TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM LONG B

LUYỆN TỪ VÀ CÂU
DẤU GẠCH NGANG
GV: Tạ Thị Ngọc Tuyết
Gạch 1 gạch dưới chủ ngữ, hai gạch dưới vị ngữ trong từng câu kể Ai thế nào? Trong đoạn trích dưới đây.
Mưa xối xả. Cây cối trong vườn ngả nghiêng trong ánh chớp nhoáng nhoàng.
Bé rất thích trời mưa. Nhìn dòng nước mưa tuôn từ trên cao xuống lấp lánh như bạc, Bé không khỏi xao động.
Sau trận mưa, trời trong veo không một gợn mây.
Gạch một gạch dưới chủ ngữ, hai gạch dưới vị ngữ trong từng câu kể Ai thế nào? Trong đoạn trích dưới đây.
Mưa xối xả. Cây cối trong vườn ngả nghiêng

trong ánh chớp nhoáng nhoàng.
Gạch một gạch dưới chủ ngữ, hai gạch dưới vị ngữ trong từng câu kể Ai thế nào? Trong đoạn trích dưới đây.
Bé rất thích trời mưa. Nhìn dòng nước mưa

tuôn từ trên cao xuống lấp lánh như bạc, Bé

không khỏi xao động.
Gạch một gạch dưới chủ ngữ, hai gạch dưới vị ngữ trong từng câu kể Ai thế nào? Trong đoạn trích dưới đây.
Sau trận mưa, trời trong veo không một gợn mây.
Dấu gạch ngang
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
-  Nắm được tác dụng của dấu gạch ngang.
- Nhận biết và nêu được tác dụng của dấu gạch ngang trong bài văn.
- Viết được đoạn văn có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu lời đối thoại và đánh dấu phần chú thích.
- GD HS có ý thức viết câu đúng ngữ pháp.
Mục tiêu bài học
Bài 1: Tìm những câu có chứa dấu gạch ngang (dấu-) trong các đoạn văn sau:
a/ Thấy tôi sán đến gần, ông hỏi tôi:
- Cháu con ai?
- Thưa ông, cháu là con ông Thư.
Bài 1: Tìm những câu có chứa dấu gạch ngang (dấu-) trong các đoạn văn sau:
a/ Thấy tôi sán đến gần, ông hỏi tôi:
- Cháu con ai?
- Thưa ông, cháu là con ông Thư.
b/ Con cá sấu này màu da xám ngoét như cây bần, gai lưng mọc chừng ba đốt ngón tay, trông dễ sợ. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp vào bên mạng sườn.
b/ Con cá sấu này màu da xám ngoét như cây bần, gai lưng mọc chừng ba đốt ngón tay, trông dễ sợ. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp vào bên mạng sườn.
c/ Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện các biện pháp sau đây:
Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp xúc đều với nền.
-Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt không quay được sẽ làm nóng chảy cuộn dây trong quạt.
Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng quay của quạt, nhưng không nên tra quá nhiều,vì dầu mỡ sẽ chảy vào trong làm hỏng dây bên trong quạt.
Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát,sạch sẽ, ít bụi bặm.
c/ Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện các biện pháp sau đây:
Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp xúc đều với nền.
-Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt không quay được sẽ làm nóng chảy cuộn dây trong quạt.
Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng quay của quạt, nhưng không nên tra quá nhiều,vì dầu mỡ sẽ chảy vào trong làm hỏng dây bên trong quạt.
Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát,sạch sẽ, ít bụi bặm.
Bài 2: Theo em, trong mỗi đoạn văn trên, dấu gạch ngang có tác dụng gì ?
a/ Thấy tôi sán đến gần, ông hỏi tôi:
- Cháu con ai ?
- Thưa ông, cháu là con ông Thư.
Dấu gạch ngang đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật (ông khách và cậu bé) trong đối thoại.
Kết hợp với dấu hai chấm
b. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp vào bên mạng sườn.
Dấu gạch ngang đánh dấu phần chú thích (về cái đuôi dài của con cá sấu) trong câu văn.

Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp xúc đều với nền.
-Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt không quay được sẽ làm nóng chảy cuộn dây trong quạt.
Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng quay của quạt, nhưng không nên tra quá nhiều,vì dầu mỡ sẽ chảy vào trong làm hỏng dây bên trong quạt.
Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát,sạch sẽ, ít bụi bặm.
Dấu gạch ngang đánh dấu các ý trong đoạn liệt kê các biện pháp cần thiết để bảo quản quạt điện được bền.
Dấu gạch ngang dùng để làm gì?
Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu:
1. Chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại.
2. Phần chú thích trong câu.
3. Các ý trong một đoạn liệt kê.
Ghi nhớ
Những việc cần làm trong ngày:
- Nấu cơm.
- Dọn nhà.
- Trông em.
- Hoàn thành bài tập về nhà.



Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê.
Dấu gạch ngang dùng để dánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại
Ví dụ: bạn Hải nói:
- Chiều nay, lớp chúng mình biểu diễn văn nghệ đấy các bạn ạ.
Ví dụ:
- Chiều nay, lớp chúng mình biểu diễn văn nghệ đấy các bạn ạ - bạn Hải nói.
Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu phần chú thích.
Bài 1: Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện “Quà tặng cha” và nêu tác dụng của mỗi dấu.
Một bữa Pa-xcan đi đâu về khuya thấy bố mình - một viên chức tài chính - vẫn cặm cụi trước bàn làm việc.
“ Những dãy tính cộng hàng ngàn con số, một công việc buồn tẻ làm sao! – Pa-xcan nghĩ thầm.
- Con hi vọng món quà nhỏ này có thể làm bố bớt nhức đầu vì những con tính - Pa-xcan nói.
Một bữa Pa-xcan đi đâu về khuya thấy bố mình - một viên chức tài chính - vẫn cặm cụi trước bàn làm việc.
Tác dụng
Đánh dấu phần chú thích trong câu (bố Pa-xcan là một viên chức tài chính).
“Những dãy tính cộng hàng ngàn con số, một công việc buồn tẻ làm sao!–Pa-xcan nghĩ thầm.
Tác dụng
Đánh dấu phần chú thích trong câu (đây là ý nghĩ của Pa-xcan).
- Con hi vọng món quà nhỏ này có thể làm bố bớt nhức đầu vì những con tính - Pa- xcan nói.
Tác dụng
- Dấu gạch ngang thứ nhất: đánh dấu chỗ bắt đầu câu nói của Pa-xcan.
- Dấu gạch ngang thứ hai:đánh dấu phần chú thích (đây là lời Pa-xcan nói với bố)
Bài 2: Viết đoạn văn kể lại một cuộc nói chuyện giữa bố hoặc mẹ với em về tình hình học tập của em trong tuần qua, trong đó có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu các câu đối thoại và đánh dấu phần chú thích.
Cuối tuần, bố mẹ hay hỏi em về tình hình học tập. Bố hỏi:
- Trong tuần qua, con học như thế nào?
- Con học tốt lắm, bố ạ. Con còn được cô khen. – Em lễ phép trả lời.
Nêu tác dụng của dấu gạch ngang trong các câu sau.
a) Bạn Hoàng – tổ trưởng tổ 1 – đứng dậy nói:...
c) Nội dung thi đua “ Hai tốt” trong nhà trường gồm:
- Dạy thật tốt.
- Học thật tốt.
b) Hôm nào cậu về quê thăm ông bà?
- Ngày mai.
CỦNG CỐ
Bài làm
a) Bạn Hoàng – tổ trưởng tổ 1 – đứng dậy nói:...
b) Hôm nào cậu về quê thăm ông bà?
- Ngày mai.
a) Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu phần chú thích trong câu.
b) Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật.
Bài làm
c) Nội dung thi đua “ Hai tốt” trong nhà trường gồm:
- Dạy thật tốt.
- Học thật tốt.
c) Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê.
Học thuộc ghi nhớ dấu gạch ngang (trang 45)
Làm bài tập dấu gạch ngang trên trang olm.vn
DẶN DÒ