ĐÔNG HƯNG

LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Giáo viên : Đặng Thị Mai

KHỞI ĐỘNG
Đại từ là gì?

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

I - Nhận xét:
1.Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những từ nào chỉ
người nói ? Những từ nào chỉ người nghe ? Từ nào chỉ người
hay vật được nhắc tới ?
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu
quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung.
Thấy vậy, cơm hỏi :
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Hơ Bia giận dữ :
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức giận lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau
bỏ cả vào rừng.

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

I - Nhận xét:
Đoạn văn có mấy nhân vật, đó là những nhân vật nào?
Đoạn văn có 4 nhân vật, đó là cơm, Hơ Bia và thóc gạo
Các nhân vật làm gì?
Cơm và Hơ Bia đối đáp với nhau. Thóc gạo giận Hơ Bia bỏ vào
rừng
Những từ in đậm trong đoạn văn dùng để làm gì?
Những từ in đậm trong đoạn văn dùng để thay thế cho Hơ Bia,
thóc gạo và cơm

Những từ nào chỉ người nói ?
Những từ nào chỉ người nghe ?
Từ nào chỉ người hay vật được nhắc tới ?
Từ chỉ người nói
chúng tôi
ta

Từ chỉ người nghe
chị
các ngươi

Từ chỉ người hay vật
được nhắc tới
chúng

1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay chỉ
người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày; nó, chúng
nó,…

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

2. Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân vật ở đoạn văn trên thể hiện thái
độ của người nói như thế nào ?
Cơm hỏi:
-Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế ?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
* Cơm tự xưng là chúng
tôiHơ
và Bia
gọi Hơ
Bia là chị.
gì và gọi
là gì?
thếtôn
nào?
Cách xưng hô của cơm thể hiện thái độ như
lịch sự,
trọng.
gì và
cơm
thế nào?
* Hơ Bia tự xưng là ta,
gọigọi
cơm
là như
các ngươi.
Hơ có
Bianhận
thể hiện
thái
kiêu
căng,
thường người nói chuyện
Em
xét gì
về độ
cách
xưng
hô thô
của lỗ,
Hơcoi
Bia?
với mình.

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

3.Tìm những từ em vẫn dùng để xưng hô:
- Với thầy, cô.
- Với anh, chị, em.
- Với bố, mẹ.
- Với bạn bè.
Đối tượng

Gọi

Tự xưng

Với thầy, cô

thầy, cô

em, con

Với bố, mẹ

bố, ba, tía...
mẹ, má, u...

con

Với anh, chị

anh, chị

em

Với em

em

anh, chị

Với bạn bè

cậu, bạn, đằng ấy...

tôi, tớ, mình...

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

I. Nhận xét:
II. Ghi nhớ:
1.Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay
chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày;
nó, chúng nó,…
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc,
tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn, …
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng
mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.

Luyện từ và câu:

Đại từ xưng hô

III. Luyện tập:
Bài 1:Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ, tình cảm của
nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn văn sau:
- Các đại từ xưng hô: anh, tôi, ta, chú em.
- Rùa xưng là tôi, gọi Thỏ là anh.
* Thái độ: Tôn trọng, lịch sự với Thỏ.
- Thỏ xưng là ta, gọi Rùa là chú em.
* Thái độ: Kiêu căng, coi thường Rùa.
Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với mỗi
ô trống :

AI NHANH HƠN?
LUẬT CHƠI NHƯ SAU: Với mỗi đại từ đã cho có thể điền được
vào nhiều ô trống trong đoạn văn. Cô đã đánh số thứ tự các ô
trống trong bài. Các em hãy quan sát và lựa chọn đáp án cho
từng ô trống. Thời gian dành cho mỗi câu hỏi là 5 giây.

TRÒ CHƠI: AI NHANH HƠN?
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi
1 và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn,

2
chợt Tu Hú gọi: “Kìa, cái trụ chống trời.” Tôi
ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc
ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. Nó
3 tựa
như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang
sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong
thả nói:
5 cao hơn
- Tôi
4 cũng từng bay qua cái trụ đó. Nó
tất cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện
mà chúng
6 ta thường gặp. Đó là trụ điện cao thế
mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào.
Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Câu 1: Đại từ “tôi” được
điền vào những ô trống
nào?

A. 1,2,4
B. 1,2,3
C. 1,3,4

TRÒ CHƠI: AI NHANH HƠN?
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn,
chợt Tu Hú gọi: “Kìa, cái trụ chống trời.” Tôi
ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc
ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. Nó
3 tựa
như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang
sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong
thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua cái trụ đó. Nó
5 cao hơn
tất cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện
mà chúng
6 ta thường gặp. Đó là trụ điện cao thế
mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào.
Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Câu 2: Đại từ “nó” được
điền vào những ô trống
nào?

A. 2,3
B. 3,5
C. 5,6

TRÒ CHƠI: AI NHANH HƠN?
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn,
chợt Tu Hú gọi: “Kìa, cái trụ chống trời.” Tôi
ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc
ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. Nó tựa
như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang
sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong
thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua cái trụ đó. Nó cao hơn
tất cả những ống khói, những trụ buồm, cột điện
mà chúng
6 ta thường gặp. Đó là trụ điện cao thế
mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào.
Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Câu 3: Đại từ xưng hô nào
được điền vào ô trống thứ 6?

A. tôi
B. nó
C. chúng ta

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi:
“Kìa, cái trụ chống trời.” Tôi ngước nhìn lên. Trước mắt là những
ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. Nó tựa như
một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng
trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua cái trụ đó. Nó cao hơn tất cả những ống
khói, những trụ buồm, cột điện mà chúng ta thường gặp. Đó là trụ
điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì
thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN, HỌC GIỎI!