CHÀO MỪNG CÔ VÀ CẢ LỚP
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY
MÔN HỌC: NGỮ VĂN LỚP 10
GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ THANH GIANG



Những hình ảnh sau đây gợi cho các em liên
tưởng đến tác phẩm nào? Tác giả là ai?

Cảnh trong tác phẩm “Chuyện Người con gái Nam Xương” của
nhà văn Nguyễn Dữ

Chuyện Chức Phán Sự
Đền Tản Viên
(Trích Truyền kì mạn lục - Nguyễn Dữ)

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

Nêu những hiểu
biết của em về nhà
văn Nguyễn Dữ?

 Nguyễn Dữ (?-?), sống vào khoảng thế kỉ XVI.
 Người xã Đỗ Tùng, huyện Trường Tân, nay là huyện
Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.
- Ông xuất thân trong gia đình khoa bảng từng đi thi và đã
ra làm quan, nhưng không bao lâu thì từ quan lui về ẩn dật.
- Tác phẩm nổi tiếng “Truyền kì mạn lục” thể hiện quan
điểm sống và tấm lòng của ông với cuộc đời.

2) Tác phẩm Truyền kì mạn lục:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
- Ra đời vào thế kỉ XVI
- Gồm 20 truyện
- Viết bằng chữ Hán.
b. Thể loại: truyện truyền kì
- Là thể văn xuôi tự sự thời Trung
Đại
- Phản ánh hiện thực qua yếu tố kì
ảo, hoang đường
c. Giải thích nhan đề

2) Tác phẩm Truyền kì mạn lục:

傳 奇 漫
Truyền kì: loại truyện
có yếu tố li kì, hoang
đường.

錄

Mạn: tản mạn Lục: sao chép, ghi chép.

=> Ghi chép những chuyện li kì, tản mạn của dân chúng

2) Tác phẩm Truyền kì mạn lục:
d. Giá trị nội dung:
- Hiện thực xã hội đương thời
- Phản ánh số phận con người
- Thể hiện tinh thần dân tộc, niềm tự hào về
nhân tài văn hóa nước Việt.

e. Giá trị nghệ thuật:

- Sự tham gia của các yếu tố hoang đường,
kỳ ảo với sự sáng tạo, trau chuốt, gọt giũa
của Nguyễn Dữ.

=> Tác phẩm vừa
có giá trị hiện
thực, vừa có giá trị
nhân đạo

3. Chuyện chức phán sự đền Tản Viên:
b.
Tóm tắt
NgôkìTử
Văn
a. Xuất
xứ:truyện:
truyện thứ 8Giới
trongthiệu
truyền
mạn
lụcvà hành động đốt
đền tà
MỞ TRUYỆN
THÂN TRUYỆN

KẾT TRUYỆN

- Tử Văn gặp hồn ma tướng giặc.
- Tử Văn được thổ thần mách bảo tung
tích về hồn ma tướng giặc.
- Tử Văn bị bắt xuống âm phủ, chàng
dũng cảm tố cáo tội ác của tên ác ma.
- Thắng lợi trở về và nhận chức Phán sự
Người quen cũ gặp xe quan Phán sự và
lời bình của tác giả

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Nhân vật Ngô Tử Văn:
a. Giới thiệu nhân vật:

Ngô Tử Văn được giới
thiệu như thế nào?
Nhận xét về cách giới
thiệu đó?

- Tên họ : Ngô Tử Văn
tên là Soạn.
- Tính tình: Khảng khái,
nóng nảy, thấy sự gian tà
không chịu được.
=> từ ngữ mang tính
khẳng định.

Hình
Cáchtượng
mở
nhân
đầu
trựcvật
tiếp,
ngắn Tử
gọn
Ngô
Văn

- Quê quán: huyện
Yên Dũng, đất Lạng
Giang.
- Danh tiếng:
Người vùng Bắc
khen là người có
tính tình cương
trực

b. Ngô Tử Văn đốt đền

Nguyên nhân
đốt đền

Tức giận
hồn ma
làm yêu
làm quái

Đền là
nơi thờ
người
có công

Trừ hại
cho
nhân
dân

=> Mục đích cao đẹp

* Hành động
đốt đền

-

Tắm gội sạch sẽ
Khấn trời đất
Châm lửa đốt đền
Thái độ quyết liệt

 Hành động tôn trọng thần linh và
tin vào chính nghĩa.

 Sự khảng khái, chính trực; tinh thần
dân tộc mạnh mẽ.

Hồn ma tên tướng giặc
Hồn ma tên tướng giặc
- Hình dáng: Khôi ngô,
cao lớn, đội mũ trụ. Nói
năng, quần áo giống
người phương Bắc.
- Lời nói: nhà ngươi đã
theo nghiệp nho, đọc
sách thánh hiền,...
Hiện thực Cái ác dược che đậy kĩ
xã hội

Tử Văn
Tử Văn
- Mặc kệ
- Ngồi ngất ngưởng tự
nhiên
- Thờ ơ trước lời hăm
dọa
Phẩm chấtBiết rõ, phân biệt
được thật giả.
Tử Văn

c. Cuộc gặp gỡ với Thổ công:
- Ông già áo vải, mũ đen, phong độ, nhàn
nhã, thủng thỉnh.
* Thổ công:
- Đến nói rõ sự tình, giúp Tử Văn nhận ra
bản chất xảo trá của hồn ma tên tướng giặc.
- Bày cách giúp Tử Văn thắng kiện.
* Tử Văn
- Ngạc
nhiên
khi
gặpcông:
Thổ Công
Ý nghĩa sự
xuất hiện
của
Thổ
- Hỏi
nội logic
tình cho câu chuyện
- Tạo sự
phátrõtriển
- Lên án
tình trạng
cái ác
trong xã hội.
- Quyết
tâm đút
diệtlót,
trừbao
kẻ che
ác đến
cùng

d. Diêm Vương xét xử án kiện Tử Văn:
Tử Văn bị bắt hồn
xuống âm phủ
Tử Văn bị Diêm
Vương quát mắng,
kết tội.
Tử Văn đối mặt
với hồn tên tướng
giặc

Điềm nhiên, không khiếp sợ trước cảnh
địa ngục âm u, rùng rợn.
Kêu oan, đòi được xét xử công minh
Tự tin tâu trình rõ sự thật
Lời lẽ cứng cỏi, không chịu nhún nhường
Hồn tên tướng
giặc
Tử Văn

Tỏ vẻ đáng thương, vu oan cho Tử
Văn, ngoan cố trước tội lỗi của mình.
Yêu cầu đi lấy chứng cứ, nếu sai sẽ
chịu thêm tội nói càn.

Hồn ma

Ngô Tử Văn

Diêm Vương

Thứ I

Kiện Tử Văn ở
Minh Ti

Không run sợ, một
mực kêu oan

Quát mắng
Tử Văn, bênh vực
hồn ma.

Thứ II

Đổi giọng nhân
Đề nghị Diêm
nghĩa
Vương đến đền Tản
Viên xác minh

Cử người đến đền
Tản Viên lấy
chứng thực

Chặng

Kết quả

Bị trừng trị

Thắng kiện

Xử tội hồn ma

- Thắng kiện, được sống lại.
- Giành lại được đền thờ và danh dự cho thổ
công nước Việt
- Trừ được mối họa cho dân, được nhận một
phần xôi lợn dân cúng tế.
- Được nhận chức Phán sự đền Tản Viên.

- Bị vạch trần tội ác và bản chất xảo trá, tham
lam.
- Bị lồng sắt chụp vào đầu, khẩu gỗ nhét vào
- Quan
miệng, bị đày
vào ngụcphán
Cửu U sự: là chức qu
- Ngôi mộ bị bật tung lên, hài cốt tan tành như
án, là người thực thi công lý
cám.

- Ý nghĩa

- Thể hiện niềm tin của con
người thời trung đại

- Thể hiện khát vọng
công lí của nhân dân

- Làm nổi bật bản lĩnh và

Diêm
Vương
xử kiện

khí phách của Ngô Tử Văn
- Khuyên con người nên
sống và hành động theo
lẽ phải

- Đẩy xung đột của truyện
đến cao trào

* Ngụ ý phê phán của truyện:
 Phê

phán hồn ma tên tướng giặc:

Lúc sống: là một tên giặc xâm lược, cướp nước, hại dân.
 Lúc chết: xâm chiếm đền miếu, giả mạo thổ thần, tác yêu tác quái.
 Bản chất hắn là kẻ tham lam, hung ác, xảo quyệt, gây hại cho dân, cần bị
trừng trị đích đáng.




Phê phán các thánh thần, quan lại ở cõi âm:

- Tham của đút lót, bao che cho kẻ ác và cái ác lộng hành.
 Diêm Vương và các phán quan bị che mắt, bịt tai để cái ác sống nhởn
nhơ còn người lương thiện chịu oan ức, bất công.
 Đó cũng chính là những bất công trong xã hội. Vì vậy dù là thần thánh
hay con người đều phải làm việc theo lẽ phải, theo công lý.

*Tử Văn nhận chức
- Quan phán sự: là chức quan xử
án, là người thực thi công lý
- Ý nghĩa
+ Là phần thưởng xứng đáng
+ Khích lệ tinh thần bảo vệ công lý
Hình tượng nhân vật Tử Văn đại diện
cho chính nghĩa trong cuộc đấu trí cam
go, không khoan nhượng với cái ác. Từ
đó gửi gắm niềm tin công lí, chính nghĩa
nhất định sẽ chiến thắng gian tà.

• Xây dựng nhân
vật đặc sắc, điển
hình
Phản ánh
xã hội
đương thời
đầy rẫy
bất công.
Ngợi ca
phẩm chất
ngay thẳng
của kẻ sĩ .
• Lối trần thuật khéo léo,
kịch tính

Lên án
bọn giặc
xâm lược
gây ra bao
tội ác.
Ước mơ
về một xã
hội công
bằng, tốt
đẹp cho
con người.

• Sử dụng
yếu tố kì
ảo dày đặc

• Kết thúc có
hậu, theo motip
văn học dân
gian

Than ôi! Người ta thường nói: “Cứng
quá thì gãy”. Kẻ sĩ chỉ lo không cứng
cỏi được, còn gãy hay không là việc
của trời. Sao lại đoán trước là sẽ gãy
mà đổi cứng ra mềm?”

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THEO DÕI
CHÀO TẠM BIỆT VÀ
HẸN GẶP LẠI