Tiết 41 đàN GHI TA CủA LOR - CA
Thanh Thảo
I/ Tiểu dẫn
1. Tác giả
-Tên khai sinh: Hồ Thành Công, SN 1946, quê ở Mộ đức, Quảng Ngãi.
- Sớm được công chúng chú ý qua nh?ng tập thơ và trường ca mang diện mạo độc đáo viết về chiến tranh và thời hậu chiến.
- đặc điểm thơ: là tiếng nói của người tri thức nhiều suy tư tran trở về các vấn đề của thời đại. Tho ụng thiờn v? tru?ng phỏi tu?ng trung, siờu th?c
2. Tác phẩm "đàn ghi ta của Lor - ca":
Xuất xứ: Rút trong tập "Khối vuông Ru-bích" (1985)
II. đọc hiểu van bản
1. đọc
2. Bố cục:
- đoạn 1: 6 dòng đầu.
- đoạn 2: 12 dòng tiếp.
- đoạn 3: 4 dòng tiếp.
- đoạn 4: 9 dòng cuối.
- Lor-ca (1898 - 1936) : Nh� tho thiờn t�i c?a Tõy Ban Nha, ngu?i cú khỏt v?ng t? do v� khỏt v?ng cỏch tõn ngh? thu?t mónh li?t, dó b? chớnh quy?n ph?n d?ng thõn phỏt xớt b?t giam v� gi?t h?i.
3. Giải thích từ khó
SGK
4. Nôi dung nghệ thuật văn bản
4.1. Nhan ®Ò vµ lêi ®Ò tõ
* Nhan ®Ò
еn ghi ta - T©y ban cÇm: Nh¹c cô truyÒn thèng, t­îng tr­ng cho nÒn nghÖ thuËt cña T©y Ban Nha
Lor-ca:Nhµ th¬, nh¹c sÜ, kÞch gi© næi tiÕng, ng­êi khëi x­íng sù c¸ch t©n trong c¸c lÜnh vùc nghÖ thuËt
4.2. đoạn 1: 6 dòng đầu
* Lời đề từ
- Di chúc của lor-ca để lại cho đời;
? hãy biết chôn nghệ thuật của lor-ca để đi tới; Mong muốn nghệ thuật luôn luôn phát triển
- Tiếng đàn, bọt nước: Trẻ trung, rộn rã, có sức lan toả
- áo choàng đỏ gắt�: gợi khung cảnh của đấu trường bò tót
? cuộc đấu tranh cho tự do, cho sự cách tân nghệ thuật
- li-la li-la li-la�: âm thanh bay bổng, khát vọng
- đơn độc, mỏi mòn, chếnh choáng: Hỡnh ảnh lor-ca đơn độc, mệt mỏi, như kị sĩ đấu tranh bền bỉ cho nh?ng khát vọng nghệ thuật cao đẹp
? đoạn 1 giống như giai điệu của bản độc tấu ghi ta vút lên mạnh mẽ rồi lại lắng xuống day dứt, manh manh.

4.3. đoạn 2: 12 dòng thơ tiếp
- áo choàng bê bết máu�: ẩn dụ về cái chết thê thảm của Lor-ca
- Tiếng ghi ta nâu
- Tiếng ghi ta xanh
- Tiếng ghi ta tròn
- Tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy
? Sự chuyển đổi cảm giác�: tiếng ghi ta không còn nguyên vẹn n?a, nó vỡ ra thành màu sắc, hỡnh khối, thành dòng máu chảy...
? Nỗi niềm xót thương, tiếc nuối của nhà thơ trước hành trỡnh dở dang của Lor-ca, anh đã phải dừng lại vĩnh viễn trong cuộc đấu tranh cho tự do, công lí, và sự cách tân nghệ thuật.
- tiếng ghi ta dòng dòng
máu chảy�
? dòng thơ ngắt ra, vỡ vụn bộc lộ nỗi đau tan nát của con người trước cái chết của Lor-ca.
Hát ngêu ngao >< áo choàng ..
Bị điệu về.
đối lập gi?a cái tự do,vô tư của người nghệ sĩ và sự tàn bạo của kẻ thù.
áo choàng ...>< Tiếng ghi ta .
Tiếng ghi ta .
đối lập gi?a cái chết của Lor - ca và sự bất tử của tiếng đàn
4.4. đoạn 3: 4 dòng thơ tiếp
- Không ai dám chôn cất tiếng đàn của Lor-ca, phẳi chang vỡ quá ngưỡng mộ Lor-ca�?
-Tiếng đàn như cỏ mọc hoang�: nghệ thuật thiếu người định hướng, dẫn đường, hành trỡnh cách tân nghệ thuật của Lor-ca không có người tiếp tục
- Vầng trang�: Vừa là hỡnh ảnh thực, vừa là hỡnh ảnh tượng trưng cho nghệ thuật
Giọt nước mắt, đáy giếng�: Hỡnh ảnh hoán dụ cho nghệ thuật Lor-ca
? Khẳng định sức sống bất diệt của tâm hồn Lor-ca.
4.5. đoạn 4: 9 dòng thơ cuối
- đường chỉ tay đã đứt�: định mệnh, cái chết của Lor-ca
- dòng sông rộng�: thế giới vô hạn
- Lor-ca bơi sang ngang
- chàng nén lá bùa
- chàng nén trái tim
? Thanh Thảo chọn cho Lor-ca một cách ra đi thật đẹp, sang trọng đúng với tầm vóc và tư tưởng của người nghệ sĩ.
- Âm thanh tiếng đàn một lần n?a cất lên như bài ca về sự bất tử của một con người, về một nền nghệ thuật chân chính.
III. Tổng kết
a) Nghệ thuật
- Sử dụng thành công những thủ pháp tiêu biểu của thơ siêu thực, đặc biệt là chuỗi hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng.
- Ngôn ngữ thơ hàm súc, giàu sức gợi.

b) Ý nghĩa văn bản
- Ngợi ca vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn và tài năng của Lor-ca - nhà thơ, nhà cách tân vĩ đại của văn học Tây Ban Nha và thế giới thế kỉ XX.
IV. Ghi nhớ
- SGK

Những c¶m nhËn cña anh (chÞ) vÒ hình ¶nh Lor-ca thÓ hiÖn qua bµi th¬ ?
Một nghệ sĩ tự do và cô đơn
Một cái chết oan khuất, bi phẫn bởi nh?ng thế lực tàn ác.
Một tâm hồn kiên cường, bất diệt.
V. Luyện tập:
VI. CỦNG CỐ