Thứ hai, ngày 15 tháng 11 năm 2021
Tiếng Việt
BÀI 9B. TÌNH NGƯỜI VỚI ĐẤT
MỤC TIÊU
Đọc – hiểu bài Đất Cà Mau.
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1
2
3
4
5
Chơi trò chơi: Giải ô chữ bí mật “ Du lịch Việt Nam”.
Điền chữ cái vào mỗi ô trống để tìm địa danh ở hàng ngang
và địa danh ở hàng dọc màu xanh.
1. Tên một tỉnh miền núi phía Bắc, có hang Pác Bó, suối Lê-nin
CAO BẰNG
2. Tên thủ đô nước đô nước ta.
HÀ NỘI
2
3. Tên một thành phố biên giới thuộc tỉnh Quảng Ninh.
MÓNG CÁI
3
4. Tên một thành phố của tỉnh Quảng Nam, có phố cổ được công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
HỘI AN
4
5. Tên một con sông có chín nhánh chảy ra biển ở miền Nam nước ta.
CỬU LONG
5
Chơi trò chơi: Giải ô chữ bí mật “ Du lịch Việt Nam”.
1
2
3
4
5
CÀ MAU
Bản đồ vị trí địa lí Việt Nam
Bản đồ mũi Cà Mau
2. NGHE CÔ ĐỌC BÀI
«ĐẤT CÀ MAU»
(Theo Ma Văn Tạo)
3a/159. Nối từ ngữ ở cột A với nghĩa thích hợp ở cột B.
3a/159. Nối từ ngữ ở cột A với nghĩa thích hợp ở cột B.
- Đoạn 1: Từ đầu …. Thường nổi cơn dông
- Đoạn 2: Cà Mau đất xốp... Thân cây đước.
- Đoạn 3: Còn lại.
Bài văn
có mấy đoạn?
4. LUYỆN ĐỌC
Chú ý nhấn giọng một số từ ngữ:
Hối hả, rất phũ, san sát, thẳng đuột, hằng hà sa số, thông minh, giàu nghị lực, thượng võ, nung đúc, lưu truyền, khai phá, giữ gìn, …
Đất Cà Mau
Cà Mau là đất mưa dông. Vào tháng ba, tháng tư, sớm nắng chiều mưa. Đang nắng đó, mưa đổ ngay xuống đó. Mưa hối hả, không kịp chạy vào nhà. Mưa rất phũ, một hồi rồi tạnh hẳn. Trong mưa thường nổi cơn dông.
Cà Mau đất xốp. Mùa nắng, đất nẻ chân chim, nền nhà cũng rạng nứt. Trên cái đất phập phều và lắm gió, dông như thế, cây đứng lẻ khó mà chống nổi với những cơn thịnh nộ của trời. Cây bình bát, cây bần cũng phải quây quần thành chòm, thành rặng; rễ phải dài, phải cắm sâu vào trong lòng đất. Nhiều nhất là đước. Đước mọc san sát đến tận mũi đất cuối cùng, thẳng đuột như hàng hà sa số cây dù xanh cắm trên bãi. Nhà cửa dựng dọc theo những bờ kênh, dưới những hàng đước xanh rì. Nhà nọ sang sát nhà kia phải leo trên cầu bằng thân cây đước.
Sống trên cái đất mà ngày xưa, dưới sông “sấu cản mũi thuyền”, trên cạn “hổ rình xem hát” này, con người phải thông minh và giàu nghị lực. Họ thích kể, thích nghe những huyền thoại về người vật hổ, bắt cá sấu, bắt rắn hổ mây. Tinh thần thượng võ của ông cha được nung đúc và lưu truyền để khai phá giữ gìn mũi đất tận cùng này của Tổ quốc.
(Theo Mai Văn Tạo)
5. TÌM HIỂU BÀI
5/tr.160 . Thảo luận, trả lời câu hỏi sau:
Mưa ở Cà Mau như thế nào?
2) Cây cối trên Đất Cà Mau mọc thế nào?
3) Người Cà Mau dựng nhà cửa như thế nào?
4) Vì sao người Cà Mau phải kiên cường, giàu nghị lực?
5/tr.160 . Thảo luận, trả lời câu hỏi sau:
Mưa ở Cà Mau như thế nào?
Mưa ở Cà Mau là mưa dông, đột ngột, dữ dội nhưng nhanh tạnh.
2) Cây cối trên Đất Cà Mau mọc thế nào?
Cây cối trên Đất Cà Mau mọc thành chòm, thành rặng, rễ dài cắm sâu vào đất, nhiều nhất là đước mọc san sát, thẳng đuột
3) Người Cà Mau dựng nhà cửa như thế nào?
Nhà cửa dựng dọc theo những bờ kênh, dưới những hàng đước xanh rì. Nhà nọ sang sát nhà kia phải leo trên cầu bằng thân cây đước.
4) Vì sao người Cà Mau phải kiên cường, giàu nghị lực?
Người Cà Mau phải kiên cường, giàu nghị lực để thích nghi với môi trường sống (thiên nhiên) vô cùng dữ dội và khắc nghiệt
1) Mưa rừng Cà Mau
2) Cây cối, nhà cửa ở Cà Mau
3) Muông thú ở Cà Mau
6/tr.160: Chọn một tên dưới đây cho từng đoạn trong bài:
4) Con người Cà Mau
Đoạn 1
Đoạn 4
Đoạn 2
Đoạn 3
Nội dung của bài muốn nói với em điều gì?
Sự khắc nghiệt của thiên nhiên Cà Mau góp phần hun đúc nên tính cách kiên cường của người Cà Mau.
Thuyết trình, tranh luận là gì?
Thuyết trình: trình bày trước nhiều người một nhận định, một quan điểm nào đó,.... nhằm thuyết phục người nghe theo ý kiến của mình.
Tranh luận: thay phiên nhau (luân phiên nhau) đưa ra lí lẽ và dẫn chứng để chứng minh cho quan điểm mình đưa ra.
Thuyết trình, tranh luận là đưa ra
ý kiến, sau đó dùng lí lẽ và dẫn chứng để bảo vệ các ý kiến đó và thuyết phục mọi người nghe theo ý kiến của mình.
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Đọc lại bài Cái gì quý nhất ?
2. Cùng nhau hỏi - đáp theo các câu hỏi dưới đây:
a. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì? Mỗi bạn nêu ý kiến thế nào?
M:- Hùng nói rằng quý nhất là … vì …
b. Thầy giáo muốn thuyết phục Hùng, Quý, Nam công nhận điều gì? Thầy đã giải thích như thế nào?
3) Cách nói của thầy thể hiện thái độ tranh luận thế nào?
Gợi ý: Đọc SHD trang 161
Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề cái gì quý nhất.
Trả lời
Quan niệm về cái quý nhất
Lí lẽ bảo vệ ý kiến
Nhân vật
Lúa gạo
Bạn Hùng
Chẳng có ai không ăn mà sống được, lúa gạo nuôi sống con người nên nó quý nhất.
1. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề cái gì quý nhất.
Tranh luận về Cái gì quý nhất
Quan niệm về cái quý nhất
Lí lẽ bảo vệ ý kiến
Nhân vật
Bạn Quý
Vàng
Có vàng là có tiền, có tiền sẽ mua được lúa gạo nên vàng là quý nhất.
Tranh luận về Cái gì quý nhất
Quan niệm về cái quý nhất
Lí lẽ bảo vệ ý kiến
Nhân vật
Bạn Nam
Thì giờ
Có thì giờ mới làm ra lúa gạo và vàng bạc nên thì giờ là quý nhất.
2. Thầy đã thuyết phục ba bạn công nhận rằng: Lúa gạo, vàng bạc đều rất quý nhưng người lao động mới là quý nhất. Thầy đã đưa ra lập luận: Không có người lao động thì không có người làm ra lúa gạo, vàng bạc và thời gian cũng trôi qua vô ích.
3. Cách nói của thầy thể hiện thái độ hoà nhã, bình tĩnh. Thầy tôn trọng ý kiến của các bạn, nhìn nhận những thứ các bạn nêu là quý. Sự lập luận của thầy có tình, có lí khi ôn tồn giảng giải để thuyết phục học sinh có cái nhìn đúng đắn nhất: chính người lao động là quý nhất. Những thứ quý giá do các bạn nêu đều do người lao động làm ra.
Quan niệm về cái quý nhất
Lí lẽ bảo vệ ý kiến
Nhân vật
Thầy giáo
Người lao động
- Người lao động làm ra lúa gạo, vàng bạc, làm cho thì giờ không trôi qua một cách vô vị.
- Thầy công nhận: Lúa gạo, vàng bạc và thì giờ đều rất quý.
Nhưng người lao động mới là quý nhất.
Theo em yếu tố nào đã giúp thuyết trình, tranh luận đạt hiệu quả?
-Phải có hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải có ý kiến riêng về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
- Phải tôn trọng người tranh luận.
3. Tập thuyết trình, tranh luận
Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.
Ví dụ:
    + Hùng : Theo tớ thì lúa gạo là quý nhất. Các cậu thử xem chúng ta sẽ ra sao nếu như không ăn. Không ăn con người sẽ chết, không còn đủ sức lực để làm việc gì cả. Nhà thơ Trần Đăng Khoa đã gọi hạt gạo là “hạt vàng” còn gì.
    + Quý : Theo tớ thì quý nhất là vàng. Vàng rất có giá trị. Chỉ cần có vàng chúng ta sẽ mua được lúa gạo, mua được tất cả. Vàng còn là nguồn dự trữ kinh tế của quốc gia. Từ xa xưa ông cha ta đã nói : Quý như vàng.
    + Nam : Theo tớ thì giờ là quý nhất. Có thời gian chúng ta sẽ làm ra lúa gạo, vàng bạc. Nếu không có thời gian thì làm sao chúng ta có thể làm được mọi việc chứ.
Mẫu
Hùng nói: – Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Lúa gạo quý như vàng. Trong bài Hạt gạo làng ta, nhà thơ Trần Đăng khoa đã gọi hạt gạo là “ hạt vàng làng ta”. Lúa gạo nuôi sống tất cả mọi người. Có ai trong chúng ta không ăn mà sống được đâu?...
Bản gốc
Hùng nói: Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?
3. Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.
Theo tớ, quý nhất là thời gian. Có thời gian, chúng ta sẽ tích lũy được nhiều kiến thức, làm được nhiều việc có ích cho cuộc đời. Nhất là thời gian qua đi sẽ không bao giờ quay trở lại, dù có nhiều lúa gạo hay vàng bạc đến đâu cũng chẳng thể nào mua được.
Bạn Nam
Ví dụ
Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.
Theo Quý nghĩ thì vàng là quý nhất. Ai cũng bảo quý như vàng là gì. Có vàng là có tất cả, chẳng thế mà không biết bao nhiêu người phải bỏ xác ở những hố sâu để tìm vàng. Chắc các bạn còn nhớ bộ phim “Thế giới vàng” của Mỹ, họ tranh cướp, giết nhau cũng vì vàng. Có vàng sẽ mua được nhà cửa sang trọng, mua nhiều đất đai và lúa gạo. Có vàng sẽ có tất cả.
Bạn Quý
Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.
4. Trao đổi với bạn: Ở thành phố hay ở nông thôn thích hơn? Vì sao?
Bài làm:
Ví dụ mẫu:
Mình thích ở nông thôn hơn ở thành phố. Nông thôn có không khí trong lành, cây cối xanh mát, đường sá rộng rãi. Phong cảnh làng quê thật đẹp. Ngày nghỉ, mình có thể cùng các bạn đá bóng, chơi thả diều, tắm sông thật là vui. 

Hoặc:
Mình thích ở thành phố hơn ở nông thôn. Thành phố có nhiều người, có xe cô đi lại đông đúc, có nhiều khu vui chơi giải trí hiện đại. Thành phố có nhiều trường lớn, có nhiều trang thiết bị học tập hiện đại mà ở nông thôn không có. 
CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG NGÂN