Chương II.

XÃ HỘI VIỆT NAM
TỪ NĂM 1897 ĐẾN NĂM 1918
Tiết 44 - Bài 29

CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở
VIỆT NAM

I- Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
Pháp (1897 – 1914)
II - Những biến chuyển của xã hội Việt Nam

QUÁ TRÌNH PHÁP XÂM LƯỢC VŨ TRANG Ở VIỆT NAM
KHAI THÁC THUỘC ĐỊA
LẦN THỨ NHẤT

1858
Pháp xâm
lược vũ
trang VN

1884
Hoàn thành
xâm lược vũ
trang Việt
Nam

1896

1897

Cơ bản hoàn Hoàn thiện 1913
thành bình bộ máy cai
định VN
trị

BẢN ĐỒ LIÊN BANG ĐÔNG DƯƠNG

VIỆT NAM
LÀO

CAM PU CHIA

Liên bang Đông
Dương gồm: Việt
Nam, Cam Pu Chia,
Lào.

Tiết 44- Bài 29
CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI
Ở VIỆT NAM
I. Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ( 1897
– 1914)
1. Tổ chức bộ máy nhà nước.
- Năm 1897 Pháp thành lập Liên bang Đông Dương ( Việt Nam, Lào,
Cam-pu-chia) đứng đầu là toàn quyền Đông Dương
- Sơ đồ bộ máy thống trị:

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC ĐÔNG DƯƠNG THUỘC PHÁP
TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG

BẮC KÌ
( THỐNG SỨ)

TRUNG KÌ
(KHÂM SỨ)

NAM KÌ
(THỐNG ĐỐC)

LÀO
CĂM PU CHIA
(KHÂM SỨ)
(KHÂM SỨ)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP KÌ ( PHÁP)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH, HUYỆN ( PHÁP + BẢN XỨ)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ ( BẢN XỨ)

MỤC ĐÍCH
Pháp lập nên bộ máy nhà nước nhằm chia cắt
đất nước, chia rẽ dân tộc, kết hợp giữa nhà
nước thực dân với quan lại phong kiến để cai
trị nhân dân Đông Dương một cách chặt chẽ
hơn, để bóc lột làm giàu cho tư bản Pháp.
Biến Đông Dương thành một tỉnh của Pháp,
nhằm xóa tên Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia
trên bản đồ thế giới.

BÀI 29- TIẾT 46 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAMa

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế

Thực dân Pháp đã thực hiện chính
sách khai thác trên những lĩnh vực
kinh tế nào?
Nông nghiệp
Công nghiệp
Giao thông vận tải
Thương nghiệp và tài chính

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp

Nông
nghiệp
Công
nghiệp
Giao
thông
vận tải
Thương
nghiệp và
tài chính

NÔNG DÂN VIỆT NAM THỜI PHÁP THUỘC

BÀI 29- TIẾT 46 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp

Số liệu ruộng đất bị Pháp chiếm

ha
1600000
1400000
1200000
1000000
800000
600000
400000
200000
0

1890

1900

1910

1912

Cả nước Cả nước
Nam Kì
Bắc Kì
(10.900 ha) (301.000 ha) (1.528.000 ha) (470.000 ha)

Cạo mủ cao su

Công nhân cao su làm việc dưới sự giám
sát của ông chủ người Pháp
Cao su đi dễ khó về
Khi đi trai tráng, khi về bủng beo
Cao su đi dễ khó về
Khi đi mất vợ, khi về mất con
Cao su xanh tốt lạ đời
Mỗi cây bón một xác người công nhân.

Khai mỏ

BÀI 29- TIẾT 44: CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b. Công nghiệp

Tấn

500000
450000
400000
350000
300000
250000
200000
150000
100000
50000
0

Tổng sản lượng khai thác than

1903
(285.915
Tấn)

1912
(415.000
Tấn)

1913
(500.000
Tấn)

Năm

NHÀ MÁY XI MĂNG HẢI PHÒNG

Khai thác và chế biến gỗ

Nhà máy rượu – Hà Nội

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
1. Tổ chức bộ máy nhà nước

2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp

Nông
nghiệp

- Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng
đất để mở đồn điền .

nghiệp

sản xuất, chế biến


Công
Đẩy mạnh khai thác mỏ và
Giao
thông
vận tải
Thương
nghiệp và
tài chính

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải

Nông
nghiệp
Công
nghiệp
Giao
thông
vận tải
Thương
nghiệp và
tài chính

- Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng

đất để mở đồn điền .

Đẩy mạnh khai thác mỏ và sản
xuất, chế biến

Tuyến đường sắt xuyên Việt được xây
dựng từ 1902

BÀI 29- TIẾT 44: CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải

CẦU LONG BIÊN
(XƯA)

BÀI 29- TIẾT 44: CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
Nông
b.Công nghiệp
nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

Công
nghiệp
Giao
thông
vận tải

- Đẩy mạnh cướp đoạt ruộng
đất để mở đồn điền .
Đẩy mạnh khai thác mỏ và
sản xuất, chế biến
Xây dựng hệ thống giao
thông : thủy, bộ, sắt.



Thương
nghiệp và - Tiến hành tăng thuế cũ và thu
tài chính thêm thuế mới để độc chiếm thị
trường Việt Nam.

Các
nguồn
lợi của
Pháp
ở Việt
Nam

Rượu,
giấy, diêm

Thiếc,
chì, kẽm

Than

Đồn
điền
café

Bông,
vải, sợi,
rựơu

Sợi,
ximăng,
sửa chữa
tàu

Gỗ,
diêm

Xuất
cảng
Đồn điền
cà phê

Đồn
điền cao
su

Đồn
điền
lúa

Sài Gòn

Xuất
cảng

Rượu,
bia, xay
xát, sửa
chữa tàu

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

Cuộc khai thác thuộc địa lần
thứ nhất của thực dân Pháp đã
tác động như thế nào đến nền
kinh tế nước ta

Tác động
* Tích cực:
- Những yếu tố nền SX TBCN du nhập vào nước ta. So với
nền kinh tế PK có nhiều tiến bộ, của cải vật chất SX được
nhiều hơn.
* Tiêu cực:
-Tài nguyên thiên nhiên bị vơ vét cạn kiệt,Việt Nam trở
thành thị trường tiêu thụ hàng hoá cho Pháp…
- Vẫn duy trì phương thức bóc lột PK trong mọi lĩnh vực…
* Mục đích trong chính sách kinh tế của pháp là gì?
 Kinh tế Việt Nam lạc hậu, phụ thuộc, phục vụ Pháp.

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

3. Chính sách văn hóa, giáo dục:

Về văn hóa, giáo dục
Thực dân Pháp thực hiện
những chính sách gì?

Trường Đại học Đông Dương (Đại
học quốc gia Hà Nội ngày nay)

Trường Bưởi
(Trường Chu Văn An-Hà Nội)

Giờ học môn Vật lý tại giảng
đường Đại học Đông Dương

Trong lớp học

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

3. Chính sách văn hóa, giáo dục:
-Vẫn duy trì chế độ giáo dục
thời phong kiến.
- Về

sau cải cách giáo dục theo
chương trình giáo dục Pháp
- Mở một số cơ sở văn hóa, y tế.

Tuyên truyền văn hóa đồi
trụy, duy trì các thói hư tật
xấu.

Cảnh hút thuốc phiện

Cờ bạc

Mê tín dị đoan

“Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học, chúng
thẳng tay chém giết những người yêu nước,
thương nòi của ta, chúng tắm những cuộc khởi
nghĩa của ta trong những bể máu. Chúng ràng
buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân. Chúng
dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống
ta suy nhược…”
( Trích: " Tuyên ngôn độc lập")

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

3. Chính sách văn hóa, giáo dục:
-Vẫn duy trì chế độ giáo dục của
thời phong kiến.
- Về sau cải cách giáo dục theo
chương trình giáo dục Pháp
- Mở một số cơ sở văn hóa, y tế.

Theo em mục đích chính
sách văn hóa giáo dục của
thực dân Pháp ở Việt Nam có
phải là “ khai hóa văn minh”
cho người Việt không? Vì
sao?
Vậy mục đích chính sách văn
hóa giáo dục của thực dân
Pháp là gì?

BÀI 29- TIẾT 44 : CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN
PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Chính sách kinh tế
a. Nông nghiệp
b.Công nghiệp
c. Giao thông vận tải
d. Thương nghiệp và tài chính.

3. Chính sách văn hóa, giáo dục:

-Vẫn duy trì chế độ giáo dục của thời
phong kiến.
- Về sau cải cách giáo dục theo chương
trình giáo dục Pháp
- Mở một số cơ sở văn hóa, y tế.

 Thực hiện chính sách ngu dân

So với trước đây, mục
đích giáo dục nước ta
ngày nay có gì khác?

SƠ ĐỒ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC ĐÔNG DƯƠNG THUỘC PHÁP
TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG

BẮC KÌ
( THỐNG SỨ)

TRUNG KÌ
(KHÂM SỨ)

NAM KÌ
(THỐNG ĐỐC)

LÀO
CĂM PU CHIA
(KHÂM SỨ)
(KHÂM SỨ)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP KÌ ( PHÁP)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH, HUYỆN ( PHÁP + BẢN XỨ)

BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ ( BẢN XỨ)

Nông nghiệp

Tổ chức bộ máy nhà
nước
CHÍNH SÁCH
KHAI THÁC
THUỘC ĐỊA CỦA
THỰC DÂN PHÁP
VÀ NHỮNG
CHUYỂN BIẾN VỀ
KINH TẾ, XÃ HỘI
Ở VIỆT NAM

Công nghiệp
Giao thông vận tải

Chính sách kinh tế
Thương nghiệp
và tài chính
Chính sách văn hóa,
giáo dục

Duy trì chế độ giáo
dục phong kiến
Mở trường học đào
tạo người phục vụ
cho pháp
Mở cơ sở văn
hóa, y tế

Trò chơi: Ô chữ bí mật
4. Mục
1.
3.
2.
Đứng
Hệ
thống
đích
đầugiáo
trong
của
bộ máy
thực
dục
chính
cai
của
dântrị
sách
Pháp
Pháp
của
kinh
ởthực
trong
Đông
tếdân
của
chính
Dương
Pháp
Pháp
sách
được
ởở Đông
Đông
giáo
tổ
Dương
chức
dục
ởnhư
Việt
là gì?
ai?
thế
nam?
nào?

1

2

3

4

Trả
Trả lời:
lời: Hệ
Ra
Chính
Viên
thống
sức vơ
Giáo
vét
sách
toàn
bóc
dục
ngu
quyền
lộtđược
dân
nhân
Đông
chia
dân làm
Đông
Dương
3 Dương
cấp:
để làm
+ Ấu
giàu
họccho
tư bản
+ Tiểu
Pháp.học
+ Trung học

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

II. Những chuyển biến của xã hội việt Nam
- Tìm hiểu đặc điểm các giai cấp ở nông thôn
và sự xuất hiện các giai cấp mới ở đô thị ?

- Xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân
tộc: dân chủ tư sản