V
Ậ
T
L
Ý
8
Chào mừng quý thầy cô về dự giờ
Kiểm tra bài cũ
Câu 1
* Công suất là gì?
Công suất là công thực hiện trong một đơn vị thời gian.
Câu 2
* Công thức tính công suất? Giải thích các đại lượng và đơn vị có trong công thức?
Trong đó:
A : Công cơ học (J)
t : Thời gian (s)
P : Công suất(J/s, w)
Câu 3
Chỉ có công cơ học khi nào?
Chỉ có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật và làm vật chuyển động
Hàng ngày, ta thường nói đến từ năng lượng. Ví dụ nhà máy thuỷ điện đã biến năng lượng của dòng nước thành năng lượng điện. Con người muốn hoạt động phải có năng lượng.
Vậy năng lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng nào
Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu dạng năng lượng đơn giản nhất là cơ năng
TIẾT 22-Bài 16
CƠ NĂNG
C1 : Nếu đưa quả nặng A lên một độ cao nào đó thì vật có khả năng sinh công hay không ? Tại sao?
Trả lời: Có, do có lực tác động vào quả cầu A làm quả cầu A chuyển động nên vật sinh công.

*Vật có khả năng thực hiện công ta nói vật đó có cơ năng
i. Cơ năng
Khi một vật có khả năng thực hiện công cơ học, ta nói vật đó có cơ năng.
Đơn vị của cơ năng là Jun (J)
ii. Thế năng
1. Thế năng hấp dẫn
Hãy cho biết khi vật A đứng yên trên mặt đất thì có cơ năng không? Tại sao?
C1. Nếu đưa quả nặng lên một độ cao nào đó, hãy dự đoán xem quả nặng đó có cơ năng không?
 Quả nặng A không có cơ năng.

Quả nặng A chuyển động  miếng gỗ chuyển động  quả nặng A đã thực hiện công  nó có cơ năng.
C1:Quả nặng A có cơ năng, vì nó có khả năng thực hiện công làm cho khúc gỗ B chuyển động.
Cơ năng của quả nặng A có được là do đâu?
C1:Quả nặng A có cơ năng, vì nó có khả năng thực hiện công làm cho khúc gỗ B chuyển động.
Cơ năng của quả nặng A có được là do đâu?
- Cơ năng của vật có được do vị trí của vật so với mặt đất hoặc so với một vị trí khác được chọn làm mốc để tính độ cao gọi là thế năng hấp dẫn.
Kết luận:
- Khi vật nằm trên mặt đất thì thế năng hấp dẫn của vật bằng không.
? Khi vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì thế năng của vật sẽ như thế nào ? Vì sao?
Vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì công mà vật có khả năng thực hiện được càng lớn, nghĩa là thế năng hấp dẫn của vật sẽ càng lớn.
Vì vậy khi chơi đùa, các em không nên leo cây. Nếu bị té ngã sẽ rất nguy hiểm.
Nếu thay quả nặng A bằng một vật khác có khối lượng lớn hơn thì thế năng hấp dẫn của nó có thay đổi không?
Thế năng hấp dẫn phụ thuộc vào mấy yếu tố?
- Vật có khối lượng càng lớn và ở càng cao thì thế năng hấp dẫn càng lớn.
2. Thế năng đàn hồi
Có một lò xo làm bằng thép uốn thành một vòng tròn (hình 16.2a). Lò xo bị nén lại nhờ buộc sợi dây, phía trên đặt một miếng gỗ (hình 16.2b)
c2
Lúc này lò xo có cơ năng. Bằng cách nào để biết lò xo có cơ năng?
Hình 16.2 a
Hình 16.2 b
Hình 16.2 a
Hình 16.2 b
Cơ năng có được do đâu?
Cơ năng có được do vật biến dạng sinh ra gọi là thế năng đàn hồi.
1. Khi nào vật có động năng ?
iii. Động năng
Hãy dự đoán xem khi thả hòn bi lăn theo máng sẽ có hiện tượng gì đối với miếng gỗ ?
Hình 16.3
Hình 16.3
C3: Hiện tượng xảy ra như thế nào?
C3: Quả cầu A lăn xuống đập vào miếng gỗ B, làm miếng gỗ B chuyển động.
C4: Chứng minh rằng quả cầu A đang chuyển động có khả năng thực hiện công?
C4: Quả cầu A t/d lực vào miếng gỗ  miếng gỗ chuyển động  quả cầu đã thực hiện công.
C5. Một vật chuyển động có khả năng …………………tức là có cơ năng.
sinh công
Kết luận:
Co nang c?a v?t do v?t chuy?n d?ng m� cú g?i l� d?ng nang
2. Động năng của vật phụ thuộc những yếu tố nào ?
Thí nghiệm 2 :
-Cho quả cầu A lăn trên máng nghiêng từ vị trí ( 2 ) cao hơn vị trí ( 1 ) tới đập vào miếng gỗ B
Căn cứ vào kết quả TN hãy trả lời câu hỏi C6.
(1)
(2)
C6. Nếu lăn từ vị trí (2) thì quả cầu A sẽ thực hiện một công ………. hơn so với so với khi nó lăn từ vị trí (1). Chứng tỏ động năng của quả cầu A càng lớn khi vận tốc của nó ……………..
lớn
càng lớn
S1
S2
(1)
S1
(2)
S2
S3
Hình 16.3
Nếu thay quả cầu A’ bằng quả cầu A có khối lượng lớn hơn. Hãy dự đoán xem hiện tượng xảy ra như thế nào ?
Hãy quan sát TN để trả lời C7 ?
C7. Miếng gỗ dịch chuyển ………… chứng tỏ quả cầu A’ thực hiện một công …………. Vậy khối lượng của quả cầu càng…….. thì động năng của nó càng ……….
xa hơn
lớn hơn
lớn
lớn
C8. Qua các TN, hãy cho biết động năng phụ thuộc vào những yếu tố gì và phụ thuộc thế nào?
Vật có.....................càng lớn và ................ càng nhanh thì động năng càng lớn .
khối lượng
chuyển động
Kết luận:
Cơ năng có 2 dạng là động năng và thế năng.
Cơ năng bằng tổng động năng và thế năng.
C9:Vật nào vừa có động năng vừa có thế năng?
1
2
3
4
5
6
7
Đ
Đ
Đ
S
S
S
S
IV.Vận dụng
C10: Cơ năng của từng vật thuộc dạng cơ năng nào?
Thế năng đàn hồi
Thế năng + Động năng
Thế năng hấp dẫn



Nguyệt thực
Nhật thực
Động năng của trái đất chuyển động quanh mặt trời: 2,7.10 33J. Động năng của vệ tinh quay trên quỹ đạo 3. 10 9 J
Có thể em chưa biết
Động năng của con ong đang bay:0,002 J
Động năng của cầu thủ bóng đá đang chạy:4500J
Động năng của con ốc sên đang bò:0,0000001J
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Làm các bài tập 16.1, 16.2, 16.3, 16.4, 16.5 SBT.
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Đọc phần “Có thể em chưa biết”.
- Xem trước bài 18: TỔNG KẾT CHƯƠNG I: CƠ HỌC.
Chúc các thầy cô có một ngày làm việc thật tốt.
Chúc các em học sinh luôn học giỏi.