1
2
Tiết 45
CỤM DANH TỪ
3
I. Cụm danh từ là gì?
1. Khái niệm
VD:
1. Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.
(Ông lão đánh cá và con cá vàng)


→ Cụm danh từ: Là tổ hợp từ do danh từ và một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
4
2. Đặc điểm của cụm danh từ.
VD: So sánh các cách nói sau.
- Túp lều.
- Một túp lều.
Một túp lều nát.
Một túp lều nát trên bờ biển.
Cụm DT
Rõ về số lượng
Số lượng + đặc điểm
Số lượng + đặc điểm + vị trí
DT
-> Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ
VD: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu dưới đây rồi cho biết, cụm danh từ bạn ấy giữ những thành phần nào trong câu ?
a,Bạn ấy học rất giỏi.

b,Người đạt danh hiệu học sinh giỏi là bạn ấy

c, Chúng ta cần học tập bạn ấy
CN
CN
VN
CN
VN
VN
Cụm danh từ làm CN
Cụm danh từ làm VN, cần có từ là trước.
Cụm danh từ làm phụ ngữ cho động từ
6
* Ghi nhớ:
- Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
- Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ, nhưng chức vụ ngữ pháp trong câu giống như một danh từ.
Vua sai ban cho l�ng ?y ba thỳng g?o n?p v?i ba con trõu d?c, ra l?nh ph?i nuụi l�m sao cho ba con trõu ?y d? th�nh chớn con, h?n nam sau ph?i n?p d?, n?u khụng thỡ c? l�ng ph?i t?i.
( Em bộ thụng minh)

- Tỡm cỏc c?m danh t? trong cõu van trờn?
- Di?n cỏc c?m danh t? v?a tỡm du?c v�o mụ hỡnh c?m danh t??
Thảo luận nhóm (5’)
II. Cấu tạo của cụm danh từ
VD:
8
 Cụm danh từ
- Làng ấy. – Ba con trâu đực.
Ba thúng gạo nếp. – Chín con.
Ba con trâu ấy. – Năm sau.
– Cả làng.
- Phụ ngữ đứng trước: 2 loại
- Tổng lượng: Cả
- Số lượng: Ba, chín
- Phụ ngữ đứng sau: 2 loại
- Đặc điểm, tính chất: Nếp, đực.
Vị trí: Sau,ấy
làng
ba
ba
ba
làng
thúng gạo
con trâu
Con trâu
con
năm
cả
nếp
đực
chín
sau
ấy
ấy
.
Tiết 46: CỤM DANH TỪ
10
* Ghi nhớ:
+ Mô hình cụm danh từ:
11
II. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1:
Tìm các cụm danh từ trong các câu sau:
a) Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
( Sơn Tinh, Thủy Tinh)
b) […] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.
(Thạch Sanh)
c) Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều phép lạ.
(Thạch Sanh)
12
13

14
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc bài học đã ghi.
Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết tiếng Việt