CHỦ ĐỀ 2 – DINH DƯỠNG KHOÁNG

I. Vai trò nguyên tố dinh dưỡng khoáng
1. Nguyên Tố Dinh Dưỡng Khoáng Thiết Yếu Trong Cây
Tỷ lệ các nguyên tố dinh dưỡng mà cây cần có
giống nhau không? Người ta chia ra những nhóm
Hiện
tượng
các
nguyên
tố
dinh
dưỡng
nguyên tố nào?

thường được biểu hiện ra thành những
• Nguyên
tố đạisắc
lượng
C, H,
O,lá
N, P,
dấu
hiệu màu
đặcgồm
trưng
trên
K, S, Ca, Mg.
• Nguyên tố vi lượng ( 100mg/1kg chất
khô của cây) chủ yếu là Fe, Mn, B, Cl,
Zn, Cu, Mo, Ni

2. VAI TRÒ
-Tham gia cấu tạo nên các chất sống Điều tiết hoạt động sống của cơ thể

3.Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây
- Đất cung cấp chủ yếu các nguyên tố dinh dưỡng khoáng
cho cây
- Cây chỉ hấp thụ các muối khoáng ở dạng hòa tan

II. DINH DƯỠNG NITO
Ở THỰC VẬT

1. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ

- Cấu trúc: Cấu tạo các phân tử hữu cơ
(prôtêin, enzim, a.nuclêic, diệp lục, ATP, …).
Hãy khái quát vai trò chung của
- Điều tiết: Điềunguyên
tiết quá
trình trao đổi chất
tố nitơ?
thông qua các hoạt động xúc tác, cung cấp năng
lượng, điều tiết trạng thái ngậm nước của tế
bào, …

2. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY

Nitơ trong
không khí

Nguồn
Trong
cung tự nhiên, nitơ được cung
cấp
từ
những
nguồn
nào?
cấp nitơ
tự nhiên
Nitơ
trong
cho cây
đất

2. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY

2.1. Nitơ trong không khí
N2 (80%
khí quyển),
cây không
hấp thụ

NO

và

NO2

Vsv cố định
nitơ

NH3 (cây
hấp thụ)

Độc hại cho
thực vật

2. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY

2.2. Nitơ trong đất
Nitơ hữu
cơ (xác
sinh vật:
tv, đv, vsv).
Vsv đất
khoáng
hóa

Nitơ
Nitơ
hữu
Nitơ
cơ
khoáng
(xác
trong
sinh
(nitơvật:
vô
đất
tv, đv,
cơ)vsv).
Cây không hấp thụ

Cây hấp

NH 4 thụ

Cây hấp
NO
NH
3
4
NO3
thụ

Nitơ
khoáng
(nitơ vô
cơ)

Hoàn thành bảng sau
Nguồn
cung cấp nitơ
tự nhiên cho
cây
Nitơ
trong không
khí
Nitơ
trong đất

Dạng
tồn tại
NO2 ,
NO ,
N2
N vô cơ
N hữu cơ

Dạng nitơ
cây hấp thu
được

NH+4,
_

NO3

NH+4,
_

NO3

3. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ
CỐ ĐỊNH NITƠ

Gồm 2 giai đoạn:
- Chuyển hóa nitơ.
- Cố định nitơ phân tử.

Hãy chỉ ra trên sơ đồ 6.1 con đường chuyển hóa Nitơ
Keát luaän: hữu cơ ở đất thành dạng Nitơ vô cơ.
vsv
vsv
+
Nitô höõu cô
NO3NH4
amoân hoùa
nitrat hoùa

3.1. Chuyển hóa nitơ trong đất

N hữu cơ
NH4

VK amôn hóa

NH4+
_

VK nitrat hóa

NO3

VK phản nitrat hóa

NO3
** Biện pháp ngăn chặn ?

N2

Để ngăn chặn sự mất nitơ cần đảm bảo
Làm thế nào để ngăn chặn sự mất nito ?
độ thoángVSVcho đất
N
NO3-

Phaûn Nitrat hoùa
(Kî khí)

2

Hãy chỉ ra trên sơ đồ 6.1 con đường cố định
Nitơ tự do xảy ra trong đất và sản phẩm của
quá trình đó ?

3.2. Quá trình cố định nitơ phân tử

+ Con đường sinh học: Điều kện bình thường
Nhờ một số loại Vi khuẩn có enzym nitrogenaza
- VK sống tự do ( Azotobacter, Cyanobacteria… )
- VK sống cộng sinh ( Rhizobium, Anabaena azolleae … )
 Liên kết N2 với H2 hình thành NH3
2H

N≡N

2H

NH = NH

2H

NH2 – NH2

2NH3

Vi khuẩn
Rhizobiu
m
(VK nốt
sần rễ
đậu)

3.2. Quá trình cố định nitơ phân tử

+ Con đường hóa học
N2 + 3H2  2NH3

Điều kiện: - to : 200oC
- Áp suất: 200 atm
( tia chớp, tia lửa điện)

4. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG
VÀ MÔI TRƯỜNG
4.1.Bón phân hợp lý ảnh hưởng đến năng suất cây
trồng:
- Đúng loại phân theo nhu cầu của cây.
- Đúng liều lượng.
- Tùy thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây.
- Điều kiện đất đai.
- Thời vụ.

4. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG
VÀ MÔI TRƯỜNG

4.2. Các phương pháp bón phân
- Bón phân qua rễ (bón vào đất):
** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp
thụ muối khoáng từ đất của rễ.
** Thời gian bón: bón lót, bón thúc.
- Bón phân qua lá (phun lên lá):
** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp
thụ muối khoáng (với nồng độ thấp) qua khí
khổng.
** Thời gian bón: không mưa.

4. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG
VÀ MÔI TRƯỜNG
4.3. Phân bón và môi trường
- Bón phân hợp lý  đảm bảo năng suất và phẩm chất của
cây trồng.
- Bón nhiều quá nhu cầu, dư lượng phân bón sẽ :
** tích lũy trong mô thực vật  giảm chất
lượng nông sản phẩm.
** làm xấu tính chất của đất.
** gây ô nhiễm môi trường nước
 Ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.