Nhìn tác dụng, đoán dấu câu
Dùng để kết thúc câu trần thuật.
Dấu chấm
Dùng để kết thúc câu nghi vấn.
Dấu chấm hỏi
Dùng để kết thúc câu cầu khiến, câu cảm thán.
Dấu chấm than
Dùng để phân cách các thành phần và các bộ phận của câu.
Dấu phẩy
Đánh dấu ranh giới giữa các vế của câu ghép có cấu tạo phức tạp; đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê phức tạp.
Dấu chấm phẩy
Dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm
I.
Dấu ngoặc đơn
Funny puzzle
6 miếng ghép dưới đây đã bị xáo trộn, gồm 3 miếng viết ví dụ và 3 miếng viết tác dụng của dấu ngoặc đơn.
Trong vòng 5’, nhóm nào ghép nhanh và đúng nhất ví dụ và tác dụng tương ứng sẽ chiến thắng (ví dụ ở trên và tác dụng ở dưới)
Đánh dấu phần có chức năng giải thích
Đánh dấu phần có chức năng thuyết minh
Đánh dấu phần có chức năng bổ sung thông tin
Gọi là Kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía (ba khía là 1 loại còng biển lai cua)
Đùng 1cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”.
Lí Bạch (701-762) là nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường…
Nếu bỏ phần nội dung trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa cơ bản của các đoạn trích trên có thay đổi không? Vì sao?
 Không thay đổi.
 Vì phần trong dấu ngoặc đơn là phần chú thích, nhằm cung cấp thêm thông tin, không thuộc phần nghĩa cơ bản.
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm).
GHI NHỚ
Dấu ngoặc đơn còn được dùng với dấu chấm hỏi và dấu chấm than để tỏ ý hoài nghi, mỉa mai.
 Tỏ ý nghi ngờ.
 Tỏ ý mỉa mai.
 Tỏ ý mỉa mai và nghi ngờ.
Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn trong câu sau
Qua các cụm từ “tiệt nhiên” (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể khác), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “hành khan thủ bại hư” (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ.
Để văn bản có tính liên kết, người viết (người nói) phải làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau; đồng thời, phải biết kết nối các câu, các đoạn đó bằng những phương tiện ngôn ngữ (từ, câu…) thích hợp
Qua các cụm từ “tiệt nhiên” (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể khác), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “hành khan thủ bại hư” (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ.
Để văn bản có tính liên kết, người viết (người nói) phải làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau; đồng thời, phải biết kết nối các câu, các đoạn đó bằng những phương tiện ngôn ngữ (từ, câu…) thích hợp
 Đánh dấu phần có chức năng giải thích.

 Vị trí 1: Đánh dấu phần bổ sung.

 Vị trí 2: Đánh dấu phần thuyết minh.
II.
Dấu hai chấm
01
GHI NHỚ
Daáu hai chaám dùng đeå:
Đánh daáu (báo trưôùc) phaàn giaûi thích, thuyeát minh cho moät phaàn tröôùc đó.
Đánh daáu (báo trưôùc) lôøi daãn tröïc tieáp (dùng vôùi daáu ngoaëc kép) hay lôøi đoái thoaïi (dùng vôùi daáu gaïch ngang).
Nêu công dụng của dấu hai chấm trong câu sau
Nhưng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu...cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc.
Rồi một ngày mưa rào. Mưa giăng giăng bốn phía. Có quãng nắng xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,…
 Đánh dấu phần giải thích cho ý họ thách nặng quá.
 Báo trước phần thuyết minh cho ý: đủ màu là những màu nào.
III.
Luyện tập
ĐIỂM
100
200
300
400
600
700
800
900
Các giá trị
Mất lượt
Thêm lượt
Phần thưởng
Mất điểm
Gấp đôi
Chia đôi
500
May Mắn
CHIẾC NÓN KỲ DIỆU
1
6
2
7
3
8
4
9
5
10
CÂU HỎI
PHẦN THƯỞNG
Exit
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu (báo trước) phần thuyết minh về các bộ phận của động Phong Nha
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu (báo trước) lời đối thoại của lão Hạc nói với ông giáo.
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu phần thuyết minh (Giúp người đọc hiểu rõ hơn chiều dài 2 290 m là có tính cả phần cầu dẫn.)
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu phần bổ sung thông tin
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu phần thuyết minh
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
 Vị trí 1: Báo trước lời thoại.
 Vị trí 2: Đánh dấu phần thuyết minh.
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu lời đối thoại giả định giữa một người hút thuốc lá với tác giả.
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Đánh dấu lời thoại
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Có thể bỏ dấu hai chấm trong đoạn trích. Nhưng nghĩa của phần đặt sau dấu hai chấm không được nhấn mạnh bằng
00:10
00:09
00:08
00:07
00:06
00:05
00:04
00:03
00:02
00:01
00:00
Báo trước phần giải thích, thuyết minh cho một phần trước đó.
PHẦN QUÀ CỦA BẠN LÀ ……
PHẦN QUÀ CỦA BẠN LÀ ……
PHẦN QUÀ CỦA BẠN LÀ ……
Hướng dẫn tự học
Học thuộc ghi nhớ
Hoàn thiện những bài tập còn lại vào vở
Tìm đọc thêm về dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm
Soạn bài “Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh”