CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY!

B
H
N
ẮT
HÌ
I
Ữ
Ổ
H
C
U
Đ

BẮT
ĐẦU

1
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
0

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

Tên một món ăn mà chúng ta hay ra tiệm để ăn?

C

Ơ M
Câu hỏi

T

Ấ M

Gợi ý

Đáp án

Đáp
án
gồm 6
chữ
cái

1
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
0

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

2
Tên món ăn nổi tiếng ở Gia Lai.

P

H

Ở

Câu hỏi

H A
Gợi ý

I

T Ô
Đáp án

Đáp
án
gồm 8
chữ
cái

1
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
0

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

Tên một món ăn dùng để khai vị.

G

Ỏ
Câu hỏi

I

Đ U
Gợi ý

Đ

Ủ
Đáp án

Đáp
án
gồm 7
chữ
cái

1
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
0

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

Tên một món ăn dùng để ăn kèm.

D

Ư A
Câu hỏi

C

H U A

Gợi ý

Đáp án

Đáp
án
gồm 7
chữ
cái

BÀI 5: BẢO QUẢN VÀ
CHẾ BIẾN THỰC PHẨM
TRONG GIA ĐÌNH (Tiết 2)

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

02

Bảo quản thực phẩm

Chế biến thực phẩm

03
Thực hành chế biến món ăn
không sử dụng nhiệt

II. Chế biến thực phẩm
1. Vai trò và ý nghĩa của chế biến thực phẩm
 Quan sát hình ảnh 5.3 trang 34 SGK và so sánh đặc điểm (tính chất,
hương vị) của những thực phẩm chưa chế biến và đã được chế biến.

Gạo:

Thịt:

- Trước: cứng, không mùi vị.

- Trước: dai, có mùi tanh.

- Sau: mềm, dẻo, mùi thơm.

- Sau: mềm, thơm, vị đậm đà,
hấp dẫn.

Vì sao nên chế biến thực phẩm trước khi sử
dụng?
 Nhiệt độ khi chế biến sẽ giúp tiêu diệt vi sinh vật
gây hại, làm thức ăn trở nên an toàn hơn cho người
sử dụng.
 Sau khi chế biến hợp lí, những thành phần trong
thực phẩm biến đổi và trở nên dễ tiêu hoá hơn.
 Trong trường hợp chế biến có sử dụng các loại gia
vị sẽ làm cho món ăn có hương vị thơm ngon, dễ
ăn.

Ví dụ về sự thay đổi sau khi chế biến của các thực phẩm khác.

KẾT LUẬN

- Việc chế biến có vai trò giúp thực phẩm trở nên
chín mềm, dễ tiêu hoá, đảm bảo vệ sinh và an toàn
cho người sử dụng.
- Các phương pháp chế biến thực phẩm giúp gia
tăng tính đa dạng của món ăn, làm phong phú bữa
ăn cho con người.

2. Phương pháp chế biến thực phẩm không
sử dụng nhiệt
a. Trộn hỗn hợp thực phẩm
Quan sát quy trình trộn hỗn hợp thực phẩm ở Hình 5.4, em hãy cho biết
thực phẩm được chế biến như thế nào?

Quy trình chung để trộn hỗn hợp thực phẩm gồm các bước:

1

Sơ chế nguyên liệu: làm sạch các loại nguyên liệu và cắt, thái phù
hợp. Đối với nguyên liệu động vật phải làm chín trước khi cắt,
thái.

2

Chế biến món ăn: pha hỗn hợp nước trộn. Sau đó trộn đều các
nguyên liệu với hỗn hợp nước trộn.

3

Trình bày món ăn: sắp xếp món ăn lên đĩa, trang trí đẹp mắt.

Nêu khái niệm phương pháp trộn hỗn hợp thực phẩm.

Khái niệm: Trộn hỗn hợp là phương pháp trộn các
nguyên liệu thực phẩm với hỗn hợp nước trộn, tạo
nên món ăn có hương vị đặc trưng.

Nêu thêm ví dụ về các loại hỗn hợp nước trộn phố biến trong
thực tế chế biến thực phẩm tại địa phương.

Xốt dầu giấm

Nước mắm chua ngọt

Xốt dầu trứng( xốt mayonaise)

Xốt vừng (mè) rang

Kết luận
- Trộn hỗn hợp là phương pháp trộn các nguyên liệu thực phẩm
với hỗn hợp nước trộn, tạo nên món ăn có hương vị đặc trưng.
- Các loại hỗn hợp nước trộn thường được sử dụng là dầu giấm,
nước mắm chua ngọt hoặc các loại xốt.
- Quy trình trộn hỗn hợp thực phẩm:
Bước 1. Sơ chế nguyên liệu: làm sạch các loại nguyên liệu và
cắt, thái phù hợp. Đối với nguyên liệu động vật phải làm chín
trước khi cắt, thái.
Bước 2. Chế biến món ăn: pha hỗn hợp nước trộn. Sau đó trộn
đều các nguyên liệu với hỗn hợp nước trộn.
Bước 3. Trình bày món ăn: sắp xếp món ăn lên đĩa, trang trí đẹp
mắt.

b. Ngâm chua thực phẩm
Quan sát Hình 5.5 và trả lời câu hỏi: Ngâm chua thực phẩm được thực
hiện theo quy trình như thế nào?

Quy trình chung để ngâm chua thực phẩm gồm các bước:

Bước
1

Bước
2

Bước
3

Sơ chế nguyên liệu: làm sạch

Chế biến món ăn: pha

các loại nguyên liệu và cắt,

hỗn hợp nước ngâm.

thái phù hợp. Đối với nguyên

Sau

liệu động vật phải làm chín

nguyên liệu trong hỗn

trước khi cắt, thái.

hợp nước ngâm.

đó

ngâm

các

Trình bày món ăn:
sắp xếp món ăn lên
đĩa, trang trí đẹp
mắt.

b. Ngâm chua thực phẩm

Món ăn có thể thay đổi màu sắc và hương vị ngay
khi vừa ngâm hay không?
Không. Vì cần ngâm thực phẩm vào hỗn hợp nước ngâm một
thời gian để thực phẩm lên men vi sinh vật hoặc thấm hỗn hợp
nước ngâm, tạo ra món ăn có vị chưa đặc trưng.

? Em hãy nêu khái niệm về phương pháp ngâm chua
thực phẩm.
? Nêu thêm ví dụ về các món ngâm chua mà các em
đã từng ăn trong bữa cơm gia đình.
Ngâm chua là phương pháp ngâm thực phẩm
vào hỗn hợp nước ngâm một thời gian để thực
phẩm lên men vi sinh vật hoặc thấm hỗn hợp
nước ngâm, tạo ra món ăn có vị chua đặc trưng.

Ví dụ: Dưa chua, cà pháo, củ cải và cà rốt ngâm
giấm, củ kiệu ngâm giấm, tai lợn ngâm giấm,...

KẾT LUẬN

- Ngâm chua là phương pháp ngâm thực phẩm vào hỗn hợp nước ngâm một thời gian
để thực phẩm lên men vi sinh vật hoặc thấm hỗn hợp nước ngâm, tạo ra món ăn có vị
chua đặc trưng.
- Các loại hỗn hợp nước ngâm thường được sử dụng là hỗn hợp nước muối, hỗn hợp
giấm đường.

Quy trình chung để ngâm chua thực phẩm gồm các bước:
Bước 1. Sơ chế nguyên liệu: làm sạch các loại nguyên liệu và cắt, thái phù hợp. Đối
với nguyên liệu động vật phải làm chín trước khi cắt, thái.
Bước 2. Chế biến món ăn: pha hỗn hợp nước ngâm. Sau đó ngâm các nguyên liệu
trong hỗn hợp nước ngâm.
Bước 3. Trình bày món ăn: sắp xếp món ăn lên đĩa, trang trí đẹp mắt.

3. Phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt
Thế nào là phương pháp chế biến thực phẩm
có sử dụng nhiệt?
Phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt là làm chín
thực phẩm ở nhiệt độ và thời gian thích hợp để món ăn trở nên dễ
tiêu hóa và thơm ngon hơn.

3. Phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt
PHIẾU HỌC TẬP 1
Đây là thực đơn một buổi tiệc, em hãy ghép Tên món ăn và
Phương pháp chế biến món ăn cho phù hợp.
Tên món ăn

Các phương pháp chế biến món ăn
sử dụng nhiệt

1. Súp cua khoai môn

Phương pháp luộc

2. Bánh phồng tôm

Phương pháp nấu

3. Tôm hấp nước dừa

Phương pháp kho

4. Bò nấu cam

Phương pháp rán

5. Sườn nướng riềng mẻ

Phương pháp xào

6. Gà xào lăn

Phương pháp hấp

7. Lạc rang tỏi ớt
8. Thịt kho trứng cút

Phương pháp rang
Phương pháp nướng

Một số phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt

3. Phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt
PHIẾU HỌC TẬP 1
Đây là thực đơn một buổi tiệc, em hãy ghép Tên món ăn và
Phương pháp chế biến món ăn cho phù hợp.
Tên món ăn

Các phương pháp chế biến món ăn
sử dụng nhiệt

1. Súp cua khoai môn

Phương pháp luộc

2. Bánh phồng tôm

Phương pháp nấu

3. Tôm hấp nước dừa

Phương pháp kho

4. Bò nấu cam

Phương pháp rán

5. Sườn nướng riềng mẻ

Phương pháp xào

6. Gà xào lăn

Phương pháp hấp

7. Lạc rang tỏi ớt
8. Thịt kho trứng cút

Phương pháp rang
Phương pháp nướng

Có những phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụng nhiệt nào?

- Phương pháp làm chín thực phẩm trong nước.
- Phương pháp làm chín thực phẩm trong chất béo.
- Phương pháp làm chín thực phẩm bằng hơi nước
và bằng nguồn nhiệt trực tiếp.

- Các phương pháp làm chín thực phẩm trong nước:

+ Luộc

+ Nấu

Là làm chín mềm thực phẩm trong môi trường

Là làm chín thực phẩm trong môi

nhiều nước với thời gian thích hợp. Thời gian

trường nhiều nước, có nêm gia vị vừa

luộc thực phẩm động vật thường lâu hơn luộc

ăn. Với món nấu, thực phẩm thường

thực phẩm thực vật.

chín mềm hơn món luộc.

+ Kho:
Là làm chín mềm thực phẩm trong
lượng nước vừa phải với vị mặn đậm
đà. Món kho thường sử dụng thực phẩm
động vật.

- Các phương pháp làm chín thực phẩm trong chất béo:

+ Rán (chiên)

: Là làm chín thực phẩm với
lượng chất béo khá nhiều, đun
với lửa vừa. Thực phẩm sau
khi tẩm, ướp gia vị được rán
chín, vàng đều các mặt.

+ Xào: Là làm chín thực phẩm với lượng
chất béo vừa phải, đun với lửa to trong
thời gian ngắn. Trong khi xào, người ta
nếm nêm gia vị cho vừa ăn.

+ Rang: Là làm chín thực phẩm với lượng chất béo
rất ít, đun với lửa vừa. Trong khi rang, người ta nêm
nếm gia vị cho vừa ăn.
- Tuy nhiên, với một số loại hạt hoặc đậu, khi rang
có thể không cần sử dụng chất béo.

- Các phương pháp làm chín thực phẩm bằng hơi nước
và bằng nguồn nhiệt trực tiếp
+ Hấp (đồ) và chưng là các phương pháp làm chín thực phẩm
bằng sức nóng của hơi nước. Nước được đun sôi với lửa to để
hơi nước bốc lên nhiều, làm chín thực phẩm.

+ Nướng là phương pháp làm
chín thực phẩm bằng sức nóng
trực tiếp của nguồn nhiệt. Thực
phẩm sau khi tẩm, ướp gia vị
được nướng chín đều các mặt.

Kết luận
- Phương pháp làm chín thực phẩm trong nước.
+ Luộc
+ Nấu
+ Kho
- Phương pháp làm chín thực phẩm trong chất béo
+ Rán (chiên)
+ Xào
+ Rang
- Phương pháp làm chín thực phẩm bằng hơi nước và bằng
nguồn nhiệt trực tiếp
+ Hấp (đồ) và chưng
+ Nướng

LUYỆN TẬP
Tham gia trò chơi đoán hình
- Thể lệ: Có 7 ô – cũng là 7 câu hỏi liên quan đến hình ảnh đáp án.
Hình ảnh được chia làm 7 ô đánh số thứ tự từ 1 đến 7. Học sinh tham
gia trò chơi chọn câu hỏi - trả lời đúng sẽ lật mở 1 góc hình ảnh, trả
lời sai sẽ nhường cơ hội cho các bạn khác.
- Bạn nào trả lời đúng sẽ có phần thưởng.

TRÒ CHƠI ĐOÁN HÌNH
ĐÁP ÁN

1

2

3

7
4

5

6

Câu 1. Quy trình thực hiện món trộn là:
A. Chế biến món ăn → Sơ chế nguyên liệu → Trình bày món ăn
B. Sơ chế nguyên liệu → Trình bày món ăn → Chế biến món ăn
C. Sơ chế nguyên liệu → Chế biến món ăn → Trình bày món ăn.
D. Chế biến món ăn → Trình bày món ăn → Sơ chế nguyên liệu

Câu 2. Nướng là phương pháp làm chín thực phẩm
A. Bằng sức nóng trực tiếp từ nguồn nhiệt
B. Bằng hơi nước
C. Trong nước
D. Trong dầu mỡ

Câu 3. Ý nào dưới đây không phải là vai trò, ý nghĩa của
chế biến thực phẩm?
A. Làm tăng sự hấp dẫn, ngon miệng của món ăn
B. Đảm bảo chất dinh dưỡng của thực phẩm
D. Làm tăng khả năng tiêu hóa, hấp thu chất dinh dưỡng cho người sử
dụng
C. Rút ngắn thời gian sử dụng thực phẩm

Câu 4. Phương pháp chế biến thực phẩm nào sau đây có sử
dụng nhiệt?
A. Trộn hỗn hợp
B. Trộn dầu giấm
C. Muối chua
D. Luộc

Câu 5. Món ăn nào sau đây không thuộc phương pháp làm chín
thực phẩm trong nước?
A. Tôm nướng

B. Canh chua

C. Rau luộc

D. Thịt kho

Câu 6. Làm chín thực phẩm trong lượng nước vừa phải với
vị mặn đậm đà là phương pháp:
 
A. Luộc 
B. Kho 
C. Nấu canh
D. Cả 3 đáp án trên

Câu 7. Nhóm phương pháp nào sau đây không phải là phương
pháp chế biến thực phẩm?
A. Ướp và phơi
B. Rang và nướng
C. Xào và ngâm chua
D. Rán và trộn hỗn hợp thực phẩm

VẬN DỤNG
Kể tên các món ăn mà gia đình em thường dùng và sắp xếp chúng vào
từng nhóm phương pháp chế biến phù hợp.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Về nhà học bài.
Hoàn thành bài tập vận dụng
- Đọc trước phần thực hành chế biến món ăn
không sử dụng nhiệt.
+ Mỗi nhóm chuẩn bị 2 quả cà rốt, 2 quả dưa
chuột, pha hỗn hợp nước mắm sẵn ở nhà, 1 cái
đĩa, 1 cái thau nhỏ, 1 đôi bao tay nhựa.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!