TRƯỜNG THPT NGÔ VĂN CẤN
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
ĐẾN DƯ GIỜ THĂM LỚP 12C1





BÀI 6: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
(TIẾT 1)

Biểu hiện cụ thể của quyền con người được nhà nước quy định đối với công dân của nước đó. Công dân được hưởng các quyền và phải thực hiện các nghĩa vụ do pháp luật quy định. Nhà nước bảo đảm cho công dân được hưởng các quyền và cũng đòi hỏi công dân phải thực hiện các nghĩa vụ của mình đối với nhà nước. Quyền của công dân không tách rời nghĩa vụ của công dân.
Tại sao gọi là các quyền tự do cơ bản của công dân?
Quyền tự do cơ bản của công dân bao gồm những quyền nào?
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân
a. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
* Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân?
Điều 20 Hiến pháp năm 2013 ghi nhận: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân được quy định như thế nào?
Mô phỏng cảnh nhà tù côn đảo
Tình huống
Chị A mất chiếc xe máy và khẩn cấp trình báo với công an xã. Trong việc này, chị A khẳng định anh X là người lấy cắp. Dựa vào lời khai báo của chị A công an xã đã ngay lập tức bắt giam anh X.
Hỏi: Theo em việc làm trên của công an xã có đúng không? Giải thích tại sao?
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
Hình bắt cóc tóng tiền
Bộ luật hình sự
Điều 123. Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật
Người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Đối với người thi hành công vụ;
d) Phạm tội nhiều lần;
đ) Đối với nhiều người.
Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm.
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm.

Mục đích của việc bắt, giam, giữ người để làm gì?
Chiều 1-11-2012, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Quảng Ngãi
vừa khởi tố vụ án hình sự, bắt tạm giam 4 đối tượng gây ra hàng chục vụ
cướp giật táo tợn trên các tuyến đường ở TP Quảng Ngãi.

Ai mới có quyền ra lệnh bắt, giam, giữ người?
Trong trường hợp nào thì mới được bắt, giam, giữ người ?
Thẩm quyền ra lệnh bắt tạm giam bị can, bị cáo
Viện trưởng, Phó viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, VKS quân sự các cấp.
Chánh án, Phó chánh án Toà án nhân dân và toà án quân sự các cấp
Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp. (Lệnh bắt phải được VKS cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành)
Thẩm phán giữ chức vụ chánh tòa, phó chánh án tòa phúc thẩm TAND tối cao, hội đồng xét xử
Điều 80 khoản 1: BLTTHS 2003
* Trường hợp 1
* Trường hợp 2
Thẩm quyền ra lệnh bắt người khẩn cấp
- Thủ trưởng, Phó thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp.
-Người chỉ huy đơn vị QĐ độc lập cấp trung đoàn và tương đương; Người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo, biên giới.
- Người chỉ huy tàu bay, tàu biển khi tàu bay, tàu biển đã ra khỏi sân bay bến cảng
Điều 81 khoản 2- BLTTHS 2003
* Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp
Chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

* Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp
Chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
- Khi có người chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm.

* Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp
Chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
- Khi có người chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm.
- Khi có dấu vết của tội phạm.
Quần chúng nhân dân tham gia bắt kẻ cướp giật tài sản
* Trường hợp 3
* Trường hợp 3
Quần chúng nhân dân tham gia bắt kẻ cướp giật tài sản
11h 10’ ngày 4/5/2011, công an phường Phúc Tân, quận Hoàn Kiếm đã bắt quả tang 8 đối tượng sử dụng thuốc lắc và đang say sưa lắc lư trong tiếng nhạc chát chúa.
Chiều 10/2, PC14, Công an TP Hà Nội đã phát lệnh truy nã toàn quốc 7 đối tượng liên quan đến vụ bắn chết người trên phố Phan Văn Trị hôm 3/2.
Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội ra quyết định truy nã đối với Ngô Thị Thu Huyền. Giới tính: Nữ. Sinh năm 1980. Nơi đăng ký HKTT: Đọ Xá, Ninh Xá, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đã có hành vi “Mua bán trái phép chất ma tuý”, phạm vào Điều 194 Bộ luật hình sự nước CHXHCN Việt Nam.
Lê Bảo Trung và lệnh truy nã trên toàn quốc.
Truy nã kẻ giết người cướp của tại tỉnh Quảng Nam
Bộ luật TTHS
Điều 82. Bắt người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã
1. Đối với người đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm thì bị phát hiện hoặc bị đuổi bắt, cũng như người đang bị truy nã thì bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan Công an, Viện kiểm sát hoặc Uỷ ban nhân dân nơi gần nhất. Các cơ quan này phải lập biên bản và giải ngay người bị bắt đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
2. Khi bắt người phạm tội quả tang hoặc người đang bị truy nã thì người nào cũng có quyền tước vũ khí, hung khí của người bị bắt.

Ai được phép ra quyết định bắt giam giữ người. Thời gian giam giữ là bao lâu?
Chỉ có viện KSND hoặc tòa án mới có quyền ra quyết định bắt giam giữ người.
Thời gian tạm giam giữ là 2 tháng đối với việc không nghiêm trọng và 4 tháng đối với nghiêm trọng.
Sau thời gian tạm giam mà chưa điều tra được phải xin gia hạn, thời gian gia hạn tối đa là 2 lần.
CA phường xã chỉ được phép tạm giữ trong 24 giờ sau đó chuyển lên quận.
Trong thời hạn 12 giờ, kể từ khi ra quyết định tạm giữ, quyết định tạm giữ phải được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp. Nếu xét thấy việc tạm giữ không có căn cứ hoặc không cần thiết thì Viện kiểm sát ra quyết định hủy bỏ quyết định tạm giữ và người ra quyết định tạm giữ phải trả tự do ngay cho người bị tạm giữ.
Trường hợp bắt người khẩn cấp tiến hành khi có căn cứ cho
rằng người đó đang chuẩn bị
a/ Thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng
b/ Thực hiện tội phạm nghiêm trọng
c/ Thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng
d/ Thực hiện tội phạm
2. Ai cũng có quyền bắt người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy
nã và giải ngay đến cơ quan
a/ Công an
b/ Viện kiểm sát
c/ Uỷ ban nhân dân gần nhất
d/ Tất cả đều đúng
BÀI TẬP
Tại sao pháp luật lại cho phép bắt người trong những trường hợp trên ( 3 TH)? Em hãy cho biết bắt người đang phạm tội quả tang có gì khác so với các trường hợp còn lại ?
PL cho phép bắt người trong 3 trường hợp đó nhằm: Giữ gìn trật tự, an ninh, để điều tra tội phạm, để ngăn chặn tội phạm.
Phạm tội quả tang bị bắt mà không cần lệnh hay quyết định nào cả còn các trường hợp khác thì việc bắt người phải có quyết định hoặc phê chuẩn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Việc khám người phải hết sức thận trọng vì nó liên quan đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể. Cho nên khi khám người phải tuân theo các quy định sau:
a) Tuyên bố lý do tại sao phải khám người.
b) Đưa vào trụ sở cơ quan NN gần nhất hoặc nhà dân
c) Khi khám người phải có ít nhất 3 người trong phòng khám
d) Khám phụ nữ nhất thiết phải do phụ nữ khám.
Trong việc bắt giam giữ người có việc khám xét người. Hãy cho biết pháp luật quy định như thế nào về việc khám người.