Đi học về, hai anh em Long và Hùng
ùa vào nhà, vui mừng khoe với mẹ:
- Anh Long: Mẹ ơi, hôm nay thầy giáo
khen con giỏi.
- Em Hùng: Mẹ ơi, hôm nay con được
thầy giáo khen giỏi.

Chuyển đổi câu chủ
động thành câu bị động

目录
I. Câu chủ động và câu bị động
II. Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ
động thành câu bị động
III. Luyện tập

I.

Câu chủ
động và
câu bị
động

Xác định chủ ngữ của mỗi câu sau và cho biết ý
nghĩa của những chủ ngữ đó khác nhau như thế nào?

a/ Mọi
người yêu
mến em.

b/ Em
được mọi
người yêu
mến.

a/ Mọi người // yêu mến em.
CN
 CN
(Chủ thể)

VN

thực hiện hành
động (yêu mến)

VN

b/ Em // được mọi người yêu mến
CN
 CN
(Đối tượng)

VN
Nhận hành động
(yêu mến)

VN

Câu
chủ
động
Câu
bị
động

Đối tượng
Chủ thể

Hành động:
Bắt

-Chủ thể chủ động: Con gấu bắt con ong.
- Đối tượng bị động: Con ong bị con gấu bắt.

Chủ thể
Đối tượng

Hành động:
Chích

-Chủ thể chủ động: Con ong chích con gấu.
- Đối tượng bị động: Con gấu bị con ong chích.

GHI NHỚ
Câu chủ động là câu có chủ
ngữ chỉ người, vật thực
hiện một hoạt động hướng
vào người, vật khác (chỉ
chủ thể của hoạt động)

CN
(người, vật)

Chủ thể

thực hiện
hành động

Người,
vật khác
Đối tượng

Câu bị động là câu có chủ
ngữ chỉ người, vật được
hoạt
động của người, vật
双击输入替换内容双击输入替
换内容hướng vào (chỉ đối
khác
tượng của hoạt động)
CN
(người, vật)

Đối tượng

Được (bị) hành
động hướng vào

Người,
vật khác
Chủ thể

Tham gia cấu tạo câu bị động thường có
những từ nào đi kèm?

1. Con mèo bị con chó đánh.
2. Con trâu bị em bé cưỡi.
3. Con cá được ông lão thả xuống biển.

Ví dụ
1. Người lái đò đẩy thuyền ra xa.

CCĐ

CBĐ

X

2. Nó bị tập thể phê bình.

X

3. Bạn Huệ được nhiều người tin yêu.

X

4. Người ta chuyển đá lên xe.

X

Nh ì n
h ìn h
đặt câu

1

GV đưa ra hình ảnh

2

HS sẽ đặt câu chủ
động và câu bị động

3

Đúng 1 câu được 1
điểm

CCĐ: Con chó
đánh con mèo.
CBĐ: Con mèo
bị con chó đánh

CCĐ: Em
bé cưỡi
con trâu.

CBĐ: Con
trâu bị em
bé cưỡi.

CCĐ: Ông
lão thả con
cá xuống
biển.

CBĐ: Con
cá được ông
lão thả
xuống biển.

Con chó đang đuổi con chuột  Câu chủ động
Con chuột bị con chó đuổi  Câu bị động
Con hổ đang rượt bắt con thỏ  Câu chủ động
Con thỏ bị con hổ rượt bắt  Câu bị động

II.

Mục đích của
việc chuyển
đổi CCĐ
thành CBĐ

Chọn câu( a) hoặc (b ) để điền vào chỗ trống trong
đoạn trích dưới đây? Vì sao em chọn như vậy?
- Thuỷ phải xa lớp ta, theo mẹ về quê ngoại.
Một tiếng “ồ” nổi lên kinh ngạc. Cả lớp sững sờ. Em tôi là chi đội trưởng, là
“vua toán” của lớp từ mấy năm nay ……………………………………, tin này
chắc làm cho bạn bè xao xuyến.

a. Mọi người yêu mến em.
b. Em được mọi người yêu mến

…. Em tôi là chi đội trưởng, là “vua toán” của lớp từ

mấy năm nay. Em được mọi người yêu mến, tin này
chắc làm cho bạn bè xao xuyến.

 Chọn câu “ Em được mọi người yêu mến” giúp cho
việc liên kết các câu trong đoạn được tốt hơn. Câu đi
trước đã nói về Thủy thông qua chủ ngữ “ Em tôi”. Vì
vậy sẽ là hợp logic và dễ hiểu nếu câu sau tiếp tục nói
về Thủy thông qua chủ ngữ “ Em”.

GHI NHỚ
Việc chuyển đổi CCĐ thành CBĐ
(và ngược lại) ở mỗi đoạn văn nhằm
liên kết các câu trong đoạn thành
một mạch văn thống nhất.

Luyện
III
tập
.

Thảo luận nhóm
Tìm câu bị động trong các đoạn trích sau?
Giải thích vì sao tác giả chọn cách viết như
vậy?

Tinh thần yêu nước cũng như các
thứ của quý. Có khi được trưng
bày trong tủ kính, trong bình pha
lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng
có khi cất giấu kín đáo trong
rương, trong hòm.

Người đầu tiên chịu ảnh hưởng thơ Pháp rất đậm
là Thế Lữ. Những bài thơ có tiếng của Thế Lữ ra
đời từ đầu năm 1933 đến 1934. Giữa lúc người
thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khí
đến tận cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái hương vị
phương xa. Tác giả “Mấy vần thơ” liền được tôn
làm đương thời đệ nhất thi sĩ.

Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được
trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.

 Chọn cách viết câu bị động là tránh lặp lại
kiểu câu dùng ở phía trước và tạo sự liên kết
giữa các câu

Người đầu tiên chịu ảnh hưởng thơ Pháp rất
đậm là Thế Lữ. Những bài thơ có tiếng của Thế
Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến 1934. Giữa lúc
người thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong
quá khí đến tận cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái
hương vị phương xa. Tác giả “Mấy vần thơ”
liền được tôn làm đương thời đệ nhất thi sĩ.

 Tạo sự
liên kết
tốt giữa
các câu
trong
đoạn.

Bài

tập

về

à
h
n

Viết đoạn văn (5- 7 câu) về chủ
đề học tập, có dùng câu chủ động
và bị động.

Hướng
dẫn tự
học

- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập về nhà
- Soạn bài: “Ý nghĩa văn
chương”

Cảm ơn các
em!