Văn bản:

CỐ
HƯƠNG
(Lỗ Tấn)

LỖ TẤN (1881- 1936)

nhà văn nổi tiếng Trung Quốc

Từng có ý định và làm nhiều nghề

Học ở trường đào tạo nhân
viên hàng hải, học kĩ sư hầm
mỏ rồi chuyển sang học y

Xem văn chương là
phương thuốc chữa
bệnh tinh thần cho
quốc dân

…Lỗ Tấn là một người rung động trước
hiện thực của cuộc sống, một người
biết yêu thương và căm giận. Ông yêu
thương con người hết mức, ông căm
ghét bọn bóc lột không cùng. Bởi vì
nếu không yêu thương hết lòng, làm
sao thấu hiểu được nỗi đau khổ đến trở
thành "ngu dại" của một người đàn bà
mất con …; làm sao thấy rõ những tình
cảm chất phác, chân thật đến cảm
động của những người bạn thuở thiếu

…Chúng ta đọc văn Lỗ Tấn để biết
yêu thêm cuộc đời này để biết làm
đẹp hơn tâm hồn mình, thanh lọc trái
tim bằng những điều tốt đẹp và cũng
để lưu giữ mãi mãi trong nền văn học
nhân loại một cái tên suốt đời viết
cho hy vọng của con người.

(Nguyễn Quân)

Tác phẩm của Lỗ Tấn

Cố hương
Dòng xúc cảm về
thăm quê sau 20
năm
In trong tập Gào
thét (1923)

BỐ CỤC: BA PHẦN
Đoạn 1: Từ đầu đến… “sinh sống”: Tâm trạng của
“tôi” trên đường về “cố hương”
Đoạn 2: Từ “Tinh mơ sáng hôm sau…” đến “Sạch
trơn như quét”: Những ngày sống ở “cố hương”
Đoạn 3: Còn lại: Tâm trạng của “tôi” trên đường rời
xa “cố hương”

HOÀN CẢNH VỀ QUÊ:

“không quản trời lạnh
giá”
xa những hai ngàn
dặm”, lại cách những
“hơn hai mươi năm”
 ý định là từ giã lần cuối
cùng ngôi nhà cũ - nơi
Nhiều
chờ, chúng
hi
cả
đạimong
gia đình
lưuởluyến
tôivọng,
đời đời
chung với
nhau

TÂM TRẠNG TRÊN ĐƯỜNG VỀ
QUÊ:

• Cảm thấy không vui, khá
thất vọng vì quê cũ tiêu
điều

TÂM TRẠNG NHỮNG NGÀY Ở
QUÊ:

Nhận thấy quê cũ
nghèo nàn
Người mẹ có nỗi
buồn thầm kín
Kí ức tươi đẹp về
Nhuận Thổ

NHUẬN THỔ

 

TRONG QUÁ KHỨ

Diện mạo

 

TRONG HIỆN TẠI
- Da vàng sạm, nếp răn sâu

- Mặt tròn trĩnh
- Da bánh mật
- Tay hồng hào, mập

hoắm, mắt húp mọng
- Tay thô kệch, nứt nẻ
- Như một pho tượng
- Mũ lông chiên rách tươm;

mạp

Nhận thức 

 
 
 

- Mũ lông chiên
- Đeo vòng bạc
- Hiểu biết
nhiều
- Thân thiết, bình đẳng

Thái độ đối với
"tôi"
Ấn tượng của 
Một cậu bé khỏe mạnh,
 
“tôi ” về Nhuận
nhanh nhẹn, tháo vát, hiểu

áo bông mỏng dính
 

- Đần độn

 

- Cách bức

 

 Một người nông dân già
nua, nghèo khổ, đần độn,

Hai Dương trong quá khứ

Hai Dương trong hiện tại

- Là cô gái trẻ

- Trên dưới 50 tuổi

- “Nàng Tây Thi đậu phụ”

- Hình dáng như chiếc com- pa

- Mặt xoa phấn
- Bán đậu phụ chạy

- Chân bé tí tẹo,lưỡng quyền
cao,môi mỏng
- Giọng nói the thé

Là cô gái xinh xắn , có
duyên bán hàng

- Cử chỉ : Giật chiếc bí tất giắt
Xấulưng
xí, kệch
vào
quầncỡm, chua

ngoa, tham lam,trơ tráo

Giống nhau:
- Đều là những người nghèo khổ, cùng cực.
Khác nhau:

Nhuận Thổ
Tình nghĩa,tự trọng
Đần độn, cam chịu

Hai Dương
Đanh đá, chua
ngoa,
chụp
giật,thay đổi về
nhân cách.

Nhận thấy sự đổi thay của thím
Hai Dương: tôi đành ngậm

miệng, đứng trầm
ngâm

Nhận thấy sự đổi thay của
Nhuận Thổ: Tôi như điếng

người đi. Thôi đúng rồi!
Giữa chúng tôi đã có
một bức tường khá dày
ngăn cách. Thật là bi
đát.
Ngậm ngùi, chua xót, thất
vọng

NGUYÊN NHÂN

1
Phản ánh tình
cảnh sa sút về
mọi mặt của xã
hội Trung Quốc
đầu thế kỉ XX.

2

Chỉ ra những mặt
tiêu cực nằm ngay
trong tâm hồn, tính
cách của bản thân
người lao động.

3
Phân tích nguyên
nhân và lên án
các thế lực đã gây
ra thực trạng
đáng buồn ấy.

CỐ HƯƠNG
Trên đường về quê

Những ngày ở quê

Cảnh vật
tàn tạ

Mong mỏi,
phảng phất buồn

Trên đường rời quê

Con người
sa sút

Buồn bã, đau xót

Tin tưởng,
hy vọng

Chân dung nhà văn Lỗ Tấn

(Đầu thế kỉ XX bọn đế quốc càng tranh giành nhau ảnh hưởng ở Trung Quốc,

giúp cho một số quân phiệt gây nội chiến liên miên, tạo nên cảnh đục nước béo
cò. Bọn địa chủ lại càng tăng cường bóc lột điạ tô, cho vay nặng lãi, đem sự tổn
hại của chúng trút lên đầu người nông dân lao động. 

Xã hội Trung Hoa đầu thế kỉ XX

TÂM TRẠNG TRÊN
ĐƯỜNG RỜI QUÊ:
• Thuyền chúng tôi thẳng
tiến. Trong hoàng hôn,
những dãy núi xanh hai
bên bờ sông đen sẫm
lại, nối tiếp nhau chạy
lùi về phía sau lái.

Ngôi nhà cũ xa dần,
phong cảnh làng cũ cũng
mờ dần…
Tôi cảm thấy chung quanh
tôi là bốn bức tường vô
hình nhưng rất cao…
Hình ảnh đứa trẻ oai
hùng…tôi vốn nhớ rõ lắm,
nhưng bây giờ bỗng nhiên
mờ nhạt đi…

…nhưng lòng
tôi không chút
lưu luyến.
…làm cho tôi
vô cùng lẻ loi,
ngột ngạt.
…khiến tôi lại
càng thêm ảo
não.

MONG ƯỚC VỀ
HOÀNG- THỦY SINH

Không
cách bức

Không
chạy vạy

Không
đần độn

Không
tàn nhẫn

• Tôi đang mơ màng thì trước mắt tôi
hiện ra cảnh tượng một cánh đồng
cát, màu xanh biếc, cạnh bờ biển,
trên vòm trời xanh đậm, treo lơ lửng
một vừng trăng tròn vàng thắm.
• …Đã gọi là hi vọng thì không thể nói
đâu là thực đâu là hư. Cũng giống như
những con đường trên mặt đất; kì
thực trên mặt đất vốn làm gì có
đường. Người ta đi mãi thì thành
đường thôi.

HÌNH ẢNH CON
ĐƯỜNG

•- Xuất hiện 80 lần trong hai tập truyện Gào
thét và Bàng hoàng
•- Xuất hiện chín lần trong Cố hương

ĐỔI MỚI
ĐẤU TRANH

KHÁT VỌNG

TIẾN BỘ
NIỀM TIN VÀ
HI VỌNG

chúng ta cần bước tiếp,
kiên định không nao
núng…hãy đứng vững
trên mặt đất, gạt bỏ hết
chông gai, tinh thần
phấn chấn, đoàn kết
phấn đấu, không ngừng
tìm tòi và sáng tạo. Đó
chính là cách kỉ niệm Lỗ
Tấn hay nhất.
(Giang Trạch Dân, phát biểu trong
Lễ kỉ niệm 110 năm Ngày sinh Lỗ
Tấn)

Buồn bã trước
cảnh quê
hương tiêu
Thẳng thắn chỉ điều, xơ xác
Thất vọng
ra con đường đi
trước sự đổi
tự thân cho dân
thay của con
Có tư tưởng
tộc
người

tiến
bộ, VẬT
tình
NHÂN
yêu“TÔI”
quê hương
Hi vọng về sự tha thiết
Phê phán hủ
đổi thay của
quê hương

Phê phán sự
ngu muội, cam
chịu của nhân
dân

tục, lễ giáo
phong kiến

1 Ngôi kể thứ nhất
2 Tạo tình huống
3 Xen kẽ quá khứ- hiện tại
4 Thủ pháp chiếu ứng, lặp lại

ĐẦU

CUỐI

Về thăm quê trên con
thuyền lúc chiều tối

Rời quê trên con thuyền lúc
hoàng hôn

Một vầng trăng tròn, màu
vàng thắm…

treo lơ lửng một vừng
trăng tròn vàng thắm.

…nói rõ đẹp ở chỗ nào thì thật
không có hình ảnh ngôn ngữ
nào diễn tả cho được”.

Tôi cảm thấy tựa hồ tôi đã tìm
ra quê hương tôi đẹp ở chỗ
nào rồi”

Thủ pháp chiếu ứng

Qua truyện ngắn, thông qua việc
thuật lại chuyến về quê của nhân
vật “tôi”, những rung cảm của “tôi”
trước sự thay đổi của làng quê, đặc
biệt là của Nhuận Thổ, Lỗ Tấn đã
phê phán xã hội phong kiến, lễ giáo
phong kiến và đặt ra con đường đi
của nông dân và của toàn xã hội.

DẶN DÒ:

- Nắm nội dung bài học.
- Chuẩn bị ôn tập Tập làm văn
- Tiết sau: Ôn tập chuẩn bị Kiểm tra học kì.