Câu kể (câu trần
thuật) dùng để làm gì?
Cuối câu kể thường có
dấu câu nào?

GHI NHỚ
1. Câu kể (còn được gọi là câu trần thuật) là
những câu dùng để:
- Kể, tả hoặc giới thiệu về sự vật, sự việc.
- Nói lên ý kiến hoặc tâm tư, tình cảm của
mỗi người.
2. Cuối câu kể thường có dấu chấm.

Câu kể Ai làm gì?
thường gồm mấy bộ
phận? Đó là những bộ
phận nào?

GHI NHỚ
Câu kể Ai làm gì? thường gồm hai bộ
phận. - Bộ phận thứ nhất là chủ ngữ, trả lời
cho câu hỏi: Ai (con gì, cái gì)?
- Bộ phận thứ hai là vị ngữ, trả lời cho câu
hỏi: Làm gì?

Vị ngữ trong câu
kể Ai làm gì? có ý
nghĩa gì?

GHI NHỚ

Vị ngữ trong câu kể Ai làm gì?
nêu lên hoạt động của người,
con vật (hoặc đồ vật, cây cối
được nhân hoá).

Thứ ba ngày 31 tháng 1 năm 2023
Luyện từ và câu
Chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì?

9

6. Tìm hiểu chủ ngữ  trong câu kể Ai làm gì?
     Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi ở dưới.
     Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.
Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. Thắng mếu máo nấp
vào sau lưng Tiến. Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt
một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa. Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ
chạy miết.
(Theo Tiếng Việt 2, 1988)
1) Những câu nào trong đoạn trích là câu kể Ai làm gì?.
2) Trong mỗi câu kể Ai làm gì? vừa tìm được, từ ngữ nào là chủ ngữ?
Gợi ý: Em tìm bộ phận chính thứ nhất của câu, trả lời câu hỏi Ai? Con gì?
3) Chủ ngữ của câu kể Ai làm gì? có ý nghĩa gì?
    a. Chỉ sự vật có hoạt động được nói đến ở vị ngữ.
    b. Chỉ sự vật có trạng thái được nói đến ở vị ngữ.
    c. Chỉ sự vật có đặc điểm được nói đến ở vị ngữ.

6. Tìm hiểu chủ ngữ  trong câu kể Ai làm gì?
     Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi ở dưới.
     Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ. Hùng
đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. Thắng mếu máo nấp vào sau
lưng Tiến. Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt một cành
xoan, xua đàn ngỗng ra xa. Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.
(Theo Tiếng Việt 2, 1988)
1) Những câu nào trong đoạn trích là câu kể Ai làm gì?
+ Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.
+ Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến.
+ Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
+ Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
+ Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.

6. Tìm hiểu chủ ngữ  trong câu kể Ai làm gì?
         Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ. Hùng đút vội
khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến. Tiến
không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.
(Theo Tiếng Việt 2, 1988)
2) Trong mỗi câu kể Ai làm gì? vừa tìm được, từ ngữ nào là chủ ngữ?
 Gợi ý: Em tìm bộ phận chính thứ nhất của câu, trả lời câu hỏi Ai? Con gì ?
+ Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.
+ Hùng đút vội khẩu súng gỗ vào túi quần, chạy biến.
+ Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến.
+ Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa.
+ Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.
3) Chủ ngữ của câu kể Ai làm gì? có ý nghĩa gì?
a. Chỉ sự vật có hoạt động được nói đến ở vị ngữ.
b. Chỉ sự vật có trạng thái được nói đến ở vị ngữ.
c. Chỉ sự vật có đặc điểm được nói đến ở vị ngữ.

Chủ ngữ trong câu
kể Ai làm gì? có ý
nghĩa gì?

GHI NHỚ
Trong câu kể Ai làm gì?, chủ ngữ
chỉ sự vật (người, con vật hoặc đồ
vật, cây cối được nhân hoá) có hoạt
động được nói đến ở vị ngữ.

Chủ ngữ thường do
từ ngữ nào tạo
thành?

Chủ ngữ thường do
danh từ hoặc cụm
danh từ tạo thành.

1. Đọc đoạn văn sau và thực hiện những yêu cầu nêu ở dưới.
Cả thung lũng như một bức tranh thủy mặc. Những sinh hoạt của ngày mới bắt đầu.
Trong rừng, chim chóc hót véo von. Thanh niên lên rẫy. Phụ nữ giặt giũ bên những giếng
nước. Em nhỏ vui đùa trước nhà sàn. Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần. 
a. Tìm các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn trên.
b. Gạch dưới chủ ngữ của từng câu vừa tìm được.
- Trong rừng, chim chóc hót véo von.
CN
- Thanh niên lên rẫy.
CN
- Phụ nữ giặt giũ bên những giếng nước.
CN
- Em nhỏ vui đùa trước nhà sàn.
CN
- Các cụ già chụm đầu bên những ché rượu cần.
CN

Chủ ngữ trả lời
câu hỏi: Ai? Cái
gì?, Con gì?

2. Đặt câu theo mẫu Ai làm gì? với các từ ngữ sau làm chủ ngữ:
a) Các cô nông dân khẩn trương thu hoạch lúa.
b) Các bạn học sinh cắp sách tới trường.
c) Chú lái máy cày vẫy tay chào các bạn nhỏ.
d) Đàn chim bay lượn trên bầu trời.

GHI NHỚ
Trong câu kể Ai làm gì?, chủ ngữ chỉ sự
vật (người, con vật hoặc đồ vật, cây cối được
nhân hoá) có hoạt động được nói đến ở vị
ngữ.
- Chủ ngữ thường do danh từ hoặc cụm
danh từ tạo thành.