Tiết 53 - Bài 49
cơ quan phân tích thị giác
i. Cơ quan phân tích
Cơ quan phân tích gồm những bộ phận nào?
Cơ quan
thụ cảm
Bộ phận phân tích ở trung ương
Dây thần kinh
(Dẫn truyền hướng tâm)
Em hãy nêu vai trò của từng bộ phận trong cơ quan phân tích?
i. Cơ quan phân tích
Cơ quan
thụ cảm
Bộ phận phân tích ở trung ương
Dây thần kinh
(Dẫn truyền hướng tâm)
Cơ quan phân tích có ý nghĩa như thế nào đối với cơ thể?
i. Cơ quan phân tích
 Giúp cơ thể nhận biết được những tác động của môi trường để từ đó có những phản ứng chính xác, đảm bảo sự thích nghi tồn tại của cơ thể.
ii. Cơ quan phân tích thị giác
Màng lưới của cầu mắt
Vùng thị giác ở thuỳ chẩm
Dây thần kinh thị giác
ii. Cơ quan phân tích thị giác
1. Cấu tạo của cầu mắt:
Hình - Mắt
Hình - Cầu mắt phải trong hốc mắt
1. Cấu tạo của cầu mắt:
Hãy quan sát sơ đồ cấu tạo cầu mắt rồi làm bài tập 1 trong phiếu học tập.
Màng cứng
Màng mạch
Màng lưới
Lòng đen
Màng giác
Lỗ đồng tử
Hình – Sơ đồ cấu tạo cầu mắt
Bài tập 1: (phiếu học tập) Hoạt động cá nhân - 2 phút
Cầu mắt gồm 3 lớp màng và môi trường trong suốt. Lớp màng ngoài cùng là Màng cứng có nhiệm vụ bảo vệ phần trong của cầu mắt. Phía trước của màng cứng là Màng giác trong suốt để ánh sáng đi qua vào trong cầu mắt. Tiếp đến là lớp Màng mạch có nhiều mạch máu và các tế bào sắc tố đen tạo thành một phòng tối trong cầu mắt (như phòng tối của máy ảnh). Phía trước màng mạch là Lòng đen. Chính giữa lòng đen là Lỗ đồng tử để ánh sáng chiếu qua.
Lớp trong cùng là Màng lưới, trong đó chứa tế bào thụ cảm thị giác bao gồm 2 loại: Tế bào nón và tế bào que.
Môi trường trong suốt của cầu mắt gồm những bộ phận trong suốt để ánh sáng chiếu qua. Đó là: Màng giác, thủy dịch, thể thủy tinh và dịch thủy tinh.
1
2
3
4
5
6
Hãy điền những từ thích hợp vào chỗ trống trong những câu sau:
1. Cấu tạo của cầu mắt:
7
8
9
10
Dựa vào bài tập điền từ trong phiếu học tập em hãy chỉ trên tranh: 3 lớp màng và môi trường trong suốt.
1.
3.
6.
4.
5.
2.
Màng cứng
Màng mạch
Màng lưới
Lòng đen
Lỗ đồng tử
Màng giác
Hình – Sơ đồ cấu tạo cầu mắt
7.
Thuỷ dịch
8.
Dịch thuỷ tinh
9.
Thể thuỷ tinh
Sơ đồ cấu tạo màng lưới của cầu mắt
Màng lưới gồm những loại tế bào nào?
Màng lưới
a. Các tế bào nón chỉ tiếp nhận kích thích ánh sáng.
b. Các tế bào nón tiếp nhận kích thích ánh sáng mạnh và màu sắc.
c. Các tế bào que chỉ tiếp nhận kích thích màu sắc.
Bài tập 2 - Phiếu học tập
d. Các tế bào que chỉ tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu.
Chọn câu đúng trong các câu sau
Điểm vàng - điểm mù
Vì sao ảnh của vật hiện lên trên điểm vàng lại nhìn rõ nhất còn ảnh của vật rơi vào điểm mù sẽ không nhìn thấy gì ?
Điểm vàng - điểm mù
Điểm vàng là nơi tập trung chủ yếu của các tế bào nón, mỗi tế bào nón ở đây lại liên hệ với 1 tế bào thần kinh thị giác qua 1 tế bào 2 cực.
Điểm mù là nơi đi ra của các sợi trục các tế bào thần kinh thị giác, không có tế bào thụ cảm thị giác.
ii. Cơ quan phân tích thị giác
ánh sáng phản chiếu từ vật đi qua những bộ phận nào và tới đâu của cầu mắt?
2. Sự tạo ảnh ở màng lưới
Hình ảnh của vật hiện ở trên điểm vàng của màng lưới có gì khác so với vật ở ngoài?
 Ánh sáng phản chiếu từ vật tới mắt đi qua thể thuỷ tinh tới màng lưới sẽ kích thích tế bào thụ cảm thị giác và truyền về trung ương cho ta nhận biết về hình dạng, độ lớn và màu sắc của vật.
ii. Cơ quan phân tích thị giác
2. Sự tạo ảnh ở màng lưới
Bài tập 3: (Phiếu học tập) Hoạt động nhóm – 3 phút
Hãy quan sát sơ đồ sự điều tiết của mắt và giải thích: Vì sao khoảng cách của vật đến mắt ở hình B và hình C thay đổi so với hình A nhưng ảnh của vật vẫn hiện rõ trên màng lưới
3. Sự điều tiết của mắt
Sơ đồ sự điều tiết của mắt
Hình B
Hình A
Hình C
ii. Cơ quan phân tích thị giác
Vai trò của thể thuỷ tinh: (như
1 thấu kính hội tụ) có khả năng
điều tiết để nhìn rõ vật.
3. Sự điều tiết của mắt
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Đáp án
Bộ phận này của cầu mắt giúp cho ta
nhìn rõ vật dù vật ở xa hay ở gần.
Thể thủy tinh
1
2
3
4
5
6
Tế bào này giúp ta
nhìn rõ màu sắc của vật.
Tế bào nón
Hệ thống này có tác dụng bẻ gập
các tia sáng làm chúng chụm lại
ở màng lưới.
Môi trường trong suốt
Đây là nơi tập trung chủ yếu
của các tế bào nón.
Điểm vàng
Cơ quan này giúp cơ thể
nhận biết được hình dạng,
độ lớn và màu sắc của vật.
Cơ quan phân tích thị giác
Lớp màng này có nhiệm vụ bảo vệ
cho các phần trong của cầu mắt.
Màng cứng
Dặn dò
Học bài và làm thí nghiệm ở câu hỏi 2 - 3 SGK.
Đọc trước bài 50: "Vệ sinh mắt".
Sưu tầm tranh ảnh về các bệnh của mắt.