Văn bản : ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
I .TÌM HIỂU CHUNG :

1. Tác giả:
Hỏi: Hãy giới thiệu sơ lược
tác giả bài thơ?
- Phan Châu Trinh (1872 –
1926) quê Quảng Nam,
tham gia CM những năm
đầu thế kỉ XX.
- Thơ văn của ông thấm
đẫm tinh thần yêu nước.

Phan Châu Trinh

I.Tìm hiểu chung:

1. Tác giả:

2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
Hỏi : Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?
Năm 1908 khi Phan Châu Trinh bị bắt đày ra Côn Đảo.

I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
b. Thể thơ:

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước
Gian nan chi kể việc con con!
PHAN CHÂU TRINH

I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác:
b. Thể thơ:
HThất
ỏi : ngôn
Baøi thô
vieát theo
bátñöôï
cú cĐường
luật.theå thô gì?

Hỏi : Bài thơ viết theo phương thức biểu đạt
nào?

A. Biểu cảm và tự sự.
O

B. Biểu cảm và miêu tả.
C. Biểu cảm và nghị luận.
D. Biểu cảm và thuyết minh.

II. PHÂN TÍCH :

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước
Gian nan chi kể việc con con!
PHAN CHÂU TRINH

1. Hình ảnh người tù với việc lao
động khổ sai :
a. Công việc đập đá:
- Không
đảo Côn
Hỏigian:
: Emgiữa
hãy nhận
xét Lôn.
về không gian, điều
kiện
làm
việc
và
tính
chất
công
việc
của
người
- Điều kiện: công cụ thô sơ, tù đày.
tù trong bài ?
- Tính chất: nặng nhọc, vất vả.
b. Hình ảnh người tù:
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn
Hỏi:Thế
: Câu
đầu của
bài người
thơ táclàm
giả trai
khẳng
định
Hỏi
đứng
ở
đây
HỏiLừng

:Trong
lẩy hoàn
phá đá
cảnh
làmgian
cho khó
lở núi.
như thế người tù
mình là ai? Nghĩa từ này như thế nào?
đã làm
nênnhư
những
kì tích gì?
được
hiểu
thế nào?

Hỏi: Theo em cụm từ “ lừng lẫy, xách búa, ra tay,
làm cho lở núi non, đập bể mấy trăm hòn, đánh tan
năm bảy đống ” có mấy lớp nghĩa?
Nghĩa thực  Hành động quả quyết, mạnh
mẽ, sức mạnh ghê gớm thần kì.
Nghĩa ẩn dụ, tượng trưng  Bộc lộ chí lớn và

tư thế hiên ngang lẫm liệt của người tù Côn
Lôn.
Hỏi: Nêu nhận xét về khẩu khí của bài thơ?

2. Hình tượng người anh hùng trong cảnh
nguy nan:
Hỏi : Xác định nghệ thuật trong hai câu thơ sau?

Xách
búa
đánh
tan
năm
bảy
đống
________________ __________
(Pheùp ñoái)
(AÅn duï)
Ra tay đập bể mấy trăm hòn

__________ ____________

Hỏi: Với hành động dũng mãnh “ Xách búa
 Khí phách hiên ngang, lẫm liệt. Có thể phá tan
đánh tan” và “ Ra tay đập bể” thì việc đập đá ở
xiềng xích của chế độ tù ngục, chế độ nô lệ của
Côn Lôn còn mang ý nghĩa gì khác?
thực dân Pháp.

Hỏi: Phân tích phép đối trong câu 5-6?
Tháng
ngày bao
quản thân
sành sỏi
_______
_______
_______
(Phép đối)

(Ẩn dụ)

Mưa
nắng _______
càng bền dạ_______
sắt son
_______
TL: Hai câu 5-6 đối rất chỉnh tạo ra sự tương
phản, lấy thời gian bị cầm tù “Tháng ngày” đối với
gian truân thử thách “Mưa nắng” lấy thân dày dạn
phong trần “Thân sành sỏi” với tinh thần cứng cỏi
trung kiên “Dạ sắt son”

Hoûi : Phân tích phép đối trong câu 5-6?
Tháng
ngày bao
quản thân
sành sỏi
_______
_______
_______
(Phép đối)

(Ẩn dụ)

Mưa
nắng càng
bền dạ __t__
sắc son.
_______
_______
TL: Hai câu 5-6 đối rất chỉnh, lấy thời gian bị cầm
tù “Tháng ngày” đối với gian truân thử thách “
Mưa nắng” lấy thân dày dạn phong trần “Thân
sành sỏi” với tinh thần cứng cỏi trung kiên
“ Dạ sắt son”

Hỏi: Cụm từ “ bao quản thân sành sỏi”, “càng bền
dạ sắt son” hai hình ảnh ẩn dụ này gợi cho em suy
nghĩ gì về lý tưởng sống của người tù Côn Lôn?
 Niềm

tin vào lí tưởng và ý chí chiến
đấu sắt son.

Liên hệ thực tế
Hỏi: Nêu tấm gương tiêu biểu những người yêu
nước bị giam cầm dưới nhà tù của thực dân – đế
quốc mà em biết?

Chiến sĩ cộng sản:
LÊ HỒNG PHONG
NGUYỄN THỊ MINH KHAI
NGUYỄN VĂN CỪ

Những kẻ vá trời khi lỡ bước
Gian nan chi kể việc con con
HỎI: Cụm từ “vá trời” gợi cho em liên tưởng đến
hình ảnh của sự tích nào?

H: Tác giả sử dụng nghệ thuật nào qua hai câu:
Những
kẻ vá trời khi lỡ bước
______________
Việc lớn (cứu nước)
Phép đối

Khoa trương (vá trời)

Gian nan chi kể việc
con con!
__________
Việc nhỏ (dập đá)
Hỏi: Hành động của người tù yêu nước qua
hai câu thơ này mang ý nghĩa gì?

 Hành động phi thường, tầm vóc lớn lao.

III. Tổng kết(sơ đồ tóm tắt bài học):

CỦNG CỐ
Hỏi: Dòng nào thể hiện đúng nội dung, nghệ thuật bài
thơ “Đập đá ở Côn Lôn”?
A. Tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của Phan Châu Trinh.
B. Công việc đập đá rất gian khổ, khó khăn.
C. Tấm lòng son sắt, kiên định , phong thái ung dung
trước khó khăn gian khổ.
D. Giọng điệu hào hùng, sôi nổi với phút pháp lãng mạn,
phóng đại

E. Kết hợp cả 4 nội dung trên.
O

CỦNG CỐ
Hỏi: Qua 2 bài thơ (Vào nhà ngục Quảng Đông
cảm tác và Đập đá ở Côn Lôn), em hãy rút ra
những nét chung về vẻ đẹp hào hùng lãng mạn
của hình tượng nhà nho yêu nước và phong trào
cách mạng đầu TK XX?
Trả lời: Đều là thơ tù, tác giả đều là những nhà
nho yêu nước, những chí sĩ, lãnh tụ cách mạng
nổi tiếng ở nước ta đầu TK XX, những người anh
hùng từng có thời lỡ bước sa cơ, phải dừng chân
ở chốn ngục tù. Nhưng họ đều có tư tưởng hào
hùng, phong thái ung dung, lạc quan tin tưởng
đến sự nghiệp cứu nước của mình.

CỦNG CỐ
Nhà lao Cây Dừa – Phú Quốc
Hỏi :Em
Bảncóthân
phảiGiang
làm gìchúng
để xứng
với
Hỏi:
biết em
ở Kiên
ta đáng
có những
thế
hệtù
cha
anh
(HS
bộc lộ)
nhà
nào
dođi
đếtrước?
quốc lập
ratự
không?

Hướng dẫn học ở nhà
Học thuộc bài thơ “Đập đá ở Côn Lôn” và nội
dung bài học.
Sưu tầm những hình ảnh nói về các sĩ phu yêu
nước những năm đầu TK XX.
Soạn bài “Dấu ngoặc kép”

Hình ảnh Côn Đảo
ngày nay

Hình ảnh Côn Đảo
ngày nay