Nguyễn Tuân
VĂN HỌC VIỆT NAM
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
KHỞI ĐỘNG
KHỞI ĐỘNG
Dựa vào các dữ liệu sau và cho biết ông là ai?
DỮ LIỆU 1
Sinh ra ở thế kỷ XIX. Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận trong sự nghiệp.
DỮ LIỆU 2
Là người nổi tiếng với câu :
“ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”
(Một đời (ta chỉ) cúi đầu sùng bái hoa mai)
DỮ LIỆU 3
Là người cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (1854)
DỮ LIỆU 4
Được người đời tôn thờ là “Thánh Quát”.
(1) Sinh ra ở thế kỷ XIX. Nổi tiếng văn hay chữ tốt nhưng lận đận trong sự nghiệp.
(2) Là người nổi tiếng với câu “ Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”
(4)Được người đời tôn thờ là Thánh Quát
(3) Là người cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (1854)
(5)Tác giả của “Bài ca ngắn đi trên bãi cát”
CAO BÁ QUÁT (1809 – 1855)
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
Nguyễn Tuân
I. TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả
NHÓM 1
Trình bày những nét chính về cuộc đời
và sự nghiệp của
Nguyễn Tuân?
I. TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả
(1910 – 1987)
Cuộc đời :
- Xuất thân trong gia đình nhà Nho khi Hán học đã tàn
ở Hà Nội.
- Làm báo, viết văn, tham gia phục vụ cách mạng và
kháng chiến
b. Sự nghiệp sáng tác:
Sáng tác cả trước và sau Cách mạng tháng Tám 1945
- Phong cách nghệ thuật: Tài hoa, độc đáo, uyên bác.
Là nhà văn lớn, có đóng góp không nhỏ đối với Văn học Việt
Nam hiện đại (Tùy bút)
- Các tác phẩm chính:
- Là một nhà văn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp; là cây bút có phong cách nghệ thuật độc đáo, sở trường về thể loại tùy bút.
- NGUYỄN TUÂN -
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
Các ký họa về Nguyễn Tuân
Ký hoạ chân dung nhà văn Nguyễn Tuân của các hoạ sĩ Văn Cao, Thành Chương, Sĩ Ngọc, Quách Đại Hải, Tạ Tỵ, Phạm Minh Hải.
2. Tập truyện “Vang bóng một thời”

Xuất bản lần đầu: năm 1940, gồm
11 truyện ngắn
Đề tài: “Một thời” đã qua nay chỉ còn
là “Vang bóng”
Nhân vật: Các nhà Nho lỡ vận nhưng
vẫn giữ vững khí tiết, tài năng với đạo
sống của người quân tử.
Từ việc ca ngợi văn hóa dân tộc, Nguyễn Tuân kín đáo thể hiện
tinh thần yêu nước. Tập truyện mang đậm dấu ấn phong cách,
tài năng của Nguyễn Tuân.


3. Tác phẩm Chữ người tử tù
a. Xu?t x?
- Lần đầu có tên “Dòng chữ cuối cùng” in 1939 trên tạp chí Tao Đàn.
- Sau đó, tuyển in trong tập truyện “Vang bóng một thời”(1940) và đổi tên thành “Chữ người tử tù”.
b. Tóm tắt
Cho biết xuất xứ của tác phẩm
Chữ người tử tù?
Hãy tóm tắt
tác phẩm?
b. Tóm tắt tác phõ?m
Truyện kể về Huấn Cao, một nguo`i có tài viết chữ đẹp và có khí phách hiên ngang vì chống lại triều đình nên bị kết án tử hình bị giam ở nhà ngục tỉnh Sơn Tây.
Huấn Cao duo?c viên quản ngục đối đãi tử tế và tha thiết xin chữ vì cảm phục vẻ đẹp tài hoa và nhân cách của nguo`i tử tù.
Ban đầu, Huấn Cao tỏ ra khinh bạc viên quản ngục nhung sau đó hiểu đuo?c tấm lòng yêu quý trân trọng cái đẹp của viên quản ngục Huấn Cao đã cho chữ.
Viờn qu?n ng?c nhận chữ và lời khuyên trong tâm trạng xúc động và kính nể nguo`i tử tù.
c. Bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1. Tình huống truyện
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1. Tình huống truyện
HUẤN CAO
VIÊN QUẢN NGỤC
Người cầm đầu cuộc khởi nghĩa, một tên tử tù.
Người đại diện cho trật tự xã hội, có quyền lực.
Trên bình diện xã hội
Đối lập nhau

Có tài viết chữ đẹp, khí phách, sáng tạo ra
cái đẹp

Say mê cái đẹp,muốn xin chữ Huấn Cao, lưu giữ cái đẹp.
Trên bình diện nghệ thuật
Tri âm, tri kỉ

Tình huống truyện độc đáo, làm nổi bật tính cách của hai nhân vật, đồng thời thể hiện sâu sắc chủ đề của tác phẩm.
Cuộc gặp gỡ khác thường giữa hai con ngươi khác thường
2. Hình tượng nhân vật Huấn Cao
a. Vẻ đẹp tài năng
- Tài viết chữ Hán nhanh và đẹp
Học vấn uyên thâm
Tài năng của nghệ sĩ
- Tài năng khác thường, đạt mức lí tưởng
Nổi tiếng khắp vùng tỉnh Sơn
Nhiều người ao ước có chữ HC, coi như báu vật
Quản ngục bất chấp cả tính mạng để có chữ HC
2. Hình tượng nhân vật Huấn Cao
b. Vẻ đẹp của thiên lương
- Bản thân HC là người có thiên lương
Con người chính trực, khẳng khái: không vì quyền thế để ép mình viết chữ; chỉ cho chữ bạn tri âm tri kỉ
- Con người kiêu bạc, coi khinh tiền tài, coi thường quyền thế nhưng lại dễ mềm lòng trước những tấm lòng : Lúc đầu coi khinh QN -> ân hận -> cho chữ
khuyên quản ngục: Thay đổi chỗ ở - bỏ nghề cai ngục
- HC cũng muốn người khác cũng có thiên lương
Giữ thiên lương cho lành vững mới thưởng thức cái đẹp
Lời khuyên quản ngục:
2. Hình tượng nhân vật Huấn Cao
c. Vẻ đẹp của khí phách
- Hiên ngang , lẫm liệt
Là thủ lĩnh khởi xướng cuộc k/n chống lại triều đình
- Ung dung làm chủ ngục tù
Tỏ thái độ xem thường, coi khinh quản ngục (d/c)
Vẫn nhận rượu thịt của quản ngục, xem đó là hứng bình sinh của bản thân
Không chịu khuất phục, như muốn thách đố cai ngục -> hành động dỗ gông
Không sợ quyền thế, đòn roi -> đuổi quản ngục: nhà ngươi đừng đặt chân vào đây
Cổ mang gông, chân vướng xiềng mà nét chữ vẫn tung hoành , tư thế uy nghi

=> Huấn cao là nhân vật lý tưởng có sự kết hợp hài hòa giữa tâm và tài; hiên ngang bất khuất nhưng dễ mềm lòng trước cái thiện,cái đẹp. Qua đó tác giả thể hiện lòng yêu mến, ca ngợi, tiếc nuối những con người tài năng.
3. Hình tượng nhân vật viên quản ngục
Tấm lòng biệt nhỡn liên tài
Nói về kẻ tử tù với một thái độ kính trọng không che giấu “Tôi nghe... rất đẹp đó không?”
-Sự khát khao và trân trọng cái đẹp
mong ước “được treo ở nhà riêng một đôi câu đối” do chính tay Huấn Cao viết.
 luôn bày tỏ thái độ nghiêm kính khiêm nhường với HC
Dũng cảm biệt đãi Huấn Cao trong những ngày cuối cùng
tư thế rất thành kính,  khúm núm ,cúi đầu trước, thiên lương, khí phách cao cả và cái đẹp.
3. Cảnh cho chữ
a, Một cảnh tượng xưa nay chưa từng có
diễn ra ở nhà tù- nơi ngự trị của bóng tối, cái ác
b,Ý nghĩa tư tưởng
-Khẳng định sự chiến thắng của cái đẹp, tài năng và nhân cách
Tư thế của những người cho chữ, nhận chữ đã thay bậc đổi ngôi
Thể hiện quan điểm thẩm mỹ của NT
Bình diện xh: QN>Bình diện NT: QN HC
quyền thế không thể xóa khoảng cách giữa QN - HC
Sống giữa tăm tối nhưng QN vẫn giữ được thiên lương
Cái đẹp luôn gắn liền với cái thiện
Cái đẹp có sức cảm hóa, chiến thắng cái xấu, cái ác
3. Cảnh cho chữ
c.Nghệ thuật
-Đoạn văn giàu kịch tính với nghệ thuật tương phản đối lập
Kết hợp bút pháp hiện thực và lãng mạn
ánh sáng >< bóng tối
cái hỗn độn, xô bồ, nhơ bẩn >< cái thanh khiết, cao cả
+ kẻ tử tù uy nghi >< viên quan coi ngục đang khúm núm, run run
HT: miêu tả không gian, thgian cảnh cho chữ
Gợi liên tưởng cho người đọc:AS-> tài năng, nhân cách – Bóng tối-> xấu xa, cái ác
Ngôn ngữ trang trọng cổ kính, giàu chất tạo hình



III. Tổng kết
ghi nhớ SGK115

 
Những nhà văn, nhà thơ có học vấn uyên thâm.

Lớp trí thức Tây học.

Những Nho sĩ cuối mùa, những con người tài hoa, bất. đắc chí.

Những người lận đận trong khoa cử, thất thế trong cuộc sống.
Câu 1 : Những nhân vật chính trong tập truyện “Vang bóng một thời” của Nguyễn Tuân là ai?
LUYỆN TẬP
Câu 2: Truyện ngắn “Chữ người tử tù” được in năm 1938 trên tạp chí Tao Đàn, đến năm 1940 được đưa vào tập?
A. Vang bóng một thời
B. Một chuyến đi
C. Chiếc lư đồng mắt cua
D. Sông Đà
Câu 3 : Truyện Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân viết về thú chơi:
A. Thư pháp. 
B. Chơi hoa. 
C. Uống trà. 
D. Uống rượu.
Xây dựng Huấn Cao là một nghệ sĩ tài hoa trong lĩnh vực thư pháp, Nguyễn Tuân muốn gửi gắm điều gì?
VẬN DỤNG
Qua bài học hôm nay, em rút ra được điều gì cho bản thân ?