Tập làm văn - Trang 42
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
CỐT TRUYỆN
KHỞI ĐỘNG
Người ta viết thư để làm gì?
Thăm hỏi, thông báo tin tức cho nhau, trao đổi ý kiến, chia vui, chia buồn, bày tỏ tình cảm với nhau,…
Một bức thư thường có mấy phần ?
Một bức thư thường có 3 phần:
Phần mở đầu.
Phần chính.
- Phần kết thúc.
KHÁM PHÁ
DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU
1. Ghi lại những sự việc chính trong truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.
- Bọn nhện sợ hãi phải nghe theo. Nhà Trò được tự do.
- Gặp bọn nhện, Dế Mèn ra oai, lên án sự nhẫn tâm của chúng, bắt chúng phá vòng vây hàm hại Nhà Trò.
- Dế Mèn phẫn nộ cùng Nhà Trò đến chỗ mai phục của bọn nhện.
- Dế Mèn gạn hỏi, Nhà Trò kể lại tình cảnh đau khổ bị bọn nhện ức hiếp và đòi ăn thịt.
- Dế Mèn gặp chị Nhà Trò đang gục đầu khóc bên tảng đá.
1
2
3
4
5
2. Chuỗi sự việc trên được gọi là cốt truyện. Vậy theo em, cốt truyện là gì?
* Cốt truyện là một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễn biến của truyện.
3. Cốt truyện gồm những phần nào? Nêu tác dụng của từng phần.
* Cốt truyện thường có ba phần:
- Mở đầu
- Diễn biến
- Kết thúc
Tác dụng của từng phần:
+ Mở đầu: Sự việc khơi nguồn cho các sự việc khác (Sự việc 1: Dế Mèn gặp Nhà Trò đang khóc )
+ Diễn biến: Các sự việc chính kế tiếp theo nhau nói lên tính cách của nhân vật, ý nghĩa của câu chuyện. (Sự việc 2, 3, 4)
+ Kết thúc: Kết quả của các sự việc ở phần mở đầu và phần diễn biến. (Sự việc 5)
Cốt truyện
II. Ghi nhớ
1. Cốt truyện là một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễn biến của truyện.
2. Cốt truyện thường có ba phần:
- Mở đầu
- Diễn biến
- Kết thúc
THỰC HÀNH
Cây khế
Cốt truyện.
Cây khế
1. Truyện cổ tích cây khế bao gồm các sự việc chính sau đây:
a) Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế em trở nên giàu có.
b) Cha mẹ chết, người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế.
c) Người anh biết chuyện, đổi gia tài lấy cây khế, người em bằng lòng.
d) Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn bằng vàng.
e) Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ, nhưng người anh may túi quá to và lấy quá nhiều vàng.
g) Người anh rơi xuống biển và chết.
2. Hãy sắp xếp các sự việc trên thành cốt truyện.
Các sự việc chính của truyện cổ tích Cây khế theo thứ tự như sau:
e) Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ, nhưng người anh may túi
quá to và lấy quá nhiều vàng.
b) Cha mẹ chết, người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế.
d) Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn
bằng vàng.
a) Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế em trở nên giàu có.
c) Người anh biết chuyện, đổi gia tài lấy cây khế, người em bằng lòng.
g) Người anh rơi xuống biển và chết.
Cốt truyện.
Thứ tự như sau: b, d, a, c, e, g
2. Dựa vào cốt truyện trên, kể lại truyện
Cây khế
Cốt truyện.
Cha mẹ chết, người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế. Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn bằng vàng. Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế em trở nên giàu có. Người anh biết chuyện, đổi gia tài lấy cây khế, người em bằng lòng. Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ, nhưng người anh may túi quá to và lấy quá nhiều vàng. Người anh rơi xuống biển và chết.
VẬN DỤNG


- Viết lại câu chuyện vừa xây dựng vào vở.
- Tập kể lại câu chuyện ở bài tập 1 cho người
thân nghe và làm bài tập vào vở.
- Học thuộc ghi nhớ
- Chuẩn bị tiết sau: “ Luyện tập xây dựng cốt truyện”.
CHÀO CÁC EM !