ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
PHAN CHÂU TRINH
Tìm hiểu chung
1:Tác giả :
Phan Châu Trinh (1872-1926)
Quê : Quảng Nam
Ông là nhà nho sĩ yêu nước đầu thế kỉ XX
Phong cách : văn chính luân có tính hùng biện , đanh thép,
thơ văn trữ tình thấm đẫn tinh thần yêu
nước và dân chủ


2.Tác phẩm
Tây - Hồ và SanTé
Giai nhân kỳ ngộ
Trung kì dân biến thỉ mạt kí
3.Văn bản:
a.Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật cổ điển
b.Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp với tự sự
c.Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào thời gian Phan Châu Trinh bị bắt giam tại nhà tù ở Côn Đảo
d.Giọng đọc: mạnh mẽ, hào hùng
e.nội dung: Bài thơ thể hiện hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàn của người anh hùng cứu nước dù gặp gian nguy nhưng vẫn không sờn lòng đổi chí.
f.Nghệ thuật:
- Ngôn ngữ hàm súc, độc đáo.
- Kết hợp tả thực với tượng trưng; sử dụng phép ẩn dụ khoa trương, thể đối.




II.Đọc hiểu văn bản
1. Tư thế hiên ngang của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ đầu)
-làm trai: Chí làm trai Nam, Bắc, Tây, Đông /Cho phỉ sức vẩy vùng trong bốn bể (Nguyễn Công Trứ)
-đứng giữa đất Côn Lôn: hình ảnh nhà yêu nước hiên ngang, hùng tráng cùng đất trời, sóng nước chứ không phải bị bắt, tù đày


-làm cho lỡ núi non, đánh tan năm bảy đống, đập bể mấy trăm hòn: lối diễn đạt khoa trương >>> cái nhìn lãng mạn, niềm lạc quan của người anh hùng trước gian khó
1. Tư thế hiên ngang của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ đầu)
-hình ảnh thơ vừa miêu tả cảnh đập đá khổ sai khắc nghiệt vừa bộc lộ được vẻ hiên ngang, lạc quan của người anh hùng cứu nước trước gian khó
Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu
Chạy mỏi chân thì hãy ở tù
(Phan Bội Châu)
-phép đối: công việc khổ sai chồng chất nhưng cũng cho thấy tinh thần lạc quan của người tù khổ sai cũng lên cao theo
1. Tư thế hiên ngang của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ đầu)
-Xem nhà tu thực dân là trường học tôi rèn ý chí: Đây là một trường học thiên nhiên… không thể không nếm cho biết
-Giọng thơ: mạnh mẽ, hùng tráng, mang khẩu khí của người anh hùng
>>> Bốn câu thơ đầu khắc hoạ hình ảnh người tù cách mạng hiên ngang, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy trước mắt
2. Tinh thần lạc quan, vững vàng ý chí của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ cuối)
-ngôn từ thể hiện sự đối lập: vũ trụ, đất trời<>con người, tháng ngày, mưa nắng<>thân sành sỏi, dạ sắt son, thử thách, chông gai<>ý chí, sự kiên định; cái vĩ đại<>cái nhỏ bé, tầm thường, vá trời<>lỡ bước
>>> người anh hùng luôn vững vàng, lạc quan trước khó khăn, xem thường khó khăn: Gian nan chi kể việc con con!
2. Tinh thần lạc quan, vững vàng ý chí của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ cuối)
-phép đối: trùng điệp, lâu dài, phức tạp của khó khăn<> ý chí của con người cũng sâu dày, sắc bén cứng rắn theo
-ẩn dụ: thân sành sỏi, dạ sắt son >>> một con người dày dạn với khó khăn, kiên định với con đường đã chọn, không có gì lay chuyển được
2. Tinh thần lạc quan, vững vàng ý chí của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ cuối)
-vá trời: điển tích Bà Nữ Oa đội đá vá trời >>> sự nghiệp cách mạng mang vẻ đẹp thần thoại, kì vĩ >>> cái nhìn đầy tính lãng mạn trước khó khăn: lưu đày không có ngày mãn hạn
-Nhà thơ và người bạn cách mạng của mình cùng một nhận thức: Thân ấy hãy còn, còn sự nghiệp /Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu (Phan Bội Châu)
2. Tinh thần lạc quan, vững vàng ý chí của người anh hùng trước nghịch cảnh (4 câu thơ cuối)
>>>Bốn câu thơ cuối là những dòng cảm tưởng trực tiếp của người tù yêu nước trước sự khắc nghiệt, tàn khốc của chế độ thực dân dành cho những người cách mạng
III-TỔNG KẾT
-Bài thơ là một khúc tráng ca trong cuộc đời dấn thân không mệt mỏi vì sự nghiệp giải phóng dân tộc theo con đường tự lực, tự cường của Cụ Phan Châu Trinh, là bài học về tinh thần quả cảm, nhiệt thành không lay chuyển cho những người yêu nước và thế hệ trẻ.
-Nghệ thuật thơ truyền thống nhưng nội dung đầy tươi mới, hào hùng, phù hợp hình ảnh nhà Nho bỏ kinh thư, áo mão làm nghĩa vụ công dân trong buổi giao thời