KIểM TRA BàI Cũ
Câu 1: HiÖn t­ượng chuyÓn nghÜa cña tõ lµ g×?(4đ)
Câu 2: Tìm hai từ chỉ bộ phận cơ thể người và kể ra một số ví dụ về sự chuyển nghĩa của chúng?(4đ)
* Vở soạn, vở ghi, làm bài tập đầy đủ. (2đ)
ĐÁP ÁN
CÂU 1:
Từ có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa.
Từ nhiều nghĩa là kết quả của hiện tượng chuyển nghĩa:
+ Nghĩa gốc: là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở hình thành các nghĩa khác.
+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc.

CÂU 2: - Hai từ chỉ bộ phận cơ thể người: chân, tay.
- Sự chuyển nghĩa:
+ chân: chân bàn, chân núi, chân tường…
+ tay: tay súng, tay áo, tay ăn chơi….
a. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.Tre hi sinh để bảo vệ con người.
Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!
(Thép Mới)
b.Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian.
Ví dụ 1:
a. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.Tre hi sinh để bảo vệ con người.Tre,
anh hùng lao động!Tre, anh hùng chiến đấu!
( Thép Mới)

Ví dụ:
tre: (7 lần)
giữ: (4 lần)
anh hùng: (2 lần)
-> Nhấn mạnh ý, khẳng định vai trò của tre, tạo nhịp điệu hài hoà làm cho câu văn đậm chất thơ.
Phép lặp tu từ (Điệp ngữ)
a. Từ ngữ lặp lại:

b.Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian.
Ví dụ:
Truyện dân gian: 2 l?n
-> Khi?n cõu van l?ng c?ng, nh�m chỏn, l?p t? khụng cung c?p thụng tin m?i, khụng vỡ m?c dớch ngh? thu?t.
b. Từ ngữ lặp lại:
Lỗi lặp từ.
I. Bài học:
1. Một số lỗi thường gặp
a. Lỗi lặp từ.
b.Truyện dân gian thường có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc truyện dân gian.
Từ ngữ lặp lại: Truyện dân gian.
-> Khi?n cõu van l?ng c?ng, nh�m chỏn, l?p t? khụng cung c?p thụng tin m?i, khụng vỡ m?c dớch ngh? thu?t.
=> Lỗi lặp từ.
Nguyên nhân:
+ Thiếu sự cân nhắc khi dùng từ.
+ Vốn từ nghèo nàn.
+ Khả năng diễn đạt kém.
- Cách sửa:
+ Bỏ từ lặp hoặc bỏ từ lặp rồi dùng từ ngữ khác thay thế.
+ Đảo cấu trúc câu.
Chữa câu b.
Cách 1: Đảo cấu trúc câu + Bỏ cụm từ thừa: Truyện dân gian

Vì truyện dân gian có nhiều chi tiết tu?ng tu?ng kì ảo nên em rất thích đọc.
Em rất thích đọc truyện dân gian vì truyện có nhiều chi tiết tu?ng tu?ng kì ảo.
Cách 3: Thêm quan hệ từ vì vào tru?c câu + Bỏ cụm từ thừa Truyện dân gian
Cách 2: B? c?m t? th?a Truyện dân gian ho?c b? c?m t? th?a v� thay c?m t? dú b?ng t? khỏc:
- Truyện dân gian có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc thể loại này.
- Truyện dân gian có nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo nên em rất thích đọc nó.
a. Ngày mai, chúng em sẽ đi thăm quan Viện bảo tàng của tỉnh.
b. Ông hoạ sĩ già nhấp nháy bộ ria mép quen thuộc.
Ví dụ:
- “Thăm” dùng trong trường hợp: thăm hỏi, thăm viếng, thăm dò,…..=> không nói thăm quan.
- Nhấp nháy: chỉ trạng thái của mắt mở ra nhắm lại liên tiếp hoặc có ánh sáng khi loé lên khi đi tắt liên tiếp.
=> Không dùng từ nhấp nháy để chỉ bộ ria mép của ông hoạ sĩ.
Điểm giống: đều có từ ngữ được lặp lại trong đoạn văn hoặc câu văn.
THẢO LUẬN NHÓM: Nêu điểm giống và khác nhau giữa lỗi lặp từ và nghệ thuật tu từ “điệp ngữ”.
ĐÁP ÁN
b. Điểm khác:
Lỗi lặp từ:
- Sử dụng từ thiếu cân nhắc, nghèo vốn từ, chưa biết diễn đạt.
- Tác động: Nghèo thông tin, đoạn văn câu văn lủng củng, gây cảm giác nặng nề cho người đọc, người nghe.
Nghệ thuật điệp ngữ:
- Sử dụng từ lựa chọn có mục đích, tinh tế.

- Tác động: Có giá trị biểu cảm cao, nhấn mạnh ý, lôi cuốn người đọc, người nghe.
a.Ngày mai, chúng em sẽ đi Viện bảo tàng của tỉnh.
b. Ông hoạ sĩ già bộ ria mép quen thuộc.
Ví dụ 2:
- Thay thăm quan = tham quan ( xem tận mắt để mở rộng hiểu biết hoặc học tập kinh nghiệm).
tham quan
mấp máy
thăm quan
nhấp nháy
- Thay nhấp nháy = mấp máy ( cử động khẽ và liên tiếp).
I. Dùng từ không đúng nghĩa:
Chỉ ra các lỗi dùng từ trong những câu sau:
a) Mặc dù còn một số yếu điểm, nhưng so với năm học cũ, lớp 6B đã tiến bộ vượt bậc.
b) Trong cuộc họp lớp, Lan đã được các bạn nhất trí đề bạt làm lớp trưởng.
c) Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã được tận mắt chứng thực cảnh nhà tan cửa nát của những người nông dân.
di?m quan tr?ng.
điểm còn yếu, kém.
c? gi? ch?c v? cao hon (thu?ng do c?p cú th?m quy?n cao quy?t d?nh m� khụng ph?i do b?u c?).
chọn bằng cách bỏ phiếu hoặc biểu quyết.
xác nhận là đúng sự thật.
trụng th?y t?n m?t s? vi?c n�o dú x?y ra.
a)Yếu điểm:
Nhược điểm (hoặc điểm yếu):
b) Đề bạt:
Bầu:
c)Chứng thực:
Chứng kiến:
Tiết 27. CHỮA LỖI DÙNG TỪ (TT)
a) Mặc dù còn một số nhược điểm, nhưng so với
năm học cũ, lớp 6B đã tiến bộ vượt bậc.
b) Trong cuộc họp lớp, Lan đã được các bạn nhất
trí bầu làm lớp trưởng.
c) Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã được tận mắt
chứng kiến cảnh nhà tan cửa nát của những người
nông dân.
III. Dùng từ không đúng nghĩa:
- Do m?t s? t? hay b? nh?m l?n l� cựng nghia.
* H?u qu?:
- L�m cho l?i van di?n d?t khụng chu?n xỏc, khụng dỳng v?i ý d?nh di?n d?t
* Kh?c ph?c:
+ Tra t? di?n.
+ Khụng nờn dựng khi khụng rừ nghia.
+ T?p núi, vi?t nhi?u, nang d?c sỏch bỏo v� tra c?u d? trau d?i v?n t?.
a) Lên lớp 6 em mới thấy việc học thật là nghiêm trọng.

b) Mái tóc ông em đã sửa soạn bạc trắng.

 quan trọng
 Sắp sửa
? Chỉ ra các lỗi dùng từ trong những câu sau:

BÀI TẬP NHANH: