CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BÀI HỌC LỊCH SỬ 8

KHỞI ĐỘNG

Những hình ảnh trên gợi các
em nhớ tới quốc gian nào?

Xác định vị trí nhật bản trên bản đồ? Nêu một vài điều mà em biết về đất nước
đó?

BẢN ĐỒ THẾ GIỚI

Hình ảnh dưới đây nói về nhân vật nào? Nêu một số hiểu biết của em về nhân vật đó
 

THIÊN HOÀNG MINH TRỊ

Đáp án
Câu1: Hình ảnh hoa anh đào, núi Phú sĩ, quốc phục Kimono của Nhật Bản
,cá chép Koi là biểu tượng của Nhật Bản.
Câu 2: HS xác định vị trí Nhật Bản trên bản đồ.
-Nêu một vài nét về đất nước Nhật Bản:
+ Là đất nước “mặt trời mọc” hay là “xứ sở hoa anh đào”, nằm trên vành đai
lửa Thái Bình Dương nên thường xuyên xảy ra động đất và núi lửa……
+ Là quốc gia đông thứ 11 thế giới, đồng thời là một trong những quốc gia
có mật độ dân số và đô thị hóa cao nhất.
+ Là một đại cường quốc và là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế bao
gồm Liên Hợp Quốc, OECD, G20 và G7.
Câu 3: Thiên Hoàng Minh Trị (1852 - 1912): là vị Thiên hoàng thứ 122 của
Nhật Bản theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống, trị vì từ ngày 13 tháng
2 năm 1867 tới khi qua đời. Ông được coi là một vị minh quân có công lớn
nhất trong lịch sử Nhật Bản, đã canh tân và đưa Nhật Bản trở thành một
quốc gia hiện đại, thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa của các nước đế
quốc phương Tây giữa lúc chủ nghĩa thực dân đang phát triển mạnh.

BÀI 16: NHẬT BẢN

Lược đồ Nhật Bản

1. Cuộc Duy tân Minh Trị
Mục đích
của cuộc
Duy tân
Minh Trị là
gì?

- Từ đầu thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản lâm vào tình trạng
khủng hoảng….
- Các nước phương tây tăng cường xâm lược vào Nhật Bản

Chinh Di Đại Tướng Quân
Tokugawa Keiki - Vị Sô-gun
cuối cùng của Nhật Bản.

1. Cuộc Duy tân Minh Trị.
a. Mục đích :
- Nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng
phong kiến lạc hậu.
- Bảo vệ nền độc lập dân tộc trước sự
nhòm ngó, đe dọa xâm lược của các nước
thực dân, đế quốc phương Tây.
- Phấn đấu đạt được những điểm cao nhất
của nền văn minh mà các nước tiên tiến
đang hưởng thụ.

1. Cuộc Duy tân Minh Trị
Mít-su-hi-tô là con thứ của thiên
hoàng Kô-Mây, được kế vị lúc mới
15 tuổi, khi vua cha qua đời lấy hiệu
là Minh Trị, ông là vị vua có tư
tưởng duy tân, chủ trương nắm
quyền lực và tiến hành cải cách
Chỉ ra 1 việc làm nổi bật của nhân
vật lịch sử này vào năm 1968
Đưa ra 2 nhận xét của em về nhân vật lịch sử
này
Chỉ ra 3 điểm nổi bật về nhân vật Minh Trị được đề cập
trong tư liệu

1. Cuộc Duy tân Minh Trị
Mít-su-hi-tô là con thứ của thiên
hoàng Kô-Mây, được kế vị lúc mới
15 tuổi, khi vua cha qua đời lấy hiệu
là Minh Trị, ông là vị vua có tư tưởng
duy tân, chủ trương nắm quyền lực và
tiến hành cải cách

1 việc làm nổi bật: Tháng 11868 thực hiện cuộc Duy tân
Minh Trị
2 nhận xét về nhân vật lịch sử:
- Là vị vua trẻ tuổi, có tài
- Là người dám thực hiện cải cách để đưa
đất nước phát triển

3 điểm nổi bật về nhân vật Minh Trị được đề cập trong tư liệu:
-Con của thiên hoàng Kô-mây, kế vị lúc 15 tuổi
-Có tư tưởng duy tân
-Nắm quyền lực và tiến hành cải cách

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Phiếu học tập 1
Nhóm 1: Tìm hiểu về
chính trị và rút ra ý
Lĩnh
vực
Nội dung
Ý nghĩa
nghĩa
cải cách
Nhóm 2: Tìm hiểu về
kinh tế và rút ra ý nghĩa Chính trị
 
 
Nhóm 3: Tìm hiểu về
Kinh tế
 
 
Khoa học, giáo dục và
rút ra ý nghĩa
Khoa học,  
 
Nhóm 4: Tìm hiểu về giáo dục
Quân sự và rút ra ý
Quân sự
nghĩa

 

 

Phiếu học tập 1
Lĩnh
vực
cải cách
Chính trị
 

Kinh tế

 

Nội dung
- Thành lập chính phủ mới,
xoá bỏ tình trạng cát cứ.
- Ban hành Hiến pháp năm
1889.
- Đưa quý tộc tư sản hoá và
đại tư sản lên nắm quyền.

Ý nghĩa
 

- Thống nhất tiền tệ và thị  
trường, cho phép mua bán
ruộng đất và tự do kinh doanh.
- Xây dựng đường xá, cầu
cống...

- Thống nhất về lãnh
thổ.
- Xác lập chế độ
quân chủ lập hiến.
- Mở

đường cho
kinh tế tư bản
chủ nghĩa phát
triển.

Phiếu học tập 1

Lĩnh vực
Nội dung
cải cách
Giáo dục  - Thi hành chính sách giáo dục
bắt buộc, chú trọng nội dung
khoa học - kĩ thuật trong
chương trình giảng dạy.
- Cử học sinh ưu tú du học ở
phương Tây.
Quân sự

Ý nghĩa
-  Nâng cao dân trí; đào
tạo nhân lực; bồi dưỡng
nhân tài cho đất nước.
- Là cơ sở, động lực quan
trọng để để phát triển
kinh tế - xã hội…

 - Tổ chức và huấn luyện quân  
đội theo kiểu phương Tây, thực - Hiện đại hóa
hiện chế độ nghĩa vụ thay cho quân đội.
chế độ trưng binh.

b.Nội dung chính:
- Chính trị:
+ Thành lập chính phủ mới, xoá bỏ tình trạng cát cứ.
+ Ban hành Hiến pháp năm 1889.
+ Đưa quý tộc tư sản hoá và đại tư sản lên nắm quyền.
-Kinh tế:
-Thống nhất tiền tệ và thị trường, cho phép mua bán ruộng đất và tự do kinh doanh.
+Xây dựng đường xá, cầu cống...
 -Giáo dục:
+Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học - kĩ thuật trong
chương trình giảng dạy.
+Cử học sinh ưu tú du học ở phương Tây.
- Quân sự:
+ Tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa vụ
thay cho chế độ trưng binh.
+ Phát triển công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ khí....
+ Học tập các chuyên gia quân sự nước ngoài về lục quân, hải quân.
c.Ý nghĩa:
- Phát triển vượt bậc.
- Trở thành nước tư bản công nghiệp.
- Thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa.
- Có vị thế bình đẳng với các nước Âu - Mỹ.

Hoạt động cặp đôi
2 phút
1. Căn cứ vào đâu để
khẳng định cuộc duy
tân Minh Trị là cuộc
cách mạng tư sản?
2. Cuộc duy tân
Minh Trị có ý nghĩa
gì?

Hoạt động cặp đôi
2 phút
Chính quyền phong kiến
chuyển sang quý tộc tư
sản hóa
Những cải cách Âu hóa
mang tính chất tư sản
Cải cách do liên minh quý tộc- tư sản
tiến hành từ trên xuống, động lực cách
mạng đông đảo quần chúng nhân dân.

Ý
nghĩa
- Mở đường cho
chủ nghĩa tư bản
phát triển
- Đưa Nhật Bản
trở thành một
nước có nền kinh
tế công, thương
nghiệp phát triển
nhất Châu Á, giữ
vững được độc lập
chủ quyền trước
làn sóng xâm lược
của đế quốc
phương tây.

2.Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc Nhật
Bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

Nêu những biểu hiện của sự hình
thành chủ nghĩa đế quốc ở Nhật
Bản cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ
XX?

2.Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản cuối thế
kỉ XIX đầu thế kỉ XX
- Nhiều công ti độc quyền xuất hiện giữa vai trò to
lớn, bao trùm lên đời sống kinh tế, chính trị của
nước Nhật: Mit-xưi, Mit-su-bi-si…
-Nhật Bản thi hành nhiều chính sách xâm lược và
bành trướng: chiến tranh Trung – Nhật (1894 –
1895), chiến tranh Nga- Nhật (1904-1905). Thuộc địa
của đế quốc Nhật Bản được mở rộng ra bán đảo
Liêu Đông, phía nam đảo Sa-kha-lin, Đài Loan, cảng
Lữ Thuận, Sơn Đông…
=> Đầu thế kỉ XX Nhật Bản trở thành đế quốc hùng
mạnh ở Châu Á

Nhà ga và đường tàu trên đường sắt đầu tiên được khánh thành năm 1872

Những người đượ in trên tờ tiền của Nhật đều là những tấm
gương có sự nỗ lực, cố gắng trên lĩnh vực mình thoe đuổi và có
những thành tựu, đóng góp lớn trong xây dựng đất nước

2.Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc Nhật
Bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Dựa vào lược đồ và bảng
chú giải để xác định các
vùng lãnh thổ mà đế
quốc Nhật Bản xâm
chiếm vào cuối thế kỉ
XIX- đầu thế kỉ XX?

 “Con người không ai
hơn ai cả, nếu có hơn thì
chỉ hơn về học thức”
Fukuzawa Yukichi như một nhà cải cách chính trị -xã
hội, nhà giáo dục tiên phong, nhà tư tưởng tiêu biểu
của Nhật Bản vào cuối thời Edo, đầu thời kỳ Minh Trị.
Lòng biết ơn của người Nhật đối với Fukuzawa được
thể hiện qua việc hình ông được in trên tờ tiền 10.000
yen (tờ giấy bạc có mệnh giá lớn nhất của Nhật)

video tóm tắt về tập đoàn MITSUBISHI Electric:
https://www.youtube.com/watch?v=Xv7L3sXit7M

Kể tên một số sản phẩm đồ
dùng, thiết bị…nhà em dùng
hoặc em biết của các công ti
của Nhật Bản?

•Kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnh
•Các công ty độc quyền ra đời như Mít-Xưi và Mít-su-bisi
•Thế kỷ XX Nhật đẩy mạnh chính sách xâm lược, bành
trướng các nước láng giềng: Nga, Trung Quốc.

Một nhà báo Anh kể lại:
“Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc tàu thủy của
hãng Mít-xưi, tàu chạy bằng than đá của Mít –
xưi, cập bến của Mít – xưi. Sau đó, lại đi tàu đi ện
của Mít – xưi đóng, độc sách do Mít – x ưi xu ất
bản, dưới ánh sáng bóng điện do Mít – xưi chế
tạo….”

Lược đồ đế quốc
Nhật Bản cuối thế
kỉ XIX – đầu thế kỉ
XX

LUYỆN TẬP

Cuộc Duy tân Minh Trị có tác động như
thế nào đến tình hình Nhật Bản cuối thế kỉ
XIX- đầu thế kỉ XX?
Giúp Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ bị biến
thành thuộc địa, phát triển thành nước tư bản
công nghiệp.
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Giúp Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ bị biến thành thuộc địa, phát
triển thành nước tư bản công nghiệp.

Cuộc Duy tân Minh Trị là một cuộc cách
mạng tư sản không triệt để vì?
Chưa triệt để thủ tiêu lực lượng phong kiến
Không trả
lời được thì
mình giúp
Chưa triệt để thủ tiêu lực lượng phong kiến
cho để qua
vòng nhé!

Vua Minh Trị đã thực hiện biện pháp gì để
đào tạo nhân tài?
Cử học sinh đi du học Phương Tây.
Không trả
lời được thì
mình giúp Cử học sinh đi du học Phương Tây
cho để qua
vòng nhé!

Nhật chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ
nghĩa vào khoảng thời gian nào?
Cuối thế kỉ XIX.
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Cuối thế kỉ XIX.

VẬN DỤNG

Thảo luận và trả
lời câu hỏi
2 phút

Sau khi tìm hiểu lịch sử Nhật Bản
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX,
theo em cần học hỏi điều gì để đất
nước phát triển?