Chào mừng
các em đến với lớp học trực tuyến.
1. Tác giả
- Lí Công Uẩn (974 -1028) – Lí Thái Tổ, quê ở tỉnh Bắc Ninh.
- Ông là người thông minh, nhân ái và lập được nhiều chiến công.
TƯỢNG ĐÀI LÍ CÔNG UẨN - Ở HÀ NỘI
Lý Công Uẩn (974 – 1028 )
Khi mới 20 tuổi, Lý Công Uẩn được đưa vào triều làm một chức quan võ. Vốn là người thông minh, có sức khoẻ và chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày càng được tin cậy trong triều, về sau làm tới Tả thân vệ Điện tiền chỉ huy sứ và trở thành trụ cột của nhà tiền Lê.
Vì vậy ngay sau khi Lê Long Đĩnh mất, mọi triều thần mà người chủ xướng là quan Chi Hậu Đào Cam Mộc nhận thấy Lý Công Uẩn là người khoan hòa, nhân thứ và được lòng muôn dân nên đã tôn ông lên làm vua. Lý Công Uẩn lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, triều Lý được thành lập. Cuộc chuyển giao triều đại từ họ Lê sang họ Lý đã diễn ra một cách hoà bình êm thấm.
2. Tác phẩm
Hoàn cảnh ra đời: viết năm 1010 tỏ ý định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Đại La (Hà Nội).
+ Mục đích: do vua dùng để ban bố mệnh lệnh.
+ Nội dung: Thể hiện tư tưởng chính trị lớn lao có ảnh hưởng đến thời đại.
+ Hình thức: Được viết bằng văn xuôi(văn vần) có xen kẽ những câu văn biền ngẫu
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
- Thể loại: Chiếu
II. Bố cục
- Ba phần
+ Phần 1 (từ đầu -> không thể không dời đổi): Lí do dời đô (tiền đề lịch sử và thực tiễn)
+ Phần 2: (tiếp -> đế vương muôn đời): Lí do chọn Đại La làm kinh đô
+ Phần 3: (còn lại): Thông báo quyết định dời đô

Xua nh� Thuong d?n vua B�n Canh nam l?n d?i dụ; nh� Chu d?n vua Th�nh Vuong cung ba l?n d?i dụ. Ph?i dõu cỏc vua th?i Tam d?i theo ý riờng mỡnh m� t? ti?n chuy?n d?i? Ch? vỡ mu?n dúng dụ ? noi trung tõm, muu toan nghi?p l?n, tớnh k? muụn d?i cho con chỏu; trờn võng m?nh tr?i, du?i theo ý dõn, n?u th?y thu?n ti?n thỡ thay d?i. Cho nờn v?n nu?c lõu d�i, phong t?c ph?n th?nh. Th? m� hai nh� Dinh, Lờ l?i theo ý riờng mỡnh, khinh thu?ng m?nh tr?i, khụng noi theo d?u cu c?a Thuong, Chu, c? dúng yờn dụ th�nh ? noi dõy, khi?n cho tri?u d?i khụng du?c lõu b?n, s? v?n ng?n ng?i, tram h? ph?i hao t?n, muụn v?t khụng du?c thớch nghi. Tr?m th?y dau xút v? vi?c dú, khụng th? khụng d?i d?i.

Mở đầu bài chiếu, theo sử sách Trung Quốc, Lí Công Uẩn nêu những dẫn chứng các vua nào từng dời đô? Lí do dời đô? Kết quả của việc dời đô đó?
Lí Công Uẩn nêu những sự kiện ấy nhằm mục đích gì?
+ Nhà Thương: năm lần dời đô
+ Nhà Chu: ba lần dời đô
-> Lí do: theo ý trời, ý dân
-> Kết quả: vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh.
Nhà Đinh, nhà Lê có thuận theo ý trời, lòng dân dời đô theo dấu cũ lịch sử không? Kết quả của việc làm đó như thế nào?
+ Nhà Đinh, nhà Lê: theo ý riêng mình, không dời đô
-> Kết quả: triều đại không được lâu bền,…
Bằng hiểu biết lịch sử, em hãy giải thích vì sao hai triều Đinh, Lê vẫn phải dựa vào vùng núi Hoa Lư­ để đóng đô?
- Hai triều Đinh, Lê vẫn dựa vào vùng núi Hoa L­ư vì liên tục phải chống giặc ngoại xâm. Hoa L­ư là vùng đất lợi thế trong việc bảo vệ v­ương triều còn non trẻ vì thế lực chưa đủ mạnh để dời đô.
Em có nhận xét gì về nghệ thuật mà tác giả sử dụng ở đoạn văn thứ nhất này? Tác dụng?

Nghệ thuật: so sánh đối chiếu; tương phản; dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu; lập luận thấu tình đạt lý.
Khẳng định việc dời đô là tất yếu, có tính chất quy luật khách quan. Đây là việc làm chính nghĩa vì nước vì dân. Đồng thời thể hiện khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, phát triển lâu dài.
Cố đô Hoa Lư – Ninh Bình
Cố đô Hoa Lư Hoàng Thành Thăng Long

“Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi; đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi; địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.”
2. Lí do chọn Đại La làm kinh đô .
2. Lí do chọn Đại La làm kinh đô
Dựa vào đoạn hai của văn bản, các em hãy chỉ ra những chi tiết cho thấy lợi thế của thành Đại La? (Lợi thế về lịch sử, về địa lí, về văn hóa, chính trị, kinh tế)
+ Lịch sử: kinh đô cũ của Cao Vương -> từng là kinh đô.
+ Vị trí địa lí: trung tâm trời đất, thế rồng cuộn hổ ngồi, nhìn sông dựa núi, rộng mà bằng, cao mà thoáng -> quý hiếm, sang trọng.
+ Văn hóa, chính trị, xã hội: là mảnh đất thịnh vượng, đầu mối giao thương, muôn vật phong phú, tốt tươi; tụ hội bốn phương -> trung tâm văn hóa, chính trị, xã hội.
-> Đại La là nơi “thắng địa”, hội đủ điều kiện của Kinh đô.
ĐẠI LA
Về lịch sử
Cao Vương đóng đô
Về địa lí
Trung tâm của trời đất
Về văn hoá, kinh tế
Mảnh đất thịnh vượng
“THẮNG ĐỊA”
Hội đủ điều kiện của Kinh đô
Nhận xét về cách lập luận của tác giả và sức thuyết phục của văn bản?
=> Sử dụng nhuần nhuyễn lối văn biền ngẫu; lý lẽ, lập luận thuyết phục.
=> Khẳng định Đại La là nơi đóng đô lí tưởng. Đồng thời thể hiện tầm nhìn xa trông rộng, khát vọng tự lực, tự cường của dân tộc, của một vị vua anh minh, sáng suốt.

3. Thông báo dời đô
“Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?”
Suy nghĩ và chỉ ra hình thức thông báo việc dời đô của Lí Công Uẩn có gì đặc biệt?
Hình thức: thông báo bằng một câu hỏi. Tác dụng: khiến cho việc thông báo không còn mang tính chất mệnh lệnh, mang tính chất bắt buộc mà nó đã thể hiện một sự bình đẳng.
Lời thông báo vừa là lời ban bố một quyết định vừa là một lời phủ dụ (vỗ về, an ủi) yên dân khiến cho ý nguyện của nhà vua cũng được trăm họ đồng tình, ủng hộ.
Sử dụng câu hỏi, mang tính chất đối thoại, tâm tình. Mệnh lệnh ngắn gọn, thấu tình đạt lí.
- Quyết định dời đô là ý nguyện của nhà vua được trăm dân đồng tình, ủng hộ. Ngoài ra thể hiện mối quan hệ gần gũi, thân tình giữa vua và dân.
Chuyện xưa kể lại rằng: Khi dời đô về Đại La, Lý Công Uẩn đã nhìn thấy hình ảnh con rồng vàng uốn mình bay trên trời. Vua liền hạ lệnh đổi tên Thành Đại La thành Thành Thăng Long. Điều này càng chứng tỏ quyết định dời đô bên cạnh địa lợi, nhân hòa còn được thiên thời ủng hộ. Ba yếu tố: thiên thời, địa lợi, nhân hòa thực sự đã chứng tỏ được việc dời đô là cần thiết và hợp lí. Sau này trải qua hàng trăm năm lịch sử với biết bao cuộc bể dâu Thăng Long, Đông Đô, Hà Nội vẫn là mảnh đất linh thiêng, có nghìn năm văn hiến, là thủ đô yêu dấu, là trái tim hồng của đất nước ta.
2. Nội dung: Khát vọng một đất nước thống nhất, độc lập, hùng cường, khẳng định ý chí tự cường và sự lớn mạnh của dân tộc.
1. Nghệ thuật: Thuyết phục người nghe bằng lí lẽ chặt chẽ, sử dụng những câu văn biền ngẫu giàu hình ảnh và sự kết hợp hài hoà giữa lí và tình.
III. Luyện tập
Bài tập: Đọc đoạn văn trích sau và trả lời các câu hỏi:
"Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi. Đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi. Địa thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.
Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi ấy để định chỗ ở. Các khanh thấy thế nào?"
(Trích Ngữ Văn 8 - tập II)
a. Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
b. Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?
c. Câu văn “Các khanh thấy thế nào?” thuộc kiểu câu gì? Phân tích tác dụng của nó.
d. Từ nội dung chính của đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn ngắn (7-9 câu) nêu suy nghĩ về quyết định chọn Đại La làm kinh đô của nhà vua Lí Công Uẩn.
a. Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
b. Nội dung chính của đoạn trích trên là: Những lợi thế của thành Đại La và khẳng định đó là nơi tốt nhất để đóng đô.
c. Câu văn “Các khanh thấy thế nào?” thuộc kiểu câu nghi vấn. Câu nghi vấn này không dùng để hỏi mà để bộc lộ cảm xúc, thể hiện sụ gần gũi, thân mật giữa vua và nhân dân.
d.
- Hình thức: đoạn văn.
- Nội dung:
+ Đánh giá được: đây là quyết định đúng đắn, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của vua Lí Công Uẩn.
+ Việc dời đô từ Hoa Lư về Đại La đã khẳng định ý chí độc lập, tự cường, khát vọng thống nhất đất nước của triều đại nhà Lí.
+ Thực tế lịch sử đã chứng minh, Đại La (Hà Nội) với những ưu điểm tuyệt đối sẽ là nơi tốt nhất để đóng đô.
+ Chính sự lựa chọn đúng đắn của nhà vua Lí Công Uẩn mà chúng ta có một thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, giàu đẹp và thịnh vượng, trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị của cả nước, là trái tim của đất nước.
VỀ NHÀ
* Bài cũ: (Học bài theo nội dung phân tích, hoàn thiện bài tập…)
- Hoàn thiện bài tập phần d: (gửi mail hoặc viết ra giấy kiểm tra rồi chụp gửi qua zalo cho cô trước thứ 2 (13/4))
Địa chỉ mail: anhthuonglc@gmail.com
* Bài mới:
- Soạn vb Hịch tướng sĩ : Đọc văn bản, nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm, trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu văn bản (Tl, tr 39)
III. Luyện tập
Bài tập C1 (TL, tr 33)
Chiếu được dùng để ban bố mệnh lệnh của nhà vua nhưng trong Chiếu dời đô lại có những đoạn mang tính chất đối thoại, tâm tình. Điều này không mâu thuẫn. Vì bài chiếu này lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, giọng điệu mạnh mẽ có thêm đoạn đối thoại, tâm tình thể hiện sự gần gũi giữa vua và dân; lấy được lòng dân hơn.
2. Bài tập 2
Chứng minh rằng: việc dời đô từ Hoa Lư ra Đại La của Lí Công Uẩn là việc làm đúng đắn.
- Hình thức: bài văn nghị luận chứng minh.
- Nội dung: Gợi ý
+ Đại La (Thăng Long) là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của đất nước từ khi Lí Công Uẩn dời đô đến nay.
+ Thăng Long – Hà Nội luôn vững vàng trong mọi thử thách (trải qua các cuộc chiến tranh từ xưa đến nay).
+ Thủ đô Hà Nội luôn là trái tim của Tổ quốc.
Vì sao nói “Chiếu dời đô” ra đời phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt?
A/ Tri?u dỡnh nh� Lớ d? l?n m?nh ch?m d?t n?n phong ki?n cỏt c?.
B/ Dõn t?c D?i Vi?t d? s?c sỏnh ngang h�ng v?i phuong B?c.
C/ D?nh dụ ? Thang Long l� nguy?n v?ng c?a nhõn dõn xõy d?ng m?t d?t nu?c d?c l?p, t? cu?ng.
D/ C? ba ý trờn.
D
Dời đô là điều đã từng xảy ra trong lịch sử
Hạn chế của việc đóng đô ở Hoa Luư
Đại La có nhiều lợi thế
Đại La đã từng là kinh đô
Mong đuược sự đồng thuận của mọi nguười
Lí do dời đô
Khẳng định quyết tâm dời đô
Chọn Đại La làm nơi định đô
Nhất thiết phải dời đô
Đại La là nơi tốt nhất để định đô
Bố cục và lập luận của bài
VỀ NHÀ
* Bài cũ: (Học bài theo nội dung phân tích, hoàn thiện bài tập…)
- Hoàn thiện bài tập 2: (gửi mail hoặc viết ra giấy kiểm tra rồi chụp gửi qua zalo cho cô)
Địa chỉ mail: anhthuonglc@gmail.com
* Bài mới:
- Soạn vb Hịch tướng sĩ : Đọc văn bản, nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm, trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu văn bản (Tl, tr 39)
VỀ NHÀ
* Bài mới:
- Soạn vb Hịch tướng sĩ : Đọc văn bản, nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm, trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu văn bản (Tl, tr 39)
Chùa Một Cột
Một số công trình tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội
Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh
HỒ GƯƠM,THÁP RÙA
Đền Đô (1030)
Văn miếu Quốc Tử Giám
Sân vận động quốc gia Mỹ Đình
Nhà hát lớn Hà Nội
Đại học Y Hà Nội
Chợ Đồng Xuân
THẢO LUẬN NHÓM
IV Luyện tập:
1.Chứng minh sự đúng đắn về việc dời đô
của Lí Công Uẩn ?
Thăng Long là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, của đất nước từ khi Lí Công Uẩn dời đô đến nay.
Thủ đô Hà nội luôn là trái tim của tổ quốc.
Thăng Long – Hà Nội luôn vững vàng trong mọi thử thách (trải qua các cuộc chiến tranh từ xưa đến nay).
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
(chọn câu trả lời đúng nhất)
2. Vì sao nói “Chiếu dời đô” ra đời phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt ?
A/ Tri?u dỡnh nh� Lớ d? l?n m?nh ch?m d?t n?n phong ki?n cỏt c?.
B/ Dõn t?c D?i Vi?t d? s?c sỏnh ngang h�ng v?i phuong B?c.
C/ D?nh dụ ? Thang Long l� nguy?n v?ng c?a nhõn dõn xõy d?ng m?t d?t nu?c d?c l?p, t? cu?ng.
D/ C? ba ý trờn.
D
T
H
Ă
N
G
L
O
N
G
I
Ộ
N
À
H
L
Ý
C
Ô
N
G
U
Ẩ
N
Đ
Ạ
I
V
I
Ệ
T
H
O
A
L
Ư
N
H
H
Ị
G
L
U
Ậ
N
C
H
I
Ế
U
D
Ờ
I
Đ
Ô
Đ
Ạ
I
L
A
K
I
N
H
Đ
Ô
VỀ NHÀ
* Bài cũ: (Học bài theo nội dung phân tích, hoàn thiện bài tập…)
* Bài mới:
Soạn tiếp vb Chiếu dời đô:
+ Ưu thế của thành Đại La?
+ Nhận xét cách lập luận của tác giả và sức thuyết phục của văn bản?
- Soạn vb Hịch tướng sĩ (tiết 1): Đọc văn bản, nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm, trả lời câu 2a-2c (Tl, tr 39)