HỌC
CÙNG
NOBITA

Nobita của chúng ta đang
gặp phải một câu hỏi khó,
các em hãy cùng nhau giúp
đỡ cậu chàng hậu đậu trả lời
câu hỏi đó nhé.

Cho các chất sau: Zn, Cu, Ag. Chất nào
tác dụng với dung dịch HCl?

Zn

CHỦ ĐỀ:
TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI (TIẾT 2)
B: DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI

NỘI DUNG CỦA BÀI

Làm thế nào để có thể
đưa ra quy luật sắp xếp
độ mạnh yếu của các
kim loại?

1.
1: hóa học của kim loại được xây dựng
I. Thí
Dãynghiệm
hoạt động
như thế nào?
Cách tiến hành: Cho đinh sắt vào ống nghiệm 1 chứa
dung dịch CuSO4 và cho mẫu dây đồng vào ống nghiệm 2
chứa dung dịch FeSO4.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Ống nghiệm 1
Hiện tượng
Nhận xét
PTHH
Kết luận

Ống nghiệm 2

1. Thí nghiệm 1:

Hiện tượng:

Có chất rắn màu đỏ
bám ngoài đinh sắt

Không hiện tượng

Dung dịch màu
xanh lam nhạt dần
Fe + CuSO4
Nhận xét:
- Fe đẩy được Cu ra khỏi dung
dịch muối đồng.

Cu + FeSO4
- Cu không đẩy được Fe ra
khỏi dung dịch muối sắt.

1. Thí nghiệm 1:
- PTHH: Fe + CuSO4

FeSO4 + Cu

Fe hoạt động hoá học mạnh hơn Cu. Ta xếp Fe
đứng trước Cu: Fe, Cu.

2. Thí nghiệm 2:
Cách tiến hành: Cho mẫu dây đồng vào ống nghiệm 1
chứa dung dịch AgNO3 và cho mẫu dây bạc vào ống
nghiệm 2 chứa dung dịch CuSO4.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Ống nghiệm 1

Hiện tượng
Nhận xét
PTHH
Kết luận

Ống nghiệm 2

2. Thí nghiệm 2:

Hiện tượng:

Có chất rắn trắng
bám ngoài dây đồng

Cu + AgNO3
Nhận xét:
- Cu đẩy được Ag ra khỏi dung
dịch muối bạc.

Không hiện tượng

Ag + CuSO4
- Ag không đẩy được Cu ra
khỏi dung dịch muối đồng.

2. Thí nghiệm 2:
- PTHH: Cu + 2AgNO3

Cu(NO3)2 + 2Ag

Cu hoạt động hóa học mạnh hơn Ag. Ta xếp Cu
đứng trước Ag: Cu, Ag.

3. Thí nghiệm 3:
Cách tiến hành: Cho đinh sắt và dây đồng vào hai ống
nghiệm (1) và (2) riêng biệt chứa dung dịch HCl.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Ống nghiệm 1
Hiện tượng
Nhận xét
PTHH
Kết luận

Ống nghiệm 2

3. Thí nghiệm 3:

Hiện tượng:

Có sủi bọt khí

Fe + HCl
Nhận xét:
- Fe đẩy được H ra khỏi dung dịch
axit.

Không hiện tượng

Cu + HCl
- Cu không đẩy được H ra khỏi
dung dịch axit.

3. Thí nghiệm 3:
- PTHH: Fe + 2HCl

FeCl2 + H2

Ta xếp Fe đứng trước H, Cu đứng sau H: Fe, H, Cu.

4. Thí nghiệm 4:
Cách tiến hành: Cho mẫu natri và đinh sắt vào hai cốc (1)
và (2) riêng biệt chứa nước cất có thêm vài giọt dungdịch
phenolphtalein.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Cốc 1
Hiện tượng
Nhận xét
PTHH
Kết luận

Cốc 2

4. Thí nghiệm 4:

Na + H2O

Hiện tượng:
Mẫu Na nóng chảy
thành giọt tròn chạy
trên mặt nước và tan
dần.
Dung dịch có màu
hồng.

Không hiện tượng

Fe + H2O
Nhận xét:
- Na phản ứng với nước tạo thành dung - Fe không phản ứng được với
dịch bazơ nên làm cho phenolphthalein nước.
không màu chuyển sang màu hồng.

4. Thí nghiệm 4:
- PTHH: Na + 2H2O

2NaOH + H2

Na hoạt động hóa học mạnh hơn cả Fe. Ta xếp
Na đứng trước Fe: Na, Fe.

Bài 17: DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI
I. Dãy hoạt động hóa học của kim loại được xây dựng
như thế nào?
Căn cứ vào kết quả thí nghiệm hãy sắp xếp các
Dãy hoạtNa,
động
hóa
học
của
kim loại:
Fe,
H,
Cu,
Ag
kim loại Fe; Cu; Ag; Na và H theo chiều giảm dần
mức
độ hoạt
động.
Bằng
nhiều
thí nghiệm khác nhau, người ta đã
K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Pb,(H), Cu, Hg, Ag, Au
sắp xếp được các kim loại thành dãy theo chiều giảm
dần mức độ hoạt động hóa học như sau :
Mức độ hoạt động hóa học giảm dần

DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC
CỦA KIM LOẠI
Rất mạnh

Rất yếu

Trung bình

K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, (H), Cu, Hg, Ag, Au
Mạnh

Yếu

* Cách ghi nhớ dãy hoạt động hóa học của kim loại

K
Khi

Na

Mg

Nào May

Al

Zn

Fe

Pb

(H)

Cu

Hg

Ag

Au

Áo Záp

Sắt

Phải

Hỏi

Cửa

Hàng

Á

Âu

Bài 17: DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI
I. Dãy hoạt động hóa học của kim loại được xây dựng như thế nào?
II. Dãy hoạt động hóa học của kim loại có ý nghĩa như thế nào?
THẢO LUẬN NHÓM (3 phút)
Hoàn thành các nội dung nêu ý nghĩa của dãy hoạt động hóa
học trong bảng sau:
1. Các kim loại được sắp xếp
như thế nào trong dãy HĐHH?

2. Kim loại ở vị trí nào phản ứng
với nước ở nhiệt độ thường?
3. Kim loại ở vị trí nào p/ư với
dd axit giải phóng khí hiđro?
4. Kim loại ở vị trí nào đẩy được
kim loại khác ra khỏi dd muối?

Bài 17: DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI
I. Dãy hoạt động hóa học của kim loại được xây dựng như thế nào?
II. Dãy hoạt động hóa học của kim loại có ý nghĩa như thế nào?
K, Na, Mg, Al, Zn, Fe, Pb, (H), Cu, Ag, Au

*Ý nghĩa
1. Mức độ hoạt động hóa học của các kim loại giảm dần
từ trái qua phải .
2. Kim loại đứng trước Mg phản ứng với nước ở điều kiện
thường tạo thành kiềm và giải phóng khí hiđro .
VD: 2Na + 2H2O → 2NaOH + H2
3. Kim loại đứng trước H phản ứng với một số axit (HCl,
H2SO4 loãng …) giải phóng khí H2
VD: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
4. Kim loại đứng trước (trừ K, Na..) đẩy kim loại đứng
sau ra khỏi dung dịch muối .
VD: Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

B. DÃY HOẠT ĐỘNG HÓA HỌC CỦA KIM LOẠI

Q Select

Câu hỏi 1: Dãy kim loại nào được sắp xếp đúng
theo chiều hoạt động hóa học tăng dần?Q Right

Q Wrong

$1,000,000
$500,000
$250,000
$100,000
$50,000
$25,000
$16,000
$8,000
$4,000
$2,000
$1,000

A
C

K, Cu, Zn, Fe
K, Zn, Fe,Cu

B
D
Bắt đầu

Cu, Fe, Zn, K
Cu, K, Fe, Zn

$500
$300
$200
$100

Câu hỏi 2: Kim loại nào dưới đây tác dụng
được với nước?

Q Select
Q Right
Q Wrong

$1,000,000
$500,000
$250,000
$100,000
$50,000
$25,000
$16,000
$8,000
$4,000
$2,000
$1,000

A
C

K
Cu

B
D
Bắt đầu

Mg
Fe

$500
$300
$200
$100

Câu hỏi 3: Dãy kim loại tác dụng được với dung
Q Select
dịch H2SO4 loãng là
Q Right

Q Wrong

$1,000,000
$500,000
$250,000
$100,000
$50,000
$25,000
$16,000
$8,000
$4,000
$2,000
$1,000

A
C

Zn, Cu
Cu, Ag

B
D
Bắt đầu

Mg, Fe
Ag, Mg

$500
$300
$200
$100

Câu hỏi 4: Một thanh kim loại bằng Fe bị Q Select
bám một ít kẽm trên bề mặt. Có thể dung dung dịch
Q Right
nào để làm sạch thanh kim loại bằng Fe

Q Wrong

$1,000,000
$500,000
$250,000
$100,000
$50,000
$25,000
$16,000
$8,000
$4,000
$2,000
$1,000

A
C

CuSO4
FeSO4

B
D
Bắt đầu

ZnSO4
AlCl3

$500
$300
$200
$100

BÀI TẬP

Bài 1: Chọn đáp án đứng trước câu trả lời đúng
1. Kim loaïi naøo sau ñaây coù theå taùc duïng vôùi nöôùc ôû
ñieàu kieän thöôøng ?
A. K
C. Na
D. Caû A vaø C ñeàu ñuùng
B. Fe
2. Nhöõng kim loaïi naøo sau ñaây taùc duïng vôùi dung dòch
H2SO4 (loaõng)?
A. Fe, Cu
B. Zn, Fe

C. Ag, Zn
D. Cu, Ag

BÀI TẬP
BÀI 2: Trong những cặp chất sau, cặp nào tác dụng được với
nhau?
- Viếta)các2KPTHH
cho các+ phản
+ 2H2minh
O hoạ2KOH
H2 ứng.
a)b)K +Zn
H2+O2HCl  ZnCl + H
2
2
b) c)
Zn +
CuHCl
+ HCl

 Không phản ứng

c) Cu
HCl
d) +Zn
+ CuSO4  ZnSO4 + Cu
d) e)
Zn +
4
FeCuSO
+ MgCl

2

 Không phản ứng

e) Fe + MgCl2
K, Na, Ba, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, (H), Cu, Hg, Ag, Pt, Au

BÀI TẬP

Bài 3. Hoµn thµnh c¸c PTHH sau:
to

Mg + …
S .. 
4 Al
. .Mg
.

MgS

o
t
+ 3 .O.2 .  2 Al2O3

+ 2 HCl 

MgCl2 + H2

2 Al

3
Al
(SO
)
3
H
2
4
3
+ H2SO4  . . .
+ . . 2

Fe
. . .
Pb
. . .

+ CuSO4  FeSO4 + Cu
2
2
+ AgNO3  Pb(NO3)2 + Ag

BÀI TẬP VẬN DỤNG1
Cho 10,5gam hỗn hợp gồm 2 kim loại Cu, Zn vào dung
dịch H2SO4 loãng, dư, người ta thu được 2,24lit khí (đktc)
a) Viết PTHH
b)Tính khối lượng chất rắn còn lại sau phản ứng
c)Tính % kl mỗi kim loại có trong hỗn hợp ban đầu?
HƯỚNG DẪN GiẢI

Cu không phản ứng với dd H2SO4 loãng
PTHH: Zn + H2SO4 → ZnSO4 + H2
0,1

nH2



2, 24
0,1mol
22, 4

0,1

0,1

mzn= 0,1.65 = 6,5g
mCucòn lại = 10,5 – 6,5 = 4g
%Zn =

6,5
100 61,9%
10,5

%Cu=

100% - 61,9% = 38,1%

BÀI TẬP VẬN DỤNG 2

Bµi tËp 3: Cho 10 g hçn hîp 2 kim lo¹i Cu vµ Mg vµo dung dÞch
HCl d­, ng­êi ta thu ®­îc 2,24 lÝt khÝ (®ktc).
a) ViÕt ph­¬ng tr×nh hãa häc.
b) TÝnh thµnh phÇn % vÒ khèi l­îng cña hçn hîp ban ®Çu.

Bµi gi¶i:

a) Ph­¬ng tr×nh hãa häc: Mg + 2 HCl → MgCl2 + H2 ↑
.
2,24
nH 2  22,4 0,1(mol )
b) Theo gi¶ thiÕt:
Theo PTHH:
nH 2 nMg 0,1mol

mMg = 0,1. 24 = 2,4 (g)

2,4.100%
24%
% Mg =
10
% Cu = 100% - 24% = 76%

34

Hướng dẫn về nhà:

- Học bài
- Làm bài tập 2,3,4,5 (sgk)
- Đọc trước bài 18 : Nhôm.