*ĐÀN GHI TA CỦA LOR -CA * Thanh Thảo
*
*Thanh Thảo
*ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA
*Nhà thơ Thanh Thảo và quê hương Quảng Ngãi
*Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình *nhưng tuổi hai mươi ai mà không tiếc *nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi *thì còn chi Tổ Quốc? *_( Trích Trường ca Những người đi tới biển)_ *__
*Những giọt sương lạc vào lá cỏ *qua nắng gắt, qua bão tố *vẫn giữ lại cái mắt lành đầy sức mạnh *vẫn long lanh bình thản trước vầng dương *_(Bùng nổ trước mùa xuân)_ *__
*MỘT VÀI CÂU THƠ TIÊU BIỂU CỦA THANH THẢO
*Khối vuông rubic – những gợi ý cho sự cách tân nghệ thuật của nhà thơ Thanh Thảo

Thơ tượng trưng
*Thơ tượng trưng *Ra đời tại Pháp vào cuối TK XIX. * Chú trọng mối tương giao bí ẩn giữa các giác quan, giữa con người và vũ trụ. * Đề cao trực giác, lấy trực giác để khám phá cái bí ẩn vô hình của thế giới * Đề cao tính nhạc.
*Thơ siêu thực * Ra đời ở Pháp vào đầu thế kỉ XX. * Hướng về thế giới siêu thực, là thế giới chỉ tìm thấy trong giấc mơ, tiềm thức. * Đề cao cái ngẫu hứng,bất ngờ, phi logic,cách viết tự do bỏ qua mọi qui tắc... *
*
*ĐÀN GHI TA CỦA LORCA
*
*Thanh Thảo
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li – la li – la li – la *đi lang thang về miền đơn độc *với vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn * *Tây Ban Nha *hát nghêu ngao *bỗng kinh hoàng *ao choàng bê bết đỏ *Lor – ca bị điệu về bãi bắn *chàng đi như người mộng du * *tiếng ghi ta nâu *bầu trời cô gái ấy *tiếng ghi ta lá xanh biết mấy *tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan *tiếng ghi ta ròng ròng *máu chảy * *
*không ai chôn cất tiếng đàn *tiếng đàn như cỏ mọc hoang *giọt nước mắt vầng trăng *long lanh trong đáy giếng * *đường chỉ tay đã đứt *dòng sông rộng vô cùng *Lor – ca bơi sang ngang *trên chiếc ghi ta màu bạc * *chàng ném lá bùa cô gái Di – gan *vào xoáy nước *chàng ném trái tim mình *vào lặng yên bất chợt * *li – la li – la li – la…
*_NhËn xÐt chung vÒ bµi th¬:_
*C¶ bµi th¬ kh«ng cã dÊu *chÊm c©u
*Bµi th¬ kh«ng cã vÇn.
*KÕt thóc bµi th¬ *kh«ng cã dÊu chÊm hÕt
*Ch÷ më ®Çu bµi th¬ *kh«ng viÕt hoa
*Phá vỡ cấu trúc *logic thông *thường
*Sự tự do *trong cảm xúc *liên tưởng và *sáng tạo.
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li-la li-la li-la *đi lang thang về miền đơn độc *vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn *
*2. Bài thơ: * 2.1. Sáu câu đầu: Lor – ca, người nghệ sĩ tự do, khát vọng cách tân nghệ thuật: *
*Thảo luận: Nêu tác dụng của các biện pháp tu từ trong 6 câu thơ đầu của bài thơ.
*BPTT
*CHỈ RA
*TÁC DỤNG
*những tiếng đàn bọt nước
*Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
*2.2. 12dßng tiÕp theo :
*T©y Ban Nha *h¸t nghªu ngao *bçng kinh hoµng *¸o choµng bª bÕt ®á *Lor-ca bÞ ®iÖu vÒ b·i b¾n *chµng ®i nh­ ng­êi méng du * *tiÕng ghi ta n©u *bÇu trêi c« g¸i Êy *tiÕng ghita l¸ xanh biÕt mÊy *tiÕng ghi ta trßn bät n­íc vì tan *tiÕng ghita rßng rßng *m¸u ch¶y *
*I.Tìm hiểu chung *1. Tác giả * 2. Tác phẩm * II. Đọc – hiểu văn bản * * Ý nghĩa nhan đề, lời đề từ

những tiếng đàn bọt nước
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li-la li-la li-la *đi lang thang về miền đơn độc *với vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn *Tây Ban Nha * hát nghêu ngao *bỗng kinh hoàng *áo choàng bê bết đỏ *Lor-ca bị điệu về bãi bắn *chàng đi như người mộng du *tiếng ghi ta nâu *bầu trời cô gái ấy *tiếng ghi ta lá xanh biết mấy *tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan *tiếng ghi ta ròng ròng *máu chảy
*không ai chôn cất tiếng đàn *tiếng đàn như cỏ mọc hoang *giọt nước mắt vầng trăng *long lanh trong đáy giếng *đường chỉ tay đã đứt *dòng sông rộng vô cùng *Lor-ca bơi sang ngang *trên chiếc ghi ta màu bạc *chàng ném lá bùa cô gái Di-gan *vào xoáy nước *chàng ném trái tim mình *vào lặng yên bất chợt *li-la li-la li-la… * _(1985-Thanh Thảo)_
*_“khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”_ * Ph.G. Lor-ca
* 12 doøng keá: Lor-ca vôùi caùi *cheát oan khuaát.
* 6 doøng ñaàu: hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân ngheä thuaät.
* Boá cuïc:
* coøn laïi: nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø giaõ töø cuûa Lor-ca.
* Qua caûm nhaän ban ñaàu, haõy neâu *noäi dung baøi thô ? Theo em, baøi *thô ñöôïc chia laøm maáy phaàn? *
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li-la li-la li-la *đi lang thang về miền đơn độc *với vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn *
*I.TÌM HIEÅU CHUNG
*ĐÀN GHI TA CỦA LOR - CA
*Taùc giaû: *Taùc phaåm:
*II.ÑOÏC-HIEÅU VB
** Ý nghĩa nhan đề và lời đề từ.
*1. Hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân( 6 câu đầu)
* Tìm những hình ảnh tượng trưng và * cho biết những hình ảnh đó gợi cho em * điều gì?
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li-la li-la li-la *đi lang thang về miền đơn độc *với vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn *
*“những tiếng đàn”
*“bọt nước”
*+
*→ so sánh: những âm thanh có hình khối: tròn trịa, mỏng manhCon đường cách tân nghệ thuật mỏng manh của Lor – ca.
*1.Hình aûnh Lor-ca –ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân ngheä thuaät trong khung caûnh chính trò vaø ngheä thuaät Taây Ban Nha:
* áo choàng đỏ gắt
*gợi những đấu trường bò tót
*gợi hình dung về một đấu trường đặc biệt
*- Khát vọng dân chủ *- Khát vọng cách tân nghệ thuật
*- Nền chính trị độc tài *- Nền nghệ thuật già nua
* _“lang thang, miền đơn độc, _ *_ vầng trăng chếnh choáng, _ *_ yên ngựa mỏi mòn”: Từ láy, nhân hóa  hình ảnh người nghệ sĩ lãng tử, cô độc_
*những tiếng đàn bọt nước *Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt *li-la li-la li-la *đi lang thang về miền đơn độc *với vầng trăng chếnh choáng *trên yên ngựa mỏi mòn *
*1.Hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân ngheä thuaät
* * _Người nghệ sĩ dân gian tự do, tài hoa, ôm ấp khát vọng cách tân nghệ thuật_ và _đấu tranh vì một nền dân chủ_ _nhưng_ _lại rất_ _mong manh như một kỵ sĩ đơn độc trên hành trình lý tưởng ấy._
*I.TÌM HIEÅU CHUNG
*Ñaøn ghi ta cuûa Lor-ca
*Taùc giaû: *Taùc phaåm: *- Xuaát xöù *- Gar-xi-a Lor-ca *-Theå thô
*- Boá cuïc
*II.ÑOÏC-HIEÅU VB
** Lôøi ñeà töø
*1. Hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân
*2. Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát * oan khuaát:
*Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng áo choàng bê bết đỏ *Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du
* Thân phận Lor-ca thể hiện qua những * hình ảnh nào? Tìm những biện pháp *nghệ thuật đặc sắc?
*tiếng ghi ta nâu *bầu trời cô gái ấy *tiếng ghi ta lá xanh biết mấy *tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan *tiếng ghi ta ròng ròng *máu chảy
*
* *
*Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng áo choàng bê bết đỏ *Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du
*- Hình ảnh thực, tượng trưng. *- Nghệ thuật:
* bi kịch của người nghệ sĩ cách tân trong thời đại bạo tàn.
* hoán dụ: “áo choàng bê bết đỏ”: gợi ra cảnh Lor-ca bị hành hình đột ngột, bất ngờ cái chết bi thảm
* đối lập: hát nghêu ngao áo choàng bê bết đỏ * khát vọng hiện thực * cái đẹp tàn ác
*2. Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
*tiếng ghi ta nâu *bầu trời cô gái ấy *tiếng ghi ta lá xanh biết mấy *tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan *tiếng ghi ta ròng ròng *máu chảy
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
*
* Từ cái chết của Lor – ca, tác giả đã mô tả tiếng đàn ntn? *Tìm các biện pháp nghệ thuật.( Gợi ý: Trong đoạn thơ ta *có thể cảm nhận tiếng đàn bằng những giác quan nào?
* *tiếng ghi ta nâu *bầu trời cô gái ấy *tiếng ghi ta lá xanh biết mấy *tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan *tiếng ghi ta ròng ròng *máu chảy *
*-nhân hóa *-ẩn dụ chuyển đổi cảm giác *-hoán dụ
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
*Ngheä thuaät:
*_►_ tạo ấn tượng về cái chết đầy bi phẫn, *Gợi nhiều cung bậc, trạng thái cảm xúc.
*Tiếng ghi ta
*Nâu
*Màu của vỏ đàn, của đất, của quê hương
*Nỗi niềm hướng tới quê hương
*Lá xanh
*Màu của sự sống tươi đẹp
*Niềm tha thiết với cuộc sống
*Tròn bọt nước vỡ tan *Ròng ròng máu chảy
*Hình khối, dòng
*đau đớn
*tiếng đàn hóa thân thành thân phận, linh hồn, trái tim *Lor-ca; nỗi xót tiếc hành trình cách tân nghệ thuật còn dang dở
*vỡ oà, xót xa, tức tưởi
*►âm thanh vỡ ra thành màu sắc, hình ảnh:
*Hình ảnh tượng trưng, siêu thực:
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
*3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà *cuoäc giaûi thoaùt vaø giaõ töø cuûa Lor-ca:
*không ai chôn cất tiếng đàn *tiếng đàn như cỏ mọc hoang *giọt nước mắt vầng trăng *long lanh trong đáy giếng
*I.TÌM HIEÅU CHUNG
*Ñaøn ghi ta cuûa Lor-ca
*Taùc giaû: *Taùc phaåm:
*II.ÑOÏC-HIEÅU VB
** Lôøi ñeà töø
*1. Hình aûnh Lor-ca..
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát...
*
*3. Nieàm xoùt thöông *Lor-ca, suy tö veà cuoäc * giaûi thoaùt vaø giaõ töø *cuûa Lor-ca
*đường chỉ tay đã đứt *dòng sông rộng vô cùng *Lor-ca bơi sang ngang *trên chiếc ghi ta màu bạc *chàng ném lá bùa cô gái Di-gan *vào xoáy nước *chàng ném trái tim mình *vào lặng yên bất chợt *li – la li – la li – la
* Niềm tin vào sự bất tử của nghệ thuật,người nghệ sĩ,sức sống mãnh liệt của nghệ thuật.
*3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø giaõ töø cuûa Lor-ca:
*không ai chôn cất tiếng đàn *tiếng đàn như cỏ mọc hoang *giọt nước mắt vầng trăng *long lanh trong đáy giếng
*_“khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”_
*không ai chôn cất tiếng đàn *Tiếng đàn như cỏ mọc hoang *
*Nỗi buồn của tác giả vì khát vọng của Lor-ca không ai tiếp tục
*Niềm tiếc xót cái chết, hành trình cách tân nghệ thuật dang dở của Lor-ca.
*NT: so sánh, tượng trưng:
*Hai câu“ Không….hoang”gợi lên trong em suy nghĩ gì? * Nghệ thuật có gì đặc sắc? Tình cảm tác giả? *
NT:tượng trưng, lối viết sắp đặt
*NT:tượng trưng, lối viết sắp đặt
*Nỗi xót thương, tiếc nuối *Đẹp, trong sáng( vầng trăng trong đáy giếng)
*Tác giả suy tư về cuộc giải thoát và giã từ của Lor-ca qua *những hình ảnh nào? Chuỗi âm “li-la-li-la-li-la” mang ý *nghĩa gì?
*3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø giaõ töø cuûa Lor-ca:
*đường chỉ tay đã đứt *dòng sông rộng vô cùng *Lor-ca bơi sang ngang *trên chiếc ghi ta màu bạc *chàng ném lá bùa cô gái Di-gan *vào xoáy nước *chàng ném trái tim mình *vào lặng yên bất chợt *li – la li – la li – la
*Động từ “ ném”: nhấn mạnh sự giã từ, tự giải thoát của Lor – ca.
*_ _ _Hình ảnh ẩn dụ: _đường chỉ tay * đã đứt,dòng sông rộng vô cùng *→số phận ngắn ngủi,dứt khoát *chia tay mọi ràng buộc.
* cuoäc ñôøi ñôn ñoäc, ngaén nguûi nhöng maõi maõi gaén boù vôùi ngheä thuaät
*Hoa Li la (Tử đinh hương)
*  Nghệ thuật láy âm “li-la li-la li-la”: * - gợi hợp âm của tiếng đàn ghi ta: giàu tính nhạc * - gợi hình ảnh bông hoa buồn, chia li * -Tạo vĩ thanh trong lòng người đọc.
*  Tiếng lòng tri ân sâu sắc * đối với nghệ sĩ, thiên tài * Lor-ca.
 Bài thơ có sự kết hợp hài hoà giữa hai yếu tố thơ và nhạc, cấu tứ tự sự và trữ tình.
* Bài thơ có sự kết hợp hài hoà giữa hai yếu tố thơ và nhạc, cấu tứ tự sự và trữ tình. * Những liên tưởng bất ngờ, nhiều so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, phép chuyển đổi cảm giác...
*4. Nghệ thuật:
* Hình ảnh, màu sắc gắn với cảm *xúc và suy tưởng.
* Phong cách tượng trưng, siêu thực *
*I.TÌM HIEÅU CHUNG
*Ñaøn ghi ta cuûa Lor-ca
*Taùc giaû: *Taùc phaåm: *- Xuaát xöù *- Gar-xi-a Lor-ca *-Theå thô
*- Boá cuïc
*II.ÑOÏC-HIEÅU VB
** Lôøi ñeà töø
*1. Hình aûnh Lor-ca..
*3. Nieàm xoùt thöông *Lor-ca..
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát..
*4.Nghệ thuật
Bài thơ làm sống lại huyền thoại Gar -xi-a Lor-ca, một nghệ sĩ tự do, cô đơn; một cái chết đầy oan khuất; một nhân cách cao quý, một tâm hồn bất diệt.
*Bài thơ làm sống lại huyền thoại Gar -xi-a Lor-ca, một nghệ sĩ tự do, cô đơn; một cái chết đầy oan khuất; một nhân cách cao quý, một tâm hồn bất diệt. *Sự đồng cảm thương tiếc sâu sắc của nhà thơ. *Ghi nhớ: SGK
*I.TÌM HIEÅU CHUNG
*Ñaøn ghi ta cuûa Lor-ca
*Taùc giaû: *Taùc phaåm: *- Xuaát xöù *- Gar-xi-a Lor-ca *-Theå thô
*II.ÑOÏC-HIEÅU VB
** Lôøi ñeà töø
*1. Hình aûnh Lor-ca..
*3. Nieàm xoùt thöông *Lor-ca...…
*2.Lor-ca vôùi caùi cheát..
*4.Nghệ thuật
*III. CHỦ ĐỀ
*- Boá cuïc
*“Khi naøo toâi cheát *haõy vuøi thaây toâi *cuøng vôùi caây ñaøn *döôùi lôùp caùt * *Khi naøo toâi cheát *haõy vuøi thaây toâi *giöõa raëng caây cam *vaø ñaùm baïc haø * *Khi naøo toâi cheát *haõy vuøi thaây toâi, *toâi xin caùc ngöôøi ñoù *nôi moät chieác chong choùng gioù * *Khi naøo toâi cheát!”
* Gar-xi-a Lor-ca