TRƯỜNG TH TÂN TiẾN
LỊCH SỬ : LỚP 4 F
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất (Năm 981)
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
GV : TRỊNH HOÀI HẬN
1/ Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì?
=> Ông đã dẹp loạn được 12 sứ quân.
=> Đóng đô ở Hoa Lư - Ninh Bình, đặt tên nước là Đại Cồ Việt.
2/ Đinh Bộ Lĩnh đóng đô ở đâu và đặt tên nước ta là gì?
KHỞI ĐỘNG
Lịch sử
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất (Năm 981)
SGK – trang 27
Hoạt động 1: Nguyên nhân quân Tống xâm lược nước ta.
Đọc thông tin SGK / 27, 28 đoạn : “ từ đầu …. đến nhà Tiền Lê” và trả lời các câu hỏi

Câu 1: Tình hình nước ta năm 979 như thế nào?
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng là Đinh Liễn bị ám hại. Con thứ là Đinh Toàn mới 6 tuổi, lên ngôi.
Câu 2: Lợi dụng cơ hội đó nhà Tống đã làm gì?
Lợi dụng cơ hội đó nhà Tống đem quân xâm lược nước ta.

Họp bàn tìm người chỉ huy. Mọi người đặt niềm tin vào “Thập đạo tướng quân” và suy tôn Lê Hoàn lên làm vua để lãnh đạo kháng chiến.
Câu 3: Trước tình thế đất nước lâm nguy triều đình nhà Đinh đã làm gì để chống giặc?
“ Thập đạo tướng quân” là người làm gì ?
- Là người làm : tổng chỉ huy quân đội
“Vạn tuế” có nghĩa là gì ?
- Muôn tuổi, muôn năm

 

Hình 1. Lễ lên ngôi vua của Lê Hoàn (tranh vẽ)
Câu 4: Vì sao Thái hậu họ Dương lại mời Lê Hoàn lên ngôi?
Vì :
- Vua Đinh Toàn còn nhỏ không gánh vác nổi việc nước.
- Quân Tống xâm lược
- Lê Hoàn là người chỉ huy quân đội tài giỏi và được nhân dân ủng hộ.

Câu 5: Em hãy nêu những hiểu biết của em về Lê Hoàn?
* Đôi nét về Lê Hoàn
Lê Hoàn (941- 1005) quê ở làng Xuân Lập – Thọ Xuân – Thanh hóa, quê gốc ở Thanh Liêm ( Hà Nam). Khi Đinh Tiên Hoàng bị ám hại, quân Tống sang xâm lược nước ta, Thái hậu họ Dương và quân sĩ đã suy tôn ông lên làm vua để lãnh đạo cuộc kháng chiến.
Thập đạo tướng quân Lê Hoàn
Câu 6: Khi lên ngôi, Lê Hoàn xưng là gì?
Khi lên ngôi, Lê Hoàn xưng là Lê Đại Hành, triều đại của ông được sử cũ gọi là nhà Tiền Lê.
“Nhà tiền Lê”: để phân biệt với nhà Hậu Lê do Lê Lợi lập ra sau này khi đánh thắng quân Minh ( năm 1428).
Hoạt động 2: Diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
Đọc thông tin SGK / 28 đoạn : “ Đầu năm 981…. đến thắng lợi ” và trả lời các câu hỏi
Câu 1: Quân Tống xâm lược nước ta năm nào?
Năm 981 quân Tống kéo sang xâm lược nước ta.
Quân Tống tràn sang nước ta
Câu 2: Quân Tống tiến vào nước ta theo những đường nào?
Quân Tống tiến vào nước ta theo hai đường; đường thủy ở cửa sông Bạch Đằng và đường bộ ở Lạng Sơn
đường thủy - Sông Bạch Đằng
đường bộ - Lạng Sơn
Câu 3: Lê Hoàn chia quân thành mấy cánh và đóng quân ở những đâu để đánh giặc ?
Lê Hoàn chia quân thành 2 cánh quân chặn đánh giặc tại cửa sông Bạch Đằng và ải Chi Lăng.
Câu 4: Vua Lê trực tiếp chỉ huy quân ta đánh ở đâu?ông

Vua Lê trực tiếp chỉ huy binh thuyền ra chống giặc ở Bạch
Đằng. Ông cho quân cắm cọc gỗ để ngăn chặn chiến thuyền
của địch. Nhiều trận đấu ác liệt diễn ra.

Câu 5: Trên bộ quân ta chặn đánh quân Tống ở đâu?
Trên bộ, quân ta cũng chặn đánh quân Tống quyết liệt ở Chi Lăng (Lạng Sơn), quân giặc chết quá nửa, tướng giặc bị giết.
Ải Chi Lăng
Câu 6: Em hãy nêu kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất?
Cả đường thủy và đường bộ quân giặc bị đánh lui. Tướng giặc bị giết. Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi.
- Dựa vào lược đồ hình 2, em hãy trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Tống của quân dân ta?


-Năm 981 quân Tống tiến vào nước ta theo đường thủy ở cửa sông Bạch Đằng và đường bộ ở Lạng Sơn.
-Lê Hoàn chia thành 2 cánh quân chặn đánh giặc. Tại cửa sông Bạch Đằng, Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy cho đóng cọc để ngăn chặn thuyền địch. Nhiều trận chiến đấu ác liệt diễn ra, cuối cùng quân thủy của địch bị đánh lui. Trên bộ quân ta chặn đánh địch tại ải Chi Lăng buộc chúng phải rút lui.
-Quân giặc chết quá nửa, tướng giặc bị giết. Cuộc kháng chiến hoàn toàn thắng lợi.
Hoạt động 3: Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
Đọc thông tin SGK / 29 và trả lời câu hỏi
Cuộc kháng chiến chống quân Tống thắng lợi có ý nghĩa như thế nào đối với lịch sử dân tộc ta?
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược thắng lợi đã giữ vững được nền độc lập của nước nhà và đem lại cho nhân dân ta niềm tự hào, lòng tin ở sức mạnh và tiền đồ của dân tộc.
Bài học
Lợi dụng tình hình không ổn định của triều đình nhà Đinh, năm 981 quân Tống sang xâm lược nước ta.
Chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng đã chặn được âm mưu xâm lược của nhà Tống. Độc lập được giữ vững. Nhân dân vững tin vào tiền đồ của dân tộc.
Lịch sử
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất (Năm 981)
Lịch sử
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
SGK – trang 30
* Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước ta như thế nào?
* Vì sao các quan lại trong triều lại tôn Lý Công Uẩn lên làm vua?
* Vương triều nhà Lý bắt đầu từ năm nào?
NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
Hoạt động 1: Sự ra đời của nhà Lý
Lịch sử
- Sau khi Lê Đại Hành mất, Lê Long Đĩnh lên làm vua, tính tình ông bạo ngược nên lòng người rất oán giận.
- Ông vốn thông minh, văn võ đều tài, đức độ cảm hóa được lòng người.
- Nhà Lý bắt đầu từ năm 1009
Đọc thông tin SGK / 30 đoạn chữ nhỏ và trả lời các câu hỏi
TẦM NHÌN CỦA VUA LÝ THÁI TỔ VỀ VIỆC DỜI ĐÔ
Năm 1009, Lý Công Uẩn được sự ủng hộ của các triều thân lên ngôi hoàng đế, đóng đô ở Hoa Lư, sáng lập ra vương triều Lý. Sau khi lên ngôi vua Lý Thái Tổ đã đi thị sát tìm cuộc sống của người dân, từ đây ông đã đưa ra một quyết định quan trọng đó là việc dời đô .
Vua Lý Thái Tổ (974 – 1028) người làng Cổ Pháp, tỉnh Bắc Ninh, là người thông minh, nhân ái có chí lớn. Lên ngôi vua năm 1009, lấy niên hiệu là Thuận Thiên. Ông là vị vua đầu tiên của nhà Lý
`
Hình 1: Tượng Lý Thái Tổ ( Hà Nội)
Hoạt động 2: Nhà Lý dời đô ra Đại La
NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
Lịch sử
- Mùa xuân năm 1010 Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ( Ninh Bình ) về Đại La.
* Trước khi Lý Công Uẩn lên làm vua kinh đô được đặt ở đâu?
- Hoa Lư ( Ninh Bình )
* Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư về Đại La năm nào?
Đọc thông tin SGK / 30, 31 đoạn : “ Mùa xuân năm 1010…. đến Đại Việt” và trả lời các câu hỏi
* Vì sao Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư về Đại La ?
- Vì Đại La là vùng đất trung tâm, đất đai rộng rãi, màu mỡ lại bằng phẳng, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật phong phú tốt tươi
Bình Định
Lâm Đồng
Lào Cai
BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VIỆT NAM
Lào Cai
Hoa Lư (Ninh Bình )
Đại La ( Hà Nội )
Toàn cảnh cố đô Hoa Lư
Một góc Đại La chụp từ độ cao 1 480 m
Vị trí địa lí
Địa hình địa thế
Nằm ở trung tâm đất nước
Không nằm ở trung tâm đất nước
Rừng núi hiểm trở, chật hẹp.
Đồng bằng rộng lớn, màu mỡ
Hoa Lư
Đại La
Hãy so sánh vị trí địa lí và địa hình địa thế của vùng đất Hoa Lư và Đại La theo bảng sau:
Chiếu dời đô ( trưng bày ở Đền Đô )
Chiếu dời đô
… Chỉ vì muốn đóng đô ở trung tâm mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu, trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi. Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh… Huống chi, Đại La nằm ở giữa trung tâm trời đất, được cái thế rồng cuộn hổ ngồi……. Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ, ngập lụt, muôn vật rất mực phong phú, tốt tươi. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn hội tụ trọng yếu của bốn phương đất nước. Cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

(Bản dịch của Nhà xuất bản Khoa học xã hội)
Theo truyền thuyết, khi thuyền vua tạm đỗ dưới thành Đại La, có rồng vàng hiện lên chỗ thuyền ngự, vì thế vua đổi tên Đại La là Thăng Long, có nghĩa là rồng bay lên.
Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý
* Nhà Lý đã xây dựng kinh thành Thăng Long như thế nào? Đời sống của nhân dân ra sao?
- Nhà Lý cho xây dựng nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa… Nhân dân tụ họp ngày càng đông, tạo nên nhiều phố, nhiều phường nhộn nhịp, vui tươi.
NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
Lịch sử

Đọc thông tin SGK /31 đoạn : “ Tại kinh thành…. đến hết” và trả lời câu hỏi
CHIM UYÊN ƯƠNG
ĐẦU RỒNG
LÁ ĐỀ CHIM PHƯỢNG
CHÙA MỘT CỘT
Phố cổ Hà Nội
Hà Nội ngày nay
Đền Trấn Vũ ( Thăng Long Bắc Trấn )
Đền Bạch Mã ( Thăng Long Đông Trấn )
Đền Kim Liên ( Thăng Long Nam Trấn )
Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông ( 1070 )
Năm 1010 : Lý Thái Tổ dời đô về Đại La  Thăng Long.
Năm 1397 : Hồ Quí Ly đổi tên là thành Đông Đô.
Năm 1407 : thành Đông Quan.
Năm 1428 : Lê Lợi đổi tên là thành Đông Kinh.
Năm 1831 : Minh Mạng lập tỉnh Hà Nội.
Năm 1888 : Tổng thống Pháp ra sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội.
Năm 1946 :Quốc hội xác định Hà Nội là thủ đô của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Em biết Thăng Long còn có tên gọi nào khác ?
NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
Lịch sử
NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG
Bài học:

Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ) dời kinh đô ra Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sau đó Lý Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa. Dân cư tụ họp về Thăng Long ngày một đông.
Lịch sử

Lịch sử
Lợi dụng tình hình không ổn định của triều đình nhà Đinh, năm 981 quân Tống sang xâm lược nước ta.
Chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng đã chặn được âm mưu xâm lược của nhà Tống. Độc lập được giữ vững. Nhân dân vững tin vào tiền đồ của dân tộc.
Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ) dời kinh đô ra Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sau đó Lý Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa. Dân cư tụ họp về Thăng Long ngày một đông.
Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất (Năm 981); Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Bài học:
Dặn dò:
- Học nội dung bài và trả lời các
câu hỏi trong SGK.

Dặn dò:
- Học nội dung bài và trả lời các câu hỏi trong SGK.

CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN, HỌC GIỎI