CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
TRƯỜNG THCS DÂN HÒA
(Lí Lan)
1. Tác giả
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
Lí Lan sinh năm 1957 tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
Là nhà văn, nhà thơ, nhà giáo và dịch giả tiếng Anh nổi tiếng với tác phẩm Harry Potter .
2. Tác phẩm
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
a, Xuất xứ: Viết ngày 01/09/2000 in trên báo “Yêu trẻ”

b, Đọc – chú thích:

- Đọc

Chú thích: háo hức, bận tâm, nhạy cảm, can đảm.
c, Tóm tắt văn bản
C, Tóm tắt
Trước ngày tựu trường của con người mẹ không ngủ được. Khi đứa con đã ngủ say, người mẹ bồi hồi nhớ lại những hoạt động trong ngày của con và nhớ về cả những kỉ niệm của chính bản thân mình trong ngày khai trường đầu tiên. Người mẹ nghĩ về tương lai của đứa con, rồi liên tưởng tới ngày khai giảng ở Nhật- một ngày hội thực sự của toàn xã hội- nơi mà mọi người thể hiện sự quan tâm tới thế hệ tương lai.

2. Tác phẩm
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
d, Kiểu văn bản, PTBĐ, bố cục:
* Bố cục:
- Phần 1 (từ đầu đến “cái thế giới mà mẹ vừa bước vào”): Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai trường.
- Phần 2 (còn lại): Vai trò của Nhà trường và xã hội trong giáo dục thế hệ trẻ.
*
* Kiểu văn bản : - Nhật dụng viết theo thể kí
*PTBĐ: biểu cảm kết hợp với miêu tả và tự sự
PHIẾU BÀI TẬP
Vào đêm trước ngày khai trường của con. Mẹ đã chuẩn bị nhiều tâm trạng và tưởng tượng một số tình huống sẽ xảy ra, nhưng mẹ đã không hề nghĩ rằng đêm nay mẹ không ngủ được. Một ngày kia, sẽ còn xa lắm ngày đó, con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một ly sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.
Con là một đứa trẻ nhạy cảm, mỗi lần mẹ con mình sắp đi chơi xa, thì vào đêm trước ngày đi con háo hức đến nỗi lên giường mà không sao nằm yên được. Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con ngủ. thực ra chỉ cần nói: “Ngủ đi, không thôi sáng mai dậy trễ không kịp xe” là con nhắm mắt lại ngay, và chỉ lát sau, con ngủ ngon lành. Đêm nay con cũng có niềm háo hức như vậy: ngày mai con đi học- những sự chuẩn bị áo quần mới, giầy nón mới, cặp sách mới, tập vở mới , mọi thứ đâu đó sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự trang trọng của ngày khai trường. Nhưng cũng như trước một chuyến đi xa, trong lòng con không có mối bận tâm nào khác hơn là ngày mai thức dậy sớm cho kịp giờ.
…Mẹ nói: Ngày mai con đi học, con là cậu học sinh cấp một, con lớn rồi. Vì vậy con hăng hái tranh với mẹ dọn dẹp những món đồ chơi. Khi con cất những món đồ quen thuộc thường chơi ấy vào thùng, mẹ có cảm giác là con chia tay với chúng luôn. Cái cách con bỏ chúng vào thùng giấy như thể con đã ý thức là chúng không còn phù hợp với mình nữa. Con đóng nắp thùng như thể kết thúc một cái gì. Mấy câu mẹ nói: “Con lớn rồi . . . hình như có một ý nghĩa đặc biệt với con. Và con hành động như một đứa bé – lớn rồi.
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Tâm trạng của mẹ hai mẹ con trong đêm trước ngày khai trường
Mẹ đắp mền cho con, buông mùng, ém góc cẩn thận rồi, mẹ bỗng không biết làm gì nữa. Đầu óc hoàn toàn tỉnh táo, vả lại cũng còn quá sớm so với giờ ngủ thường ngày của mẹ. Mọi ngày, dỗ con ngủ rồi, mẹ dọn dẹp nhà cửa. Căn nhà mình chỉ trông tạm ngăn nắp gọn gàng từ sau khi con ngủ rồi cho đến sáng hôm sau. Mẹ lượm những chiếc xe thiết giáp dưới gầm ghế, cạnh chân bàn, những chú rôbô bằng nhựa đứng ngồi khắp nơi, và giữa nhà là đoàn quân thú dàn trận trong một cuộc chiến tranh Sư tử - Khủng long mà ngày nào con cũng bày ra và không ngày nào kết thúc bằng thắng lợi của phe nào.
Nhưng tất cả những động tác đó con đã giúp mẹ làm từ chiều rồi…
… Mẹ cũng thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình. Viết một bức thư cho người bạn ở xa , gọi điện thoại cho dì cậu, làm mặt nạ dưỡng da hay bài tập thể dục thẩm mỹ. Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vô chuyện gì cả, mẹ cũng không định làm những chuyện ấy tối nay. Mẹ nhìn con ngủ một lát, rồi đi xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con. Mẹ tự bảo mình cũng đi ngủ sớm đi.
Mẹ lên giường và trằn trọc, cảm thấy mình hơi vô lý, nhưng không biết như thế nào cho hợp lý.
Hồn nhiên, vô tư, háo hức, chờ đợi một sự kiện quan trọng nhưng vẫn hồn nhiên vô tư dễ dàng đi vào giấc ngủ
Không tập trung được việc gì, trằn trọc, khó ngủ, hồi hộp, lo lắng
?Trong văn bản có viết “Mẹ không lo nhưng vẫn không ngủ được” theo con vì đâu mà người mẹ đã trằn trọc suy nghĩ đến mức không ngủ được?

?Từ suy nghĩ ấy người mẹ đã hồi tưởng về điều gì?
?Người mẹ liên tưởng đến điều gì?
Thực sự mẹ không lo lắng đến nỗi không ngủ được. Mẹ tin đứa con của mẹ . .. lớn rồi. Mẹ tin vào sự chuẩn bị gần như chu đáo trong thời gian qua. Còn điều gì để lo lắng nữa đâu? Mẹ không lo. Nhưng mẹ không ngủ được. Cứ nhắm mắt lại là mẹ dường như nghe tiếng đọc bài trầm bổng: Hằng năm cứ vào cuối thu – mẹ tôi âu yếm nắm lấy tay tôi, dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.
Cái ấn tượng ghi sâu mãi trong lòng một con người về cái ngày “hôm nay tôi đi học” ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con, để một ngày kia, bất cứ một ngày nào đó trong đời, khi con nhớ lại, lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng xao xuyến. Ngày mẹ còn nhỏ, mùa hè nhà trường đóng cửa hoàn toàn, và ngày khai trường đúng là ngày đầu tiên học trò lớp Một đến trường gặp thầy mới, bạn mới. Cho nên ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm. Mẹ còn nhớ sự nôn ao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng ngoài cánh cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào.
- Hồi tưởng những kỉ niệm không thể quên của mình ngày đầu đến trường
- Muốn nhẹ nhàng ghi lại trong tâm trí con những cảm xúc đẹp ngày đầu đến trường.
=> Với một loạt từ láy gợi cảm xúc phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ, hồi hộp, xao xuyến; miêu tả tâm lý nhân vật qua độc thoại nội tâm làm nổi bật tâm tư sâu kín của người mẹ yêu con sâu sắc, một tâm hồn đầy xúc cảm.
“…Mẹ nghe nói ở Nhật, ngày khai trường là ngày lễ của toàn xã hội... Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này.
Đêm nay mẹ không ngủ được. Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con. Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra…”
II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Vai trò của nhà trường, xã hội trong việc giáo dục trẻ em
- Nhắc đến giáo dục nước Nhật – một nước ưu tiên GD hàng đầu.
- Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục, tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà.
 Thế giới kì diệu đó là Thế giới của ánh sáng tri thức, của những điều hay lẽ phải, của tình thầy trò, tình bè bạn …
Nhà trường mang lại tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lý, tình thầy trò.
Hình ảnh người mẹ:
- Yêu thương, dịu ngọt, chu đáo, ân cần
- Tâm hồn giàu xúc cảm
- Là người hiểu biết, sâu sắc
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Lựa chọn hình thức độc thoại nội tâm như dòng nhật ký của người mẹ nói với con.
- Sử dụng hình ảnh tương phản.
- Lựa chọn hình thức độc thoại nội tâm như dòng nhật ký của người mẹ nói với con.
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm.
2. Nội dung
- Tấm lòng yêu thương, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con.
- Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người.
IV: HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Chuẩn bị: Mẹ tôi
HĐ cá nhân:
+ Đọc kĩ văn bản, đọc diễn cảm, đọc sáng tạo
+ Trả lời trước các câu hỏi trong SGK.
+ Làm bài trong vở bài tập.
HĐ nhóm:
+ Nhóm 1,2: + Tìm hiểu kĩ về tác giả, bố cục tác phẩm, tóm tắt văn bản.
+ Nhóm 3,4: + Sưu tầm câu chuyện cảm động về mẹ