Chuyên đề 3

HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ VĂN HÓA,
GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC,
GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ TƯỞNG, VĂN HÓA

NỘI DUNG
I. HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC
1.  Văn hóa và giữ gìn bản sắc văn hóa
2. Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa Việt Nam
3. Yêu cầu giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc trong giai
đoạn hiện nay
4. Nội dung đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá trình hội
nhập quốc tế
II. BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ
TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
1. Bảo vệ, phát huy những giá trị văn hoá dân tộc trong quá trình hội nhập
quốc tế
2. Bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng trong quá trình hội nhập quốc tế

3. Thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, đấu tranh có hiệu
quả chống âm mưu “diễn biến hoà bình” trong quá trình hội
nhập quốc tế

I. HỘI NHẬP QUỐC TẾ VÀ GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC
1.  Văn hóa và giữ gìn bản sắc văn hóa
- Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do
con người sáng tạo ra để phục vụ cho nhu cầu tồn tại và phát triển
của mình.
- Văn hóa của một dân tộc trước hết thể hiện ở bản sắc của
dân tộc ấy.
- Khái niệm bản sắc được hiểu là toàn bộ những đặc điểm
mà qua đó một người hay một cộng đồng người có thể được nhận
ra hoặc được biết một cách xác định khác với những người khác
hay cộng đồng khác.

2. Tác động của hội nhập quốc tế đến văn hóa Việt Nam
- Toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế vừa là thời cơ, đồng thời
cũng là những thách thức to lớn, nhiều khi hoàn toàn mới mẻ, đối với
vấn đề giữ gìn, bảo vệ, phát huy và phát triển các giá trị văn hoá
truyền thống của mỗi quốc gia dân tộc.
- Sự tác động này là rất phức tạp: 
+ Một mặt, nó tạo điều kiện thuận lợi cho các dân tộc hình
thành và phát triển những giá trị văn hoá mới. Góp phần nâng cao
trình độ tư duy khoa học của xã hội công nghiệp, thể hiện ở việc phổ
biến các giá trị văn hóa công nghệ, văn hóa thông tin cùng các hoạt
động và loại hình văn hóa mới phục vụ cho việc nâng cao đời sống
tinh thần của nhân dân và qua đó, góp phần làm giàu thêm, phong
phú thêm các giá trị văn hoá Việt Nam truyền thống.
+ Mặt khác, nó chứa đựng nguy cơ phá vỡ hoặc làm băng
hoại những giá trị văn hoá truyền thống đã được tích tụ và tạo nên
bản sắc văn hoá dân tộc.

- Trong quá trình hội nhập quốc tế về văn hóa, chúng ta cần
thấy những thời cơ tốt để mở rộng cữa để tăng tính hiện đại của văn
hóa; mở rộng và đào sâu thêm giá trị nhân văn - dân chủ - quốc tế của
văn hóa; tiếp thu tính công nghiệp, tính khoa học, tính kỷ cương; tiếp
nhận những thành tựu to lớn của công nghiệp kỹ thuật mới trên lĩnh
vực truyền thông, truyền hình, in ấn, sản xuất băng đĩa, âm thanh và
hình ảnh, sản xuất các phương tiện nghe nhìn, đổi mới và đa dạng hóa
các loại hình nghệ thuật…

- Mặt nghịch của nó, có thể nói chưa bao giờ những giá trị văn
hóa truyền thống của dân tộc lại phải chịu những tác động xói mòn
mạnh mẽ, gắt gao như hiện nay như:
+ Ma túy, mại dâm, và các tệ nạn xã hội gia tăng khác. Sự
xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức, lối sống…
+ Nhiều sinh hoạt văn hóa, từ lễ hội đến biểu diễn nghệ thuật bị
thương mại hóa, lãng quên, lớp trẻ thích đua đòi, sống xa hoa vô lối
bằng đồng tiền phi lao động…
- Cùng với sự vận hành của cơ chế thị trường, của mở cửa,
toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đang đem lại những thách thức cam go
cho dân tộc.
Vì vậy, cần phải có ý thức cao, làm thế nào vừa tiếp thu được
những giá trị của thời đại, tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa có thể giữ
được bản sắc dân tộc vốn có.

3. Yêu cầu giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc
trong giai đoạn hiện nay
* Để giữ gìn, phát huy và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc trong giai
đoạn hiện nay cần phải:
- Xây dựng một nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản
sắc dân tộc trong quá trình toàn cầu hoá. Nâng cao giá trị nội sinh, cái
làm nên bản sắc, bản lĩnh văn hóa Việt.
- Chủ động tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hoá, văn minh
của nhân loại, đồng thời phải bảo vệ, bảo toàn các giá trị tốt đẹp, cao
quý, bản sắc dân tộc của nền văn hoá Việt Nam. Hội nhập và giao lưu
văn hoá là quá trình tích hợp biện chứng, sinh động, nhuần nhuyễn để
tạo ra một nền văn hoá Việt Nam.
- Giao lưu văn hoá quốc tế, giữa các nền văn hoá với nhau
phải là sự đối thoại bình đẳng và rộng mở.
- Không chấp nhận một mưu đồ lợi dụng toàn cầu hoá để áp
đặt những giá trị của các nước lớn.

4. Nội dung đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá
trình hội nhập quốc tế
* Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa trong quá trình hội nhập
quốc tế là nhận diện, phê phán, bác bỏ những sai trái thể hiện trên
một số nội dung sau:
Một là, đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận:
Các thế lực thù địch đang âm mưu từng bước thâm nhập,
tác động chuyển hóa, đẩy lùi hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa ra khỏi
đời sống chính trị - xã hội, nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam; Chúng tăng cường phá hoại tư tưởng bằng
nhiều hình thức, thủ đoạn khác nhau, đặc biệt chú ý sử dụng các
phương tiện truyền thông đại chúng để tuyên truyền các luận điệu
phản động, phản bác chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh,
vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận thành quả
cách mạng của Nhân dân ta, chúng cho rằng: “kinh tế thị trường sẽ
từng bước làm thay đổi bản chất chế độ xã hội chủ nghĩa còn non
trẻ, ốm yếu ở Việt Nam”.

Hai là, về vấn đề dân chủ, nhân quyền:
Các thế lực thù địch truyền bá hệ tư tưởng tư sản, cổ súy cho
các “giá trị” của “văn minh”, “văn hóa” phương Tây và đề cao các vấn
đề “tự do”, “dân chủ”, “nhân quyền”…, từ đó cổ vũ kích động các lực
lượng phản động người Việt lưu vong và các phần tử trong nước hoạt
động chống đối chế độ ta.

Ba là, lợi vấn đề tôn giáo, dân tộc:
Để tăng cường, tạo thuận lợi cho các hoạt động chống đối, lật
đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Vì vậy, chúng tăng cường các
hoạt động chủ yếu sau đây:
- Về vấn đề tôn giáo, các thế lực cực hữu ở Mỹ và các nước
phương Tây xác định tôn giáo ở việt Nam như một lực lượng chính trị
có thể dùng để “đối trọng” với Đảng Cộng sản Việt Nam và lôi kéo quần
chúng, liên kết các lực lượng thù địch đội lốt tôn giáo tăng cường chống
phá trọng tâm là các khu vực có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, có
trình độ dân cư thấp.
- Về vấn đề dân tộc, các thế lực thù địch khuyến khích nuôi
dưỡng các đối tượng phản động, lợi dụng vấn đề dân tộc để gia tăng
hoạt động, tuyên truyền chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; gắn với
vấn đề tôn giáo để thực hiện ý đồ kích động, ly khai…

Bốn là, thông qua các quan hệ hợp tác về kinh tế, văn hóa,
khoa học, giáo dục - đào tạo để tác động vào nội bộ:
- Tăng cường lôi kéo, mua chuộc nhằm tạo ra một lớp người
thân phương Tây.
- Bằng nhiều con đường khác nhau, các sản phẩm văn hóa
được dùng để phát tán, tuyên truyền những quan điểm phản động, sai
trái; chuyển tải trái phép các sản phẩm văn hóa độc hại vào Việt Nam
nhằm tha hóa lớp trẻ, băng hoại đạo đức xã hội.
- Thâm nhập nội bộ các cơ quan văn hóa, tác động phá hoại,
hướng lái các hoạt động văn hóa theo hướng ly tâm, tách dần sự lãnh
đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước.

II. BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC, GIỮ VỮNG TRẬN
ĐỊA TƯ TƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
1. Bảo vệ, phát huy những giá trị văn hoá dân tộc trong quá trình
hội nhập quốc tế
- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực
quản lý nhà nước về văn hoá trong điều kiện phát triển kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế càng sâu
rộng, nhất là trong bối cảnh có sự phát triển đột phá của công nghệ
thông tin và truyền thông.
- Giữ vững và không ngừng phát huy truyền thống văn hoá tốt
đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Phát triển hài hoà giữa kinh
tế và văn hoá, phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng,
hoàn thiện thị trường các sản phẩm văn hóa. Xây dựng văn hóa trong
kinh tế; khai thác hiệu quả khía cạnh kinh tế của văn hóa, nâng cao giá
trị văn hóa trong các sản phẩm đặc trưng, đặc sắc của mỗi địa
phương.

- Đẩy mạnh hợp tác song phương và đa phương về văn hoá.
Lồng ghép các hoạt động hội nhập quốc tế trong quá trình xây dựng và
triển khai chiến lược bảo tồn phát huy và quảng bá văn hóa. Kiên quyết
đấu tranh ngăn chặn những sản phẩm văn hóa không lành mạnh từ
bên ngoài vào.
- Giới thiệu, quảng bá những nét văn hoá độc đáo của địa
phương; đồng thời chủ động mở rộng hợp tác với các địa phương trên
thế giới.

2. Bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng trong quá trình hội
nhập quốc tế
a) Nhận thức sâu sắc bản chất khoa học và cách mạng của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
- Chủ nghĩa Mác – Lênin là một hệ thống hoàn chỉnh những
quan điểm triết học, kinh tế chính trị và xã hội. Sự ra đời của Chủ
nghĩa Mác - Lênin là một chuyển biến cách mạng vĩ đại trong đời
sống chính trị của nhân loại. Chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giới quan,
phương pháp luận khoa học về các quy luật của tự nhiên và xã hội,
khoa học về cách mạng của các giai cấp bị áp bức, bóc lột, khoa học
về thắng lợi của chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa Cộng sản.
Đó là học thuyết duy nhất từ trước tới nay bàn về mục tiêu, điều kiện
và phương pháp giải phóng con người khỏi ách áp bức bóc lột, bất
công và đói nghèo trên thế giới.

b) Kiên định, vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập
quốc tế
- Kiên định, vận dụng sáng tạo, phát triển là những yêu cầu
có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, xuất phát từ chính đòi hỏi
thực tiễn cách mạng không ngừng và từ trong bản chất khoa học,
cách mạng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Chủ nghĩa Mác - Lênin phải được phát triển ngang tầm
thời đại trên mọi lĩnh vực: Triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã
hội khoa học. Phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin hiện nay gắn liền với
việc tiếp thu những thành tựu trí tuệ của loài người, cả trong khoa
học tự nhiên, khoa học xã hội.
- Bảo vệ phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin là bảo vệ toàn bộ
hệ thống lý luận và phương pháp luận, là những trụ cột của hệ
thống, đó là học thuyết của hình thái kinh tế - xã hội, học thuyết giá
trị thặng dư và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.

- Phương pháp tốt nhất để bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh là tiếp tục phát triển hệ thống các nguyên lý lý luận
trên cơ sở thường xuyên tổng kết thực tiễn, bổ sung lý luận, giải quyết
thành công những nhiệm vụ mới và trả lời những vấn đề do cuộc
sống đặt ra, nhất là trong hội nhập quốc tế.
- Tập trung nghiên cứu làm rõ một số vấn đề căn bản trong
sự nghiệp đổi mới hiện nay như KTTT định hướng XHCN; con đường
công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng XHCN ở nước ta; đổi
mới và hoàn thiện hệ thống chính trị; phát huy dân chủ; xây dựng nhà
nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân;
xây dựng, chính đốn Đảng trong điều kiện mới; phát triển văn hóa, con
người và nguồn lực con người; cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4
và sự phát triển của kinh tế tri thức.v.v và v.v…

c) Giữ vững độc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa
- Đây là yêu cầu chính trị hàng đầu đặt ra đối với tiến trình hội
nhập kinh tế quốc tế. Thể hiện tập trung nhất của giữ vững độc lập, tự
chủ và định hướng XHCN là sự kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, kiên định con đường cách mạng mà Đảng ta, dân
tộc ta đã chọn.
- Để giữ vững độc lập, tự chủ, phải chú trọng xây dựng nền
kinh tế độc lập, có tiềm lực và cơ sở vật chất kỹ thuật vững mạnh, có
tiềm lực về con người, về khoa học công nghệ đủ mạnh để phát
triển…
- Đảm bảo định hướng XHCN là nguyên tắc của đổi mới,
đồng thời cũng là chủ trương, quan điểm của Đảng ta trong hội nhập
quốc tế.
- Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN trên cơ
sở mọi thành phần kinh tế đều bình đẳng trước pháp luật.
- Để giữ vững định hướng XHCN trong hội nhập, cần bảo
đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý có hiệu quả của Nhà nước, đảm
bảo kinh tế tăng trưởng, phát triển bền vững, có khả năng dẫn dắt các
thành phần kinh tế khác cùng phát triển theo định hướng XHCN.

3. Thực hiện mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, đấu tranh có
hiệu quả chống âm mưu “diễn biến hoà bình” trong quá trình hội
nhập quốc tế
a) Giữ vững ổn định chính trị - xã hội: Ổn định chính trị là yêu
cầu hàng đầu để hội nhập thành công.
b) Đấu tranh chống quan điểm sai trái, xuyên tạc chủ nghĩa
Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh: Mục tiêu của các lực lượng thù
địch là lợi dụng sự hội nhập, mở cữa của ta để đánh vào nền tảng tư
tưởng chính trị của Đảng, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng, làm
chệch hướng XHCN. Cho nên chúng ta cần kiên quyết đấu tranh.
c) Những vấn đề cần quan tâm trong đấu tranh chống âm
mưu “diễn biến hoà bình” trong quá trình hội nhập quốc tế
Thứ nhất, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng.    
Thứ hai, tăng cường tiềm lực kinh tế.
Thứ ba, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thứ tư, tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh.
- KẾT THÚC -