KiÓm tra bµi cò

Thế nào là câu ghép?

KiÓm tra bµi cò

Các quan hệ thường gặp
giữa các vế của câu ghép?

DÊu ngoÆc ®¬n vµ
dÊu hai chÊm
(TiÕt 51)

Néi dung bµi häc

I- DÊu ngoÆc ®¬n
II- DÊu hai chÊm

I- DÊu ngoÆc ®¬n:

Đäc những ®o¹n trÝch sau vµ trả lêi c©u hái:
Ví dụ
a/ Đïng mét c¸i, hä (những ng­êi bản xø) ®­îc phong cho
c¸i danh hiÖu tèi cao lµ “chiÕn sÜ bảo vÖ c«ng lý vµ tù
do”
(NguyÔn ¸i Quèc - ThuÕ m¸u)
b/ Gäi lµ kªnh Ba KhÝa vì ë ®ã hai bªn bê tËp trung toµn
những con ba khÝa, chóng b¸m ®Æc sÖt quanh c¸c gèc
c©y (ba khÝa lµ mét lo¹i cßng biÓn lai cua, cµng s¾c tÝm
®á, lµm m¾m xÐ ra trén tái ít ăn rÊt ngon).
(Theo Đoµn Giái, ĐÊt rõng ph­¬ng Nam)

c/ LÝ B¹ch (701-762), nhµ th¬ næi tiÕng cña Trung Quèc
®êi Đ­êng, tù Th¸i B¹ch, hiÖu Thanh Liªn c­sÜ, quª ë Cam
Tóc; lóc míi năm tuæi, gia ®ình vÒ ®Þnh c­ë lµng Thanh
Liªn, huyÖn X­¬ng Long thuéc Miªn Ch©u (Tø Xuyªn)
(Ngữ Văn 7, tËp mét)

Bài tập nhanh
Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn trong những đoạn
trích sau:
Trong tất cả những cố gắng của các nhà khai hoá nhằm
bồi dưỡng cho dân tộc Việt Nam và dìu dắt họ lên con
đường tiến bộ(?) thì phải kể đến việc bán rượu ti cưỡng
bức!
(Nguyễn Ái Quốc)

Ghi nhí 1:
DÊu ngoÆc ®¬n dïng ®Ó ®¸nh
dÊu phÇn chó thÝch (giải thÝch,
thuyÕt minh, bæ sung thªm)

II- DÊu hai chÊm:

Ví dụ
DÊu hai chÊm trong những ®o¹n trÝch sau dïng ®Ó lµm gì?
a/ Råi DÕ cho¾t loanh quanh, băn khoăn. T«i phải bảo:
- Đ­îc, chó mình cø nãi th¼ng thõng ra nµo.
DÕ Cho¾t nhìn t«i mµ r»ng:
- Anh ®· nghÜ th­¬ng em nh­thÕ thì hay lµ anh ®µo gióp cho em mét c¸i
ng¸ch sang bªn nhµ anh, phßng khi t¾t löa tèi ®Ìn cã ®øa nµo ®Õn b¾t
n¹t thì em ch¹y sang ...
(T« Hoµi, DÕ mÌn phiªu l­u ký)
b/ Nh­tre mäc th¼ng, con ng­êi kh«ng chÞu khuÊt.
Ng­êi x­a cã c©u: "Tróc dÉu ch¸y, ®èt ngay vÉn th¼ng". Tre lµ th¼ng th¾n,
bÊt khuÊt !
(ThÐp Míi, C©y tre ViÖt Nam)
c/ Con ®­êng nµy t«i ®· quen ®i l¹i l¾m lÇn, nh­ng lÇn nµy tù nhiªn thÊy l¹.
Cảnh vËt chung quanh t«i ®Òu thay ®æi, vì chÝnh lßng t«i ®ang cã sù thay
®æi lín: h«m nay t«i ®i häc.
(Thanh TÞnh, T«i ®i häc)

Ghi nhí 2:
Ghi nhí: DÊu hai chÊm dïng ®Ó:
- иnh dÊu (b¸o tr­íc) phÇn giải thÝch, thuyÕt
minh cho mét phÇn tr­íc ®ã;
- иnh dÊu (b¸o tr­íc) lêi dÉn trùc tiÕp (dïng
víi dÊu ngoÆc kÐp) hay lêi ®èi tho¹i (dïng víi
dÊu g¹ch ngang)

Luyện tập
Hướng dẫn học ở nhà.
Bài tập 6:
- Thể loại: Văn thuyết minh
- Nội dung: Sự cần thiết phải hạn chế việc gia tăng dân
số
- Dùng dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm một cách thích
hợp