1

THỰC VẬT

ĐỘNG VẬT

• Hình ảnh
hoa và các
con vật mà
chúng ta tìm
hiểu trong
chương này:

2

Qủa gì ruột đỏ
Lay láy hạt đen
Mời bạn nếm xem
Ngọt ơi là ngọt

3

4

5

KHOA HỌC

Hoạt động 1: Nhận biết cơ quan sinh sản của
thực vật có hoa

- Chỉ vào từng hình và nêu tên cây và cơ
quan sinh sản của các cây?

6

KHOA HỌC

Cây dong riềng

• Cơ quan sinh sản của
cây dong riềng là hoa.

Cây phượng

• Cơ quan sinh sản của
cây phượng là hoa.

7

KHOA HỌC

Cây dong riềng

Cây phượng

+ Cây phượng và cây dong riềng có đặc điểm gì
chung?
Cây phượng và cây dong riềng đều là thực vật 8có
hoa. Cơ quan sinh sản là hoa.

KHOA HỌC

Hoạt động 1: Nhận biết cơ quan sinh sản
của thực vật có hoa
+ Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa là gì?
. Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa là
hoa.
Hoạt động 2: Phân biệt nhị và nhụy (hoa đực
và hoa cái)
9

Hoạt động 2: Phân biệt nhị và nhụy (hoa đực và
hoa cái)

• Hình 3, hình 4 là hoa gì?
• Chỉ vào nhị và nhụy của các hoa đó.

10

Hoạt động 2: Phân biệt nhị và nhụy (hoa đực
và hoa cái)
Nhụy

Nhụy

4

Nhị

Nhị

11

KHOA HỌC

Hoạt động 2: Phân biệt nhị và nhụy (hoa đực và hoa cái)
Chúng ta vừa chỉ bộ phận nào của hoa râm bụt
và hoa sen.
- Bộ phận nhị và nhụy trên cùng một bông hoa.
Trên một bông hoa có cả nhị và nhụy gọi là hoa lưỡng tính

12

Hoạt động 2: Phân biệt nhị và nhụy (hoa đực và hoa cái)
•
•
•
•

Hình 5(a), 5(b) là hoa gì?
Hoa nào là hoa đực?
Hoa nào là hoa cái?
Tại sao có thể phân biệt được hoa đực và hoa cái?

a)

13
b)

KHOA HỌC

+ Hoa mướp đực có nhị hay nhụy?
+ Hoa mướp cái có nhị hay nhụy?
Hoa mướp đực

nhị

Hoa mướp cái

nhụy

• Hoa chỉ có nhị hoặc nhụy gọi là hoa đơn tính.

15

Khoa học

Hoạt động 2: Phân biệt nhụy và nhị (hoa đực
và hoa cái)
+ Bây giờ các em so sánh hoa râm bụt, hoa sen có
gì khác với hoa mướp.
• Hoa râm bụt, hoa sen: Là hoa lưỡng tính (trên
một bông hoa có cả nhị và nhụy).
• Hoa mướp :Là hoa đơn tính (trên một bông
hoa chỉ có nhị hoặc nhụy).
BACK

16

Khoa học

Hoạt động 3: Thực hành trên hoa thật

• Phân biệt hoa có cả nhị và nhụy với hoa chỉ có nhị
hoặc nhụy.
• Làm việc trong nhóm 4
+ Quan sát hoa.
+ Chỉ vào nhị và nhụy.
+ Phân thành 2 loại: hoa có cả nhị và nhụy với
hoa chỉ có nhị hoặc nhụy.
• Trình bày kết quả trước lớp.
Hoa có cả nhị và nhụy gọi là hoa lưỡng tính. Hoa chỉ có
17
nhị hoặc nhụy gọi là hoa đơn tính.
BACK

KHOA HỌC

Hoa là cơ quan sinh sản của thực vật có
hoa. Một số cây có hoa đực riêng, hoa cái
riêng như mướp, bầu, bí, …Nhưng đa số
cây trên cùng một bông hoa có cả nhị và
nhụy như xoài, táo, mận, cam, bưởi,…
BACK

18

Sơ đồ cơ quan sinh sản của hoa lưỡng tính
Bao phấn

Vòi nhụy

Chỉ nhị

Noãn

Đầu nhụy

Bao phấn

Chỉ nhị

Bầu nhụy
19

KHOA HỌC

CHÚ GIẢI:

*Nhị gồm:
a- Bao phấn
b- Chỉ nhị
*Nhụy gồm:
c- Đầu nhụy
d- Vòi nhụy
e- Bầu nhụy
g- Noãn

20

21

* HOẠT ĐỘNG 1:
YÊU CẦU:

Đọc thông tin trong SGK/106 và quan sát
hình 1
Câu hỏi:
- Thế nào là sự thụ phấn?
- Thế nào là sự thụ tinh?
- Hạt và quả được hình thành như thế nào?

1.THẾ NÀO LÀ SỰ
THỤ PHẤN ?

Hiện tượng
đầu nhụy nhận
được những
hạt phấn của
nhị gọi là sự
thụ phấn.

9

HẠT PHẤN

2.THẾ NÀO LÀ

SỰ THỤ TINH ?

Sau khi thụ phấn,
từ hạt phấn mọc ra
ống phấn. Ống phấn
đâm qua đầu nhụy,
mọc dài ra đến noãn.
Tại noãn, tế bào sinh
dục đực kết hợp với
tế bào sinh dục cái
tạo thành hợp tử.
Hiện tượng đó gọi là
sự thụ tinh.

ỐNG PHẤN
TẾ BÀO SINH
DỤC ĐỰC
TẾ BÀO SINH
DỤC CÁI
HỢP TỬ

NOÃN

BẦU NHỤY
10

3. HẠT
VÀ QUẢ
ĐƯỢC
HÌNH
THÀNH
NHƯ
THẾ
NÀO ?

Hợp tử phát
triển thành phôi.
Noãn phát
triển thành hạt
chứa phôi.
Bầu nhụy phát
triển thành quả
chứa hạt.

Kết luận:
* Sự sinh sản của thực vật có hoa trải qua 3 quá

trình: Sự thụ phấn, sự thụ tinh, sự hình thành hạt
và quả.
* Hiện tượng đầu nhụy nhận được những hạt
phấn của nhị gọi là sự thụ phấn.
*Sau khi thụ phấn, từ hạt phấn mọc ra ống phấn .
Ống phấn đâm qua đầu nhụy, mọc dài ra đến
noãn. Tại noãn, tế bào sinh dục đực kết hợp với tế
bào sinh dục cái tạo thành hợp tử. Hiện tượng đó
gọi là sự thụ tinh.
* Hợp tử phát triển thành phôi. Noãn phát triển
thành hạt chứa phôi. Bầu nhụy phát triển
thành quả chứa hạt.

Đầu nhụy

Hạt phấn
Vòi nhụy

Bao phấn

Ống phấn

Noãn
Bầu nhụy

21

HOẠT ĐỘNNG 2:
Hoa thụ phấn nhờ côn trùng, hoa thụ
phấn nhờ gió.

* TRÒ CHƠI: NHÀ THÔNG THÁI
1. Em hãy nêu tên và cho biết hoa đó thụ
phấn nhờ côn trùng hay thụ phấn nhờ
gió?

( HS giới thiệu về hoa thật đã sưu tầm)

Hoa thụ phấn nhờ côn trùng
Hoa hồng

Hoa hướng dương

Hoa thụ phấn nhờ côn trùng
Hình 5: Hoa râm bụt

Hoa thụ phấn nhờ côn trùng

Hoa sen

Hoa mai

Hoa thụ phấn nhờ côn trùng

Hoa bí

Hoa đào

Hoa thụ phấn nhờ gió

Cây phi lao

Cây bắp

Cỏ đuôi chồn

Cỏ may

Hoa thụ phấn nhờ gió

Cỏ may

Cây lúa

Hoa thụ phấn nhờ gió

Bông lau

Bồ công anh

Thảo luận nhóm
* Thảo luận theo yêu cầu:
Em có nhận xét gì về màu sắc hoặc hương
thơm của hoa thụ phấn nhờ côn trùng và
một số loài hoa thụ phấn nhờ gió?

Hoa thụ phấn nhờ
côn trùng

Tên cây

Dong riềng, hoa sen,
râm bụt, mướp, cam,
bưởi, hoa hồng,…

Thường có màu sắc
sặc sỡ hoặc hương
Đặc điểm thơm, mật ngọt…hấp
dẫn côn trùng.

Hoa thụ phấn
nhờ gió
Bông lau, lúa,
ngô, các loại cây
cỏ …..
Không có màu sắc
đẹp, cánh hoa, đài
hoa thường nhỏ
hoặc không có.

KẾT LUẬN:
* Các loài hoa thụ phấn nhờ côn trùng
thường có màu sắc sặc sỡ hoặc
hương thơm hấp dẫn côn trùng.
Ngược lại các loài hoa thụ phấn nhờ
gió không có màu sắc đẹp, cánh hoa,
đài hoa thường nhỏ hoặc không có.

Ghi nhớ:
* Sự sinh sản của thực vật có hoa trải
qua 3 quá trình:
- Sự thụ phấn.
- Sự thụ tinh.
- Sự hình thành hạt và quả.
* Các loài hoa thụ phấn nhờ côn trùng
thường có màu sắc sặc sỡ hoặc
hương thơm hấp dẫn côn trùng.
* Các loài hoa thụ phấn nhờ gió không có
màu sắc đẹp, cánh hoa đài hoa thường
nhỏ hoặc không có.
•