CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ
CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
câu

Luyện

từ

và

Khởi động

HÁI HOA
DÂN CHỦ

1

Hãy xác định DT, ĐT, TT trong câu sau:
Trong
emđãdùng
những
từnào
ngữ?
Ở lớp lớp
4, em
học các
loại từ
“Lan múa
rất
đẹp”
Danh từ, động từ, tính
từ
TT
ĐT

nào xưng hô với bạn bè ?
DT

HÁI HOA DÂN CHỦ

Thứ năm ngày 3 tháng 11 năm 2022

Đại từ

KHÁM PHÁ

I. Nhận xét:
1. Các từ in đậm dưới đây được dùng để làm gì?
a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có
thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.

a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu
có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
Từ tớ, và từ cậu dùng để làm gì trong câu ?
Từ tớ, các cậu dùng để xưng hô.
Từ tớ dùng để thay thế cho từ Hùng.
Từ cậu dùng để thay thế cho Quý và Nam (danh từ).

a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy
ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.

=> Các từ tớ, cậu, được dùng để xưng hô, thay
thế cho các nhân vật trong truyện là Hùng, Quý
và Nam.

b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Từ nó dùng để làm gì trong câu ?
Từ nó là dùng để thay thế cho chích bông

(danh từ)

Tránh lặp từ ở câu thứ hai.

- Từ nó dùng thay thế cho danh từ chích bông
ở câu trước để tránh lặp lại từ ở câu thứ hai.

- Các từ tớ, cậu, được dùng để xưng hô, thay thế cho
các nhân vật trong truyện là Hùng, Quý và Nam.
- Từ nó là từ xưng hô, và dùng thay thế cho danh từ
chích bông ở câu trước để tránh lặp lại từ ở câu thứ hai.

Đại từ

2. Đọc các câu văn sau và trả lời câu hỏi
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế.
Nhưng quý nhất là người lao động.
a. Các từ im đậm được dùng để làm gì ?
b. Cách dùng như thế có gì giống cách dùng nêu ở bài tập 1 ?

Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng thích.
Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng rất thích.
Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng rất thích thơ.

a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế.
Nhưng quý nhất là người lao động.
a. - Từ vậy dùng để thay thế cho cụm từ rất thích thơ (cụm động từ )
- Từ thế dùng để thay thế cho từ rất quý ( cụm tính từ )
gì?để tránh lặp lại từ ở
- Cách dụng
dùng như
nhưthế
thếcócótác
tácdụng
dụng
các câu tiếp theo.
b. Cách dùng như thế có gì giống cách dùng nêu ở bài tập 1 ?

Qua 2 bài tập, em hiểu thế nào là đại từ ?
Đại từ dùng để làm gì ?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ,
động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm
tính từ) trong câu.
………………………….
Đại từ dùng trong câu có tác dụng tránh lặp lại
các từ
ngữ.

Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay
thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong
câu để tránh lặp lại các từ ngữ ấy.

Luyện tập- Thực hành

1.Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ
ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời

Những từ in đậm đó
dùng để chỉ Bác Hồ

Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu

Những từ ngữ đó
được viết hoa nhằm
biểu lộ việc tôn kính
Bác Hồ

BÁC HỒ KÍNH YÊU

Bài 2: Tìm những đại từ được dùng trong
bài ca dao sau:
Lời của bác
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
nông dân
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không tôi đứng trên bờ,
Lời của cò
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con
nhàlànólờicòn
ngồi cũng
đây kia.
dao là
trên
những
nàodân
? và Cò
BàiBàicacadao
lời đối đối
đápthoại
giữa nhân
vậtnhân
Bác vật
nông
(Gạch dưới các từ em tìm được)

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Tìm những đại từ được dùng
trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Bài 2

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Con vạc

Con cò

Con diệc

- Bài ca dao là lời đối đáp giữa nhân vật bác nông dân với cò.
- Từ mày chỉ cái cò.
- Từ ông chỉ người đang nói.
- Từ tôi chỉ cái cò.
- Từ nó chỉ cái diệc.

3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế
cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện
sau:

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua
khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên
chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến
sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không
sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI

Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột
2

1

chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con
chuột
tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức
3
4

bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về
6

5

ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở
được.

7

3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế
cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện
sau:

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua
khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên
nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng nó phình to ra. Đến sáng,
chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, nó không sao lách
qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI

Vận dụng – Trải nghiệm

TRÌNH BÀY 1 PHÚT

Em hiểu thế nào là đại từ ?

Đại từ dùng để làm gì ?

Tìm đại từ được dùng trong câu ca dao sau:
Mình về có nhớ ta chăng
          Ta về, ta nhớ hàm răng mình cười.

Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay
thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong
câu để tránh lặp lại các từ ngữ ấy.

CHÀO TẠM BIỆT CÁC EM