TIẾT 75:
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I. Củng cố kiến thức
1.Từ ghép, từ láy
2. Từ và cụm từ
3. So sánh.

II. LUYỆN TẬP

ST Yếu tố Từ HV A
Nghĩa của từ
T HV A
+ giả
1 Tác
Tác giả
Người tạo ra tác phẩm,
2
3
4
5
6
7

bài thơ
Độc
Độc giả Người đọc
Thính Thính giả Người nghe
Khán Khán giả Người xem
Diễn
Diễn giả Người nói
Dịch
Dịch giả Người dịch tác phẩm sang
ngôn ngữ khác
Kí
Kí giả
Người tao ra sản phẩm

Bài 2/10

  

 
- Từ ghép: xâm phạm, tài giỏi, lo sợ,
gom góp, mặt mũi, đền đáp.
- Từ láy: vội vàng, hoảng hốt.

Bài 3 /10
- Cụm động từ: xâm phạm/bờ cõi, cất/tiếng nói,
lớn /nhanh như thổi, chạy/nhờ.
- Cụm tính từ: chăm/làm ăn
- Đặt câu:
+ Gia đình em rất vui mỗi khi em Bi cất tiếng nói
+ Con cún nhà em lớn nhanh như thổi.

 

Bài 4 /10
- Biện pháp nghệ thuật so sánh: lớn nhanh
như thổi và chết như ngả rạ ( Cấu trúc: A
như B)
- Vận dụng biện pháp tu từ so sánh trong
Thánh Gióng
+ Giặc Ân chết như ngả rạ
+ Thánh Gióng lớn nhanh như thổi

II. Biện pháp tu từ
1. So sánh
2. Nhân hóa
 

B. Luyện tập
Bài tập 1 SGK trang 118

a. Hiểu theo cách đặc biệt: “ngược
dòng” là quay về tìm hiểu những
điều từ xa xưa, lúc sự sống mới bắt
đầu.
b. Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo
nghĩa đặc biệt: “Sảnh chờ” chỉ
khoảng không gian rộng lớn ở cửa
hang én.

Bài tập 2 SGK trang 118

 a. Tác dụng của:

+ Dấu phẩy: ngăn giữa thành phần phụ với
thành phần chính.
 + Dấu ngoặc kép: Đánh dấu từ ngữ được hiểu
theo nghĩa đặc biệt: “ăn én”
 + Dấu gạch ngang: Ngăn cách bộ phận dùng
để giải thích.
 

  b. Tác dụng của:
+ Dấu phẩy (1,2,3): ngăn cách thành phần giải
thích với thành phần chính của câu.
+ Dấu phẩy (4): ngăn cách các từ ngữ có cùng
chức vụ.
 + Dấu ngoặc kép: Đánh dấu từ ngữ được hiểu
theo nghĩa đặc biệt “sống” 

 
Bài tập 4 SGK trang 118

a. Biện pháp nhân hóa: “tò mò”
b. Biện pháp nhân hóa: “thản
nhiên đi lại”.
=>Tác dụng: Loài én cũng có hành
động giống như con người.

Bài tập 5/118
a. Biện pháp tu từ nhân hóa: “bạn én thiếu niên ngủ
nướng”.
- Tác dụng: làm cho con chim én trở nên thân thiết, quen
thuộc như những người bạn.
b, Biện pháp tu từ so sánh: đàn bướm đậu - đám hoa lá ai
ngẫu hứng trên mặt đất.
-Tác dụng: miêu tả hình ảnh đàn bướm đậu đẹp, rực rỡ,
độc đáo
c, Biện pháp tu từ so sánh: cửa hang thứ hai– cái giếng
trời khổng lồ.
- Tác dụng: tạo cảm giác choáng ngợp trước không gian
sáng rộng, và trong trẻo.

Bài tập 3/Tr100
- Liên tưởng đến thành ngữ: Đẽo cày
giữa đường.
- Ý nghĩa: những người không có chính
kiến riêng, luôn bị tác động và thay
đổi theo ý kiến người khác thì làm
việc gì cũng không đạt được kết quả.

So sánh động từ, tính từ và cụm động từ, cụm tính từ:
Động từ, Tính từ Cụm động từ
Cụm tính từ
Giống nhau

Khác nhau

- Có động từ, tính từ
- Thường làm chủ ngữ,
vị ngữ
- Cấu tạo đơn giản - Cấu tạo phức tạp
- Ý nghĩa chung
Ý
nghĩa
đầy
đủ
chung, đơn giản
hơn

* Mô hình đầy đủ cụm tính từ:
Phần trước
- Bổ sung cho
tính từ về mức
độ, thời gian, sự
tiếp diễn,...

Phần trung
tâm
Tính từ

Phần sau
- Bổ sung cho tính
từ về ý nghĩa về
phạm vi, mức độ,...