CHỦ ĐỀ 1
Nguyên tử, nguyên tố hóa
học.
Sơ lược về bảng tuần
hoàn các nguyên tố hóa
học.

NGUYÊN

BÀI
2

Mục tiêu:
-Trình bày được mô hình
nguyên tử của RutherfordBohr
- Nêu được khối lượng của
một nguyên tử theo đơn vị
quốc tế amu

1

Mô hình nguyên
tử
Rutherfordbohr

A- Tìm hiểu sơ
lược về
nguyên tử

Những đối tượng nào
trong hình bên có thể
quan sát bằng mắt
thương? Bằng kinh lúp?

TẾ BÀO
kích thuớc 10 m, có
MÁU,
độ phóng đại X1000
-5

lần

RUỘT BÚT CHÌ
kích thuớc
0,5mm.

HẠT BỤI TRONG
KHÔNG KHÍ
5x10-6 – 1000x 106
m

Vi
khuẩn

10-4 m có độ
phóng đại x
30000 lần

Vật nào sau đây QUAN SÁT BẰNG MẮT THƯỜNG,
KÍNH
Tế
bào LÚP,
máu KÍNH HIỂN VI?
Vi khuẩn 10-4
10-5 m có độ
phóng đại x
1000 lần

m có độ
phóng đại x
30000 lần

Kính hiển
vi

Kính
hiển vi
Ruột bút
chì 0,5 mm

Mắt
thường

Hạt bụi trong
không khí 51000 x 10-6m

Kính lúp

VẬN

Em hãy cho biết khí oxygen, sắt, than chì có đặc
điểm chung gì về cấu tạo?

Sắt (Iron)

THAN CHÌ
graphi

Khí oxygen, sắt và than chì có cấu
tạo gồm

các hạt liên kết

CẦU
LONG BIÊN

Cáccây
thanh
thép
có cấu
Các
cầu có
cấu tạo
tạokếtnhư
thế
nào?
bởi sự
nối từ
nhiều
thanh thép.

Cầu
Long Biên

Mỗi thanh thép
chứa hàng tỉ
nguyên
tử iron.
Nếu
xếp các nguyên
tử iron

liền nhau thành 1 hàng dài thì
với chiều dài 1mm thôi cũng
đã có từ vài triệu đến chục
triệu nguyên tử.

Nguyên tử
là gì?

“Nguyên tử”

có kích
thước vô cùng nhỏ, tạo nên các
chất.
Nguyên tử không thể phân chia được
nữa.

Democritus

Khoảng 400 năm
trước Công nguyên
(TCN),nhà triết học cổ
Hy Lạp Democritus
(460 -370 TCN) đã
đưa ra ý tưởng cho
rằng mọi thứ (vật thể)
đều được cấu tạo nên
từ các hạt vô cùng
nhỏ và không thể

1

Mô hình nguyên
tử
Rutherfordbohr

B- Khái quát về
mô hình
nguyên tử

Em hãy cho
biết: Theo
RutherfordBohr, nguyên
tử có cấu tạo
như thế nào?

Nguyên tử
gồm
Lưu
ý:
mỗi
các electron
electron mang
(e)
ở vỏ-vị
mang
một đơn
điệnđiện
tích
được
xếp
tíchâm
âm
vàsắp
được
thành từng lớp và
quy
ước
là
-1
chuyển động xung
quanh hạt nhân.

Hạt nhân

nằm ở bên trong

Proton
(p)

Electro
n

Hạt
nhân

Neutron
(n)

Bên trong
hạt nhân
chứa gì?
Proton (p):
mang điện
dương.

LưuNeutron
ý: : mỗi
proton
(n): mang
một
đơnmang
vị điện
không
.
tíchđiện
dương,
được
quy ước là +1

+
8

Ví dụ : Nguyên
tử oxygen có
8p trong hạt
nhân, điện tích
hạt nhân của
oxygen là +8.
Số đơn vị điện tích
của hạt nhân là 8.

Có 3 proton và 3 electron.

Proton
(p)

Electro
n

Hạt
nhân

Neutron
(n)

Số hạt proton; electron ở
hình bên là bao nhiêu

Điện tích hạt
nhân là bao+3
nhiêu?
Tổng
số điện
tích âm là bao
-3
nhiêu?
Điện
tích của

nguyên tử ở
hình
bên
là
bao
Tổng điện tích
củanhiêu?
nguyên tử

Proton
(p)

Electro
n

Hạt
nhân

Neutron
(n)

Tại sao
nguyên tử
trung hòa về
Trong mỗi nguyên tử, số hạt
điện?
proton và electron luôn bằng
nhau, chúng có trị số điện
tích bằng nhau nhưng trái
dấu .
=> Điện tích nguyên tử = 0
=> Nguyên tử trung hòa về
điện

Electron

Hạt nhân

Lớp electron

+
2

+
7

Nguyên tử helium

Nguyên tử nitrogen

+
19
Nguyên tử Potassium

Hình 2.3. Mô hình cấu tạo của một số nguyên tử

Lớp electron
thứ nhất
Có đa
22
Có tối
electron
electron

+
8

Lớp electron
thứ hai
Có đa
6
Có tối

8

Electron

Hạt nhân

Lớp electron

+
2

+
7

Nguyên tử helium

Nguyên tử nitrogen

+
19
Nguyên tử Potassium

Em hãy cho biết nguyên tử nitrogen và potassium có bao nhiêu:
a) Điện tích hạt nhân nguyên tử?
b) Lớp electron?
c) Electron trên mỗi lớp?

Electron

Hạt nhân

Lớp electron

+
2

+
7

Nguyên tử helium

Nguyên tử nitrogen

Điện tích hạt nhân
nguyên tử
Lớp electron

+
19
Nguyên tử Potassium

Nguyên tử nitrogen Nguyên tử Potassium
+7
+19
2

4

Kết luận

Mô hình Rutherford Bohr: Trong nguyên tử, các electron ở vỏ
-

được xếp thành từng lớp và chuyển động
xung quanh hạt nhân theo những quỹ đạo
tương tự như các hành tinh quay quanh
Mặt Trời.
-

Nguyên tử trung hoà về

NEUTRO
N

PROTO
N

Cho biết các
thành phần cấu
tạo nên nguyên
tử ở hình sau:
HẠT
NHÂN
ELECTRO
N
VỎ

NEUTRO
N

PROTO
N

Để
lớp
e
ngoài
Quan sát hình
cùng
có
đủ
số
e
bên, hoàn
tốithành
đa thì cần
bao
bảng
2
nhiêu esau:
nữa?

Số
Số
Số e Số e
đơn prot trong
ở
vị
on nguy lớp
điện
ên tử ngo
tích
ài
hạt
cùn
+8
8
8
6
nhân
g

ELECTRO

VIDEO MỞ RỘNG

Phát
hiện
ra
nguy

Phát
hiện
ra các
hạt

Phát
hiện ra
hạt
nhân

Xây
dựng lí
thuyết
về lớp

2

KHỐI
LƯỢNG
NGUYÊN TỬ

NEUTRO
N

PROTO
N

Nguyên tử có
kích thước như
thế nào?
Nguyên tử có
kích thước vô
cùng
nhỏ.
Vậy nguyên tử
có khối lượng
như thế nào?

ELECTRO

1 gam
chất
bất kì

Chứa

tỉ
tỉ

hàng
nguyên
tử

Nguyên tử
có khối

vô
cùng
nhỏ

lượng

Em có biết :
-Trong 1g carbon có chứa khoảng
9
9
50 000x10 x10 (năm mươi
nghìn tỉ tỉ) nguyên tử carbon.
Một nguyên tử carbon có khối
lượng là :

0,000 000 000 000 000 000 000 019 926 gam

Ta thấy nguyên tử có khối lượng vô
cùng nhỏ.

Vậy: làm thế
nào để tính
được khối lượng
nguyên tử?

Người ta đã sử dụng đơn vị khối

(amu)

lượng nguyên tử
để biểu thị khối lượng nguyên
tử.

1 amu = 1,6605 x 10
24
gam

-

NEUTRO
N

PROTO
N

Vậy
khối
lượng
Nguyên tử gồm
của
1
nguyên
tử
những loại hạt
được
tính
như
thế
nào?
nào?
Khối lượng của 1
nguyên tử gồm:
Khối lượng của các
proton
Khối lượng
của các
neutron
Khối lượng
của các
electron

ELECTRO

NEUTRO
N

LƯU Ý:
m p= m n = 1
amu

“m

có khối lượng
rất bé (0,00055
amu)
e

PROTO
N

ELECTRO

NEUTRO
N

PROTO
N

“Vì sao nói

khối lượng hạt
nhân được coi
là khối lượng
nguyên
tử?
Vì hạt
nhân
gồm

proton và neutron
có khối lượng rất
lớn so với các hạt
electron (khối
lượng electron rất
bé,
không đáng kể)
ELECTRO

NEUTRO
N

PROTO
N

VÍ
Em hãy tính khối
DỤ:

lượng nguyên tử
oxygen ở hình bên.
Biết số neutron bằng
8. trong hạt nhân có
Do

8p và 8n nên:
Khối lượng nguyên tử
oxygen là
8 amu + 8amu= 16
amu

ELECTRO

Tìm hiểu về khối lượng nguyên tử

KẾT LUẬN:
Khối lượng nguyên tử là khối lượng
của một nguyên tử, được tính theo
đơn vị quốc tế amu.
1 mp = 1 mn = 1
amu.

Quan sát mô hình dưới đây, cho biết
số proton, số electron và xác định
+ 12
khối lượng nguyên tủ magnesium
(biết số neutron bằng 12).
Giả
Mô hình nguyên tử
Ta thấy : Mô hình
nguyên tử
i
magnesium (Mg)
magnesium có đơn vị điện tích
hạt nhân = 12
Số electron = số proton = số đơn vị điện
tích hạt nhân = 12
Khối lượng nguyên tử
magnesium:
12 + 12 = 24