NG: 21/1/2021: Tiết 61: BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO
TÁC GIẢ
1.CUỘC ĐỜI: Xuất thân:
Tên chữ Hán: 阮廌
Hiệu: Ức Trai
Quê ở Chi Ngại - Hải Dương sau dời về Nhị Khê
Sinh ra trong gia đình vốn có truyền thống yêu nước và văn hóa, văn học.
1380 - 19.09.1442
Cha là Nguyễn Ứng Long (sau đổi thành Nguyễn Phi Khanh) từng đỗ Thái học sinh.
Mẹ là Trần Thị Thái con quan Tư đồ Trần Nguyên Đán.
Thiếu thời chịu nhiều đau thương: 5 tuổi mất mẹ, 10 tuổi ông ngoại qua đời.
Năm 1400, thi đỗ Thái học sinh và cùng cha ra làm quan cho nhà Hồ.
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
1.1 Xuất thân
Con trở về lập chí rửa nhục cho nước, trả thù cho cha, như thế mới là đạo hiếu.
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
1.2 Cuộc đời không may mắn
Năm 1407, giặc Minh cướp nước ta, cha bị bắt đưa sang Trung Quốc.

Khắc sâu lời cha dạy, sau khi thoát khỏi sự giam lỏng của giặc, Nguyễn Trãi tìm vào Lam Sơn theo Lê Lợi khởi nghĩa.
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
1.2 Cuộc đời không may mắn
Cuối năm 1427 đầu năm 1428, khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng.

Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết “Đại cáo Bình Ngô”, hăm hở tham gia công cuộc xây dựng đất nước.
Từ năm 1429-1439: Nguyễn Trãi và một số công thần bị vua nghi ngờ và bị bắt. Sau khi được tha, ông không được tin dùng nữa, chỉ được giao những chức “nhàn quan”.
Năm 1439, sau khi được tha ông cáo quan về ở ẩn tại Côn Sơn.
Nguyễn Trãi cáo quan về ở ẩn ở Côn Sơn
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
1.3 Thời đại bi hùng của lịch sử
Năm 1440, Lê Thái Tông mời ông ra giúp việc nước và giao cho nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Năm 1442, oan án Lệ Chi Viên, Nguyễn Trãi bị tru di tam tộc.
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
1.3 Thời đại bi hùng của lịch sử
- Nguyễn Trãi là một bậc anh hùng toàn đức, toàn tài hiếm có. Cuộc đời tuy có nhiều thăng trầm, nhưng suốt đời ông vẫn tận trung với dân với nước. Ông là người phải chịu những oan khiên thảm khốc nhất trong lịch sử dân tộc dưới thời phong kiến.

- Năm 1980, đại thi hào Nguyễn Trãi được tổ chức UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.
TÁC GIẢ
CUỘC ĐỜI (SGK/09)
* Tiểu kết
Đại cáo Bình Ngô
Quân trung từ mệnh tập
Dư địa chí
Văn bia Vĩnh lăng
Băng Hồ di sự lục
Lam Sơn thực lục
Ức Trai thi tập
Quốc âm thi tập
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP VĂN THƠ
2.1 Những tác phẩm chính (SGK/10)
Ức Trai thi tập
Quốc Âm thi tập
Đại cáo Bình Ngô
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP VĂN THƠ
2.1 Những tác phẩm chính (SGK/10)
Dư địa chí (bộ sách địa lí cổ nhất của Việt Nam)
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP VĂN THƠ
2.1 Những tác phẩm chính (SGK/10)
Là nhà văn lỗi lạc nhất trong văn học trung đại Việt Nam.

Để lại khối lượng khác lớn văn chính luận: Quân Trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo, chiếu biểu viết dưới triều Lê,...

Tư tưởng chủ đạo: nhân nghĩa, yêu nước, thương dân,...


TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP VĂN THƠ
2.2 Nguyễn Trãi - nhà văn chính luận kiệt xuất (SGK/10)

Quân Trung từ mệnh tập
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
2.2 Nguyễn Trãi - nhà văn chính luận kiệt xuất (SGK/10)
Bình Ngô đại cáo
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
2.2 Nguyễn Trãi - nhà văn chính luận kiệt xuất (SGK/10)
Quan niệm: Khi đất nước có ngoại xâm thì yêu nước, nhân nghĩa, anh hùng là chống xâm lược.

Ước vọng: Nhà nước dùng nhân nghĩa để “trị” dân, “khoan” dân,...

 Văn chính luận đạt tới trình độ nghệ thuật mẫu mực từ việc xác định đối tượng, mục đích để sử dụng bút pháp thích hợp đến kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén.
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
2.2 Nguyễn Trãi - nhà văn chính luận kiệt xuất (SGK/10)
Tập thơ nổi bật: Ức Trai thi tập
Quốc Âm thi tập

Nội dung: Hình ảnh Nguyễn Trãi vừa là con người anh hùng vừa là con người trần thế.
TÁC GIẢ
SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
2.3 Nguyễn Trãi - nhà thơ trữ tình sâu sắc (SGK/11 - 12)
Con người anh hùng

Nhân nghĩa, yêu nước, thương dân.
Phẩm chất, nhân cách cao cả trong sáng.
Con người trần thế
Đau nỗi đau của con người.
Yêu tình yêu của con người.
(Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, con người, tình cha con...)
II. Kết luận
- Là người toàn tài, ngôi sao tỏa sáng.
- Nhà văn chính luận kiệt xuất, nhà thơ trữ tình sâu sắc.
- Cuộc đời gặp nhiều sóng gió, bất hạnh.