CÔNG NGHỆ

VI SINH
VẬT
BÀI 26

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Kể tên được một số thành tựu hiện đại của công nghệ vi sinh
vật
- Phân tích được triển vọng công nghệ vi sinh vật trong tương
lai
- Kể tên được một số ngành nghề liên quan đến công nghệ vi
sinh vật và triển vọng phát tiển của nghành nghề đó.
- Thực hiện được dự án hoặc đề tài tìm hiểu về các sản phẩm
công nghệ vi sinh vật. Làm được tập san các bài viết, tranh
ảnh về công nghệ vi sinh vật.

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

MỘT SỐ THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI CỦA CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT
1. Khái niệm và cơ sở khoa học của công nghệ vi sinh vật
2. Một số thành tựu hiện đại của công nghệ vi sinh vật

MỘT SỐ NGÀNH NGHỀ LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT

03

02

TRIỂN VỌNG CỦA CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT TRONG TƯƠNG
LAI

DỰ ÁN TÌM HIỂU VỀ CÁC SẢN PHẨM CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT

04

01

MỘT SỐ THÀNH TỰU HIỆN
ĐẠI CỦA CÔNG NGHỆ VI SINH
VẬT

Công nghệ vi sinh vật là lĩnh
vực nghiên cứu, ứng dụng vi
sinh vật trong sản xuất, chế
biến các sản phẩm phục vụ
cho đời sống con người theo
quy trình kĩ thuật, công nghệ
đặc thù.
—CÔNG NGHỆ VI SINH VẬT

CƠ SỞ KHOA HỌC
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VI SINH
VẬT
Kích thước hiển vi
Hình thức dinh
dưỡng đa dạng

CƠ SỞ

Sinh trưởng
và sinh sản nhanh

Tốc độ trao đổi
chất với môi trường
nhanh

6

THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI CỦA CÔNG NGHỆ VI
SINH VẬT

01

02

Trong
nông
nghiệp

Trong
công
nghiệp
thực
phẩm

Công nghệ vi
sinh sản xuất
phân bón
Công nghệ vi
sinh sản xuất
thuốc trừ sâu

03

04

Trong y
học

Trong xử
lí ô nhiễm
môi
trường

7

THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI TRONG NÔNG
Công nghệ vi sinh sản xuất phân bón
NGHIỆP
(phân vi sinh cố định đạm, phân vi sinh

phân giải lân, phân vi sinh phân giải
cellulose…): dùng chế phẩm sinh học
(chứa 1 hay nhiều chủng vi sinh vật) sản
xuất phân bón vi sinh.
Hiện nay, công nghệ gene giúp tạo
chủng vi sinh vật ức chế, tiêu diệt các
loài vi sinh vật gây hại nhằm cải thiện
đất, tăng năng suất cây trồng.

Công nghệ vi sinh sản xuất thuốc trừ
sâu: sử dụng chế phẩm vi khuẩn có
khả năng tiết ra chất độc tiêu diệt
sâu bệnh hoặc nấm kí sinh trên côn
trùng.
Hiện nay, các nhà khoa học sử dụng vi
khuẩn làm vector chuyển gene để tạo
giống thực vật kháng sâu bệnh (giống

THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI TRONG CÔNG NGHIỆP
THỰC PHẨM
Sử dụng vi khuẩn có khả năng sản xuất

sinh khối nhanh để tạo ra các nguyên
liệu trong công nghiệp và đời sống: sử
dụng
nấm
men
Saccharomyces
cerevisiae để sản xuất ethanol dùng làm
nhiên liệu sinh học và sản xuất protein
đơn bào làm thức ăn bổ sung cho vật
nuôi,
vi
khuẩn
Corynebacterium
glutamicum sản xuất mì chính…

Sử dụng vi sinh vật lên men để sản
xuất các loại rượu, bia, nước giải
khát, thực phẩm: sử dụng nấm men
Saccharomyces cerevvisiae sản xuất
rượu vang, bia, bánh mì; vi khuẩn
Lactococcus lactis sản xuất phomat;
nấm mốc Aspergillus oryzae sản xuất
nước tương…

THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI TRONG Y HỌC
Sử dụng công nghệ vi sinh vật để sản xuất thuốc kháng sinh chữa
bệnh cho người và động vật (nấm Penicillium chrysogenum để sản
xuất penicillin; xạ khuẩn Streptomyces griseus sản xuất kháng sinh
streptomycin điều trị viêm phổi): Khoảng 90% kháng sinh tự nhiên
đều được sản xuất tự xạ khuẩn và nấm, sử dụng công nghệ vi sinh
vật để xuất xuất hormone hoặc vaccine… Sử dụng vi khuẩn E.coli để
sản xuất insulin đều trị bệnh tiểu đường hoặc làm vector sản xuất
vaccine tái tổ hợp…

THÀNH TỰU HIỆN ĐẠI TRONG XỬ LÍ Ô NHIỄM
Sử dụng công nghệ vi sinh
vật TRƯỜNG
để xử lý rác thải hữu cơ giúp bảo vệ
MÔI

môi trường đồng thời làm phân bón cho cây trồng: vi khuẩn
Clostridium thermocellum phân thủy rác hữu cơ; chế phẩm EM (hỗn
hợp vi khuẩn quang hợp, vi khẩn lactic, vi khuẩn Bacillus subtilis, vi
khuẩn Bacillus mesentericus, vi khuẩn Bacillus megaterium, xạ
khuẩn và nấm men)xử lí các bãi rác chôn lấp bằng phương pháp kị
khí.
Sử dụng công nghệ vi sinh vật xử lí nước thải bằng cách phân hủy
các chất hữu cơ có trong môi trường nước, làm sạch nước, giảm thiểu
ô nhiễm môi trường

MỘT SỐ
NGÀNH
02
NGHỀ LIÊN QUAN
ĐẾN
CÔNG NGHỆ VI SINH
VẬT

03

TRIỂN VỌNG CỦA
CÔNG NGHỆ VI SINH
VẬT TRONG TƯƠNG
LAI

Sản xuất pin nhiên liệu vi
sinh vật (micorbial fuel
cell)

Làm chỉ thị đánh giá nhanh nước thải bằng cách dựa vào dòng điện
sinh ra để đánh giá cường độ quá trình trao đổi chất của vi sinh vật
và qua đó phản ánh thành phần môi trường đầu vào

Sử dụng công nghệ Nano
Bioreactor (là sự kết hợp
giữa vật liệu sinh học
bioreactor và máy sục khí
nano)

Xử lí nước thải bằng cách thúc đẩy quá trình tự làm sạch của môi
trường thông qua việc phát huy tối đa khả năng phân giải các chất
bẩn, độc hại của các vi sinh vật sẵn có trong môi trường

Tạo giống vi sinh vật

Sử dụng công nghệ DNA tái tổ hợp, tạo đột biến định hướng, chỉnh
sửa gene, phân lập genne

Công nghệ chuyển gene

Sản xuất các chế phẩm sinh học, nhờ vào khả năng sinh trưởng
nhanh, chuyển hóa mạnh của vi sinh vật

Bảo quản giống vi sinh

Bằng công nghệ làm lạnh sâu

Lên men quy mô lớn

Thu hồi sản phẩm bằng cách tăng tính đồng bộ hóa, ứng dụng công
nghệ 4.0 trong kiểm soát, điều khiển quá trình lên men, tự động hóa
trong các khâu.
Thu hồi và tạo sản phẩm bằng công nghệ lọc tiếp tuyến; li tâm liên
tục, siêu li tâm, công nghệ sấp phun, công nghệ tạo vi nang…

Công nghệ vi sinh vật