Chào mừng
quý thầy cô
và các em học
sinh tham dự
buổi học ngày

Sinh vật có đứng yên hay
không?. Chúng có khả
năng phản ứng lại với
những tác động từ môi
trường hay không?

Bài 32: CẢM
ỨNG Ở SINH
VẬT

Nội dung bài học
Khái quát về cảm ứng ở
I sinh vật

II Cảm ứng ở thực vật
III Ứng dụng cảm ứng của
thực vật trong thực tiễn

I

Khái quát về cảm
ứng
ở sinh vật

MỤC
TIÊU

I. Khái quát về cảm ứng
ở
sinh biểu
vật được khái niệm
 Phát
cảm ứng ở sinh vật. Lấy
được ví dụ về các hiện tượng
cảm ứng ở thực vật và động
vật
 Nêu được vai trò của cảm
ứng đối với sinh vật.

I. KHÁI QUÁT VỀ CẢM ỨNG Ở SINH VẬT

. Khái niệm cảm ứng ở sinh vật

Lá cây xấu
hổ khép lại
khi chạm

Toàn thân
con giun co
lại
khi tác động

Cây đậu
hướng về
phía

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu 1: Xác định nguồn kích thích và phản ứng
của sinh vật trong các
trường hợp cảm ứng
dưới đây.

Lá cây xấu hổ khép lại
khi chạm tay vào

Toàn thân con giun co
lại
khi tác động vào vị trí
bất kì

Cây đậu hướng về
phía nguồn sáng

Câu 2: Chọn từ/cụm từ thích hợp điền vào chỗ
chấm

Khái niệm cảm ứng ở sinh vật
Câu 1: Xác định nguồn kích thích và phản ứng
của sinh vật trong các trường hợp cảm ứng
Nguồn
dưới đây.
Phản ứng của
Hiện tượng
kích
sinh vật
thích
Cây đậu hướng về
phía Mặt Trời
Lá cây xấu hổ cụp
lại khi chạm tay
vào

Khái niệm cảm ứng ở sinh vật

Câu 2: Chọn từ/cụm từ thích hợp điền
vào chỗ chấm
Cảm ứng là khả năng tiếp nhận và
(1)..................
lại các kích thích
từ môi trường (2)................ và môi
trường bên ngoài của (3)....................
sinh vật.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu 1: Xác định nguồn kích thích và phản ứng
của sinh vật trong các trường hợp cảm ứng dưới
đây.

Lá cây xấu hổ khép
lại
khi chạm tay vào

Toàn thân con giun co
lại
khi tác động vào vị trí
bất kì

Cây đậu hướng
về
phía nguồn sáng

Câu 2: Chọn từ/cụm từ thích hợp điền vào chỗ
chấm
Cảm ứng là khả năng tiếp nhận và (1)... lại các

Khái niệm cảm ứng ở sinh vật
Câu 1. Xác định nguồn kích thích và phản ứng
của sinh vật trong các trường hợp cảm ứng
Nguồn
dưới đây.
Phản ứng của
Hiện tượng
kích
sinh vật
thích
Cây sinh trưởng
hướng về phía
Cây đậu hướng về Ánh sáng
ánh sáng
phía Mặt Trời
Tác nhân
Lá cây xấu
cơ học
Lá cây xấu hổ cụp
hổ cụp lại
lại khi chạm tay
(tay)
Tác nhân
Co cơ
vào
cơ học
thể lại

hái niệm cảm ứng ở sinh vật
Câu 2: Chọn từ/cụm từ thích hợp điền
phản ứng
vào chỗ chấm
bên
trong
Cảm ứng là khả năng
tiếp
nhận và (1)...
cơ thể
lại các
kích thích từ môi trường
(2)...
và môi trường bên ngoài
của (3)....
sinh vật.

I.
KHÁI
QUÁT
VỀ
CẢM
ỨNG
1. Khái niệm cảm ứng ở
Ở
SINH
VẬT
sinh vật
- Cảm ứng ở sinh vật là khả
năng tiếp nhận kích thích và
phản ứng lại các kích thích từ
môi trường bên trong và bên
ngoài cơ thể.

Vai trò của cảm ứng đối với sinh vật

Cây hướng về phía ánh
sáng
Tua quấn
của cây
thân leo
cuốn vào
cây thân
gỗ ở gần
đó

Tay rụt lại
khi lỡ chạm
vào vật
nóng

Tác nhân
gây ra?ý
nghĩa?

Người toát mồ hôi khi
sốt cao

2. Vai trò của cảm ứng đối với sinh vật
Câu 1: Quan sát hình ảnh và hoàn thành
bảngHiện
theotượng
mẫu sau: Tác nhân
Ý nghĩa
gây ra
Ngọn cây mọc hướng
về nơi có nguồn ánh
sáng
Tay rụt lại khi lỡ chạm
vào vật nóng
Tua quấn của cây
than leo cuốn vào giá
thể
Người toát mồ hôi khi
sốt cao

Vai trò của cảm ứng đối với sinh vật
Hiện tượng
Ngọn cây mọc hướng
về nơi có nguồn ánh
sáng

Tác nhân
gây ra
Ánh sáng

Tay rụt lại khi lỡ chạm
vào vật nóng
Vật nóng
Tua quấn của cây
than leo cuốn vào giá Ánh sáng,
thể
giá thể
Người toát mồ hôi khi
sốt cao

Virus gây
bệnh

Ý nghĩa
Giúp cây tiếp xúc được
với nguồn sáng nhiều hơn
để quang hợp
Phản xạ bảo vệ cơ thể
Giúp cây bám vào giá thể
để sinh trưởng, tiếp xúc
được với ánh sáng nhiều
hơn
Toát mồ hôi, giảm

Một vài cảm ứng ở động vật thường gặp
Trời trở lạnh

Chim Sẻ xù lông giúp giữ ấm cơ
thể

Khi trời nóng

Chó thè lưỡi để làm mát cơ thể

2. Vai trò của cảm ứng đối với sinh vật

Câu 2: Hoàn thành bảng so sánh về tốc độ, biểu hiện, độ
đa dạng của cảm ứng ở thực vật và động vật?

Tốc độ
Biểu hiện
Độ đa

Cảm ứng ở thực vật
Chậm
Khó nhìn thấy
Hình thức kém đa

Cảm ứng ở động
vật
Nhanh
Dễ nhìn thấy
Hình thức đa dạng

Cảm ứng có vai trò
gì đối với sinh vật?

I. KHÁI QUÁT VỀ CẢM ỨNG
2.
Vai
trò
của
cảm
ứng
đối
Ở SINH VẬT
với
sinh
vật
 Cảm ứng là đặc trưng của cơ
thể sống, giúp sinh vật thích
nghi với môi trường để tồn
tại, phát triển.
 Cảm ứng ở động vật nhanh
hơn, dễ nhìn thấy và hình

Đưa cừu về chuồng

Tác nhân của môi trường tác
động
Tác nhân của môi
trường tác động
tớicơ
cơ thể
thể sinh
vật
được
gọi làgọi
gì? là
tới
sinh
vật
được
gì?

A
A

Cảm
ứng.
Cảm ứng.

B
B

Kích thích.
Kích
thích.

C
C

Phản ứng.
Phản
ứng.

D

Cảm nhận.

Ý nghĩa của hiện tượng con ốc
Ý nghĩa của hiện tượng con ốc thu mình
thuvào
mình
vào vỏ khi bị chạm
vỏ khi bị chạm vào là gì?
vào là gì?

A
A

Tìm
kiếm
Tìm
kiếm
thức
ăn.ăn.
thức

B

C

Tìm kiếm
bạn tình.

D

Bảo vệ con
non.

Trốn tránh nguy
hiểm.

Trong các hiện tượng dưới đây, hiện
tượng nào không là cảm ứng ở thực
vật?

A

Cây bầu bám vào
giàn.

B

Rễ cây mít hướng
về phía nguồn
nước.

c

Cây táo ra hoa, tạo
quả.

d

Lá bàng rụng vào
mùa đông.

Tác nhân kích thích trong hiện tượng
cây hoa hướng dương hướng về phía
Mặt Trời là gì?

A

Âm thanh.

B

Ánh sáng.

C

Độ ẩm.

D

Nhiệt độ.

VẬN DỤNG

Các bạn học sinh đang đi ngoài trời
nắng, cơ thể đổ nhiều mồ hôi và
cảm thấy khát nước.
Hãy giải thích đây có phải là biểu
hiện của cảm ứng không? Vì sao?
TRẢ LỜI:
 Đây là biểu hiện của cảm ứng.
 Vì cơ thể đã tiếp nhận kích
thích từ môi trường bên ngoài
là nhiệt độ cao.
 Đồng thời cơ thể cũng nhận biết
sự thiếu nước bên trong.
 Sau đó cơ thể phản ứng bằng
cách tiết mồ hôi để làm mát

Ghi nhớ cảm ứng ở sinh vật
Khái niệm: Cảm
ứng ở sinh vật là
khả năng tiếp
nhận kích thích
và phản ứng lại
các kích thích từ
môi trường bên
trong
và
bên

Vai trò: Cảm ứng
là đặc trưng của
cơ thể sống, giúp
sinh vật thích nghi
với môi trường để
tồn tại, phát triển.