CHUYÊN ĐỀ TỔ 4+5
Dạy học theo định hướng phát triển năng lực môn Lịch sử lớp 4
NĂM HỌC 2019 - 2020
LỊCH SỬ - TUẦN 13
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần hai (1075 – 1077)
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu những sự việc cho ta thấy dưới thời Lý, đạo Phật rất thịnh đạt:
+ Đạo Phật được truyền bá rộng rãi trong cả nước.
+ Nhiều nhà vua Lý theo đạo Phật.
+ Nhiều nhà sư được giữ cương vị quan trọng trong triều đình.
+ Chùa mọc lên khắp kinh thành, làng xã.
* Những sự việc cho ta thấy dưới thời Lý, đạo Phật rất thịnh đạt:
Thời Lý, chùa được sử dụng để làm gì?
Chùa là nơi tu hành của các nhà sư.
- Chùa là nơi tổ chức lễ bái của đạo Phật.
- Chùa là trung tâm văn hóa của các làng xã.
* Thời Lý, chùa được sử dụng vào các việc, như:
Thứ tư, ngày 2 tháng 12 năm 2020
Lịch sử:
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần hai (1075 – 1077)
1. Lý Thường Kiệt chủ động tấn công quân xâm lược Tống.
2. Trận chiến trên sông Như Nguyệt.
LÝ THƯỜNG KIỆT
Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn. Ông sinh năm 1019, mất năm 1105. Ông là người làng An Xá, huyện Quảng Đức, nay thuộc địa phận của Hà Nội. Ông là người giàu mưu lược, có biệt tài làm tướng súy, làm quan trải ba đời vua Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông.
LÝ THƯỜNG KIỆT (1019 – 1105)
1. Lý Thường Kiệt chủ động tấn công quân xâm lược Tống
Lý Thường Kiệt cho quân sang đất Tống để làm gì? Vì sao?
Lý Thường Kiệt chủ động tấn công nơi tập trung lương thảo của quân Tống nhằm phá vỡ âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống.Vì trước đó, khi nghe tin vua Lý Thánh Tông mất, vua Lý Nhân Tông còn quá nhỏ, nhà Tống đã lợi dụng tình hình khó khăn của nước ta để chuẩn bị kéo quân sang xâm lược nước ta.
Ung Châu
Khâm Châu
Liêm Châu
2. Trận chiến trên sông Như Nguyệt
Lược đồ phòng tuyến sông Như Nguyệt
Chiến tuyến cao như thành, cọc tre, chông tre tua tủa cắm suốt từ bãi vào chiến lũy. Trên mặt thành có tre đóng dày mấy tầng.
Chiến tuyến sông Như Nguyệt được xây dựng như thế nào?

Chiến tuyến cao như thành, cọc tre,
chông tre tua tủa cắm suốt từ bãi vào
chiến lũy. Trên mặt thành có tre đóng
dày mấy tầng.
.
Lý Thường kiệt đã làm gì để chuẩn bị chiến đấu?
Lý Thường Kiệt cho xây dựng phòng tuyến trên sông Như Nguyệt.
2. Quân Tống kéo quân sang xâm lược nước ta vào thời gian nào?
2. Quân Tống kéo quân sang xâm lược nước ta vào cuối năm 1076.
3. Lực lượng quân Tống sang xâm lược nước ta như thế nào? Ai là người chỉ huy?
3. Quân Tống sang xâm lược nước ta gồm 10 vạn bộ binh, 1 vạn ngựa, 20 vạn dân phu do Quách Quỳ chỉ huy.
4. Trận quyết chiến giữa ta và giặc diễn ra ở đâu? Nêu vị trí của giặc và ta trong trận đánh?
4. Trận quyết chiến giữa ta và giặc diễn ra ở phòng tuyến sông Như Nguyệt. Quân giặc ở bờ Bắc, quân ta ở phía Nam.
5. Kể lại trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt?
5. Sông Như Nguyệt là một khúc của sông Cầu. Quách Quỳ nóng lòng chờ đợi quân thủy tiến vào để phối hợp vượt sông nhưng quân thủy của chúng đã bị quân ta chặn đứng ở bờ biển. Quách Quỳ liều mạng cho quân đóng bè tổ chức tiến công. Hai bên giao chiến ác liệt…
Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt
3. Kết quả, nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Tống lần hai
a) Kết quả:
- Quân Tống chết quá nửa, rút về nước.
- Trận chiến Như Nguyệt quân ta đại thắng. Nền độc lập của nước Đại Việt được giữ vững.
b) Nguyên nhân thắng lợi:
Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần dũng cảm, ý chí quyết tâm đánh giặc.
Có sự lãnh đạo tài giỏi của Lý Thường Kiệt.
Dưới thời nhà Lý, bằng trí thông minh và lòng dũng cảm, nhân dân ta dưới sự chỉ huy tài tình của Lý Thường Kiệt đã bảo vệ được nền độc lập của đất nước trước sự xâm lược của nhà Tống.
Lý Thường Kiệt
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại Thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
Sông núi nước Nam
Sông núi nước Nam vua Nam ở,
Rành rành định phận tại sách Trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm,
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.
Dịch thơ:
1
3
2
4
5
6
7
8
9

1/Quách Quỳ cho quân làm gì để vượt sông ?
2/ Đây là cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Tống lần thứ mấy ?
3. Cuối năm 1075, Lý Thường Kiệt chia quân bất ngờ đánh vào nơi tập trung nào của nhà Tống?
4. Tên con sông hiện nay, diễn ra trận tuyến phòng chống quân xâm lược Tống lần hai ?
5/ Để mở lối thoát cho giặc, Lý Thường Kiệt đã chủ động làm gì?

6/Ai chỉ huy quân Tống?

7/Khiếp đảm trước sự tấn công của quân ta, giặc đã làm gì ?
8/Vị tướng tài giỏi của nước ta chỉ huy trận chiến phòng tuyến sông Như Nguyệt là ai?
9/ Tên của quân xâm lược phương Bắc tiến đánh nước ta lần thứ hai ?
Dặn dò:
Học bài cũ.
Xem trước bài mới:
Nhà Trần thành lập.
Tiết học kết thúc
Cảm ơn quý thầy cô và các em