Bài giảng Công Nghệ 8 - Bài 38
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
Lịch sử hình thành và phát minh ra đèn sợi đốt:
Vào năm 1879, nhà bác học người Mỹ Thomas Edison đã phát minh ra đèn sợi đốt đầu tiên. Mãi đến năm 1939 đèn huỳnh quang mới xuất hiện. Từ đó loài người biết dùng các loại đèn điện để chiếu sáng.
Để tìm hiểu các vấn đề đó, chúng ta đi vào nội dung chính của bài.
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
Vậy năng lượng đầu vào và đầu ra của đèn sợi đốt là gì? Cấu tạo và nguyên lí làm việc như thế nào? Đặc điểm và công dụng ra sao?
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN - QUANG
ĐÈN SỢI ĐỐT
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN.

II. ĐÈN SỢI ĐỐT.
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN:
Các em hãy quan sát các hình sau đây, và cho biết đèn điện được sử dụng để chiếu sáng ở đâu?
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN:
Trả lời:
Hình a: Sử dụng ở trên bàn.
Hình b: Sử dụng trong xưởng sản suất.
Hình c: Sử dụng trên đường phố.
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN:
Các đèn được sử dụng trong hình vẽ trên có tên gọi là gì? Chúng có mấy loại chính?
? Trả lời:
Hình a: đèn sợi đốt; Hình b: đèn huỳnh quang; Hình c: Đèn phóng điện.
Đèn điện có 3 loại chính.
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN:
? Kết luận:
Đèn điện có 3 loại chính:
Đèn sợi đốt.
Đèn huỳnh quang.
Đèn phóng điện (đèn cao áp).
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
Đèn sợi đốt còn gọi là đèn dây tóc.
Đèn sợi đốt có cấu tạo như thế nào? Nguyên lí làm việc, đặc điểm, số liệu kĩ thuật và công dụng ra sao?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
Quan sát hình vẽ sau và cho biết các bộ phận chính của đèn sợi đốt là gì?
Hãy điền tên các bộ phận chính của đèn vào chỗ trống (...) ở các câu sau:

II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
1. 2. 3.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
? Kết luận:
Cấu tạo gồm 3 bộ phận chính là:
1. Bóng thủy tinh 2. Sợi đốt 3. Đuôi đèn
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
a. Sợi đốt (dây tóc):
Các nhóm trả lời câu hỏi:
- Cho biết cấu tạo, hình dạng và đặc điểm của sợi đốt?
- Vì sao sợi đốt được làm bằng dây vonfram?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
a. Sợi đốt (dây tóc):
Trả lời:
- Sợi đốt là dây kim loại có dạng lò xo xoắn, là phần tử quan trọng của đèn, ở đó điện năng được biến thành quang năng.
- Vì dây vonfram chịu đốt nóng ở nhiệt độ cao.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
b. Bóng thủy tinh:
Các nhóm trả lời câu hỏi:
- Cho biết cấu tạo, đặc điểm của bóng thủy tinh?
- Tại sao kích thước của bóng thủy tinh phải đủ lớn?
- Bóng thủy tinh có mấy loại? Công dụng của từng loại?
- Vì sao phải hút hết không khí và bơm khí trơ vào bóng?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
b. Bóng thủy tinh:
Trả lời:
- Làm bằng thủy tinh chịu nhiệt, đã hút hết không khí.
- Kích thước đủ lớn để không bị nóng nổ.
- Bóng thủy tinh có 2 loại. Bóng sáng dùng để chiếu sáng, bóng mờ để giảm độ chói.
- Để làm tăng tuổi thọ của sợi đốt.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
c. Đuôi đèn:
Các nhóm trả lời câu hỏi:
- Cho biết cấu tạo và đặc điểm của đuôi đèn?
- Đuôi đèn có mấy loại? Gồm những loại nào?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
1. Cấu tạo:
c. Đuôi đèn:
Trả lời:
- Đuôi đèn làm bằng đồng hoặc sắt tráng kẽm, trên đuôi có hai cực tiếp xúc.
- Đuôi đèn có hai kiểu: đuôi xoáy và đuôi ngạnh.
Nguyên lí làm việc của đèn như thế nào?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
2. Nuyên lí làm việc:
Quan sát sơ đồ nguyên lí sau và cho biết đường đi của dòng điện qua dây tóc đèn? Sau khi dòng điện đi qua thì đèn sẽ như thế nào?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
2. Nuyên lí làm việc:
Trả lời:
Dòng điện đi từ dây pha (A), qua công tắc K, qua dây tóc đèn, về dây trung tính (O), kín mạch --> đèn sáng.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
2. Nuyên lí làm việc:
Dựa vào cấu tạo của đèn, em hãy nêu nguyên lí làm việc của đèn sợi đốt?
? Kết luận:
Khi đóng điện, dòng điện chạy trong dây tóc, đốt nóng dây tóc đến nhiệt độ cao, dây tóc đèn phát sáng.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
3. Đặc điểm:
Các nhóm trả lời câu hỏi:
- Đèn phát ra ánh sáng như thế nào? Hiệu suất phát quang ra sao?
- Điện năng tiêu thụ của đèn được chuyển thành các dạng năng lượng nào?
- Khi sử dụng, nếu chạm tay vào bóng có cảm giác gì?
- Tuổi thọ của đèn như thế nào? Thời gian sử dụng bao lâu?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
3. Đặc điểm:
Trả lời:
- Đèn phát ra ánh sáng liên tục.Hiệu suất phát quang thấp.
- Điện năng tiêu thụ của đèn được chuyển thành quang năng, nhiệt năng,....
- Khi sử dụng, nếu chạm tay vào bóng có cảm giác nóng.
- Tuổi thọ đèn thấp, khoảng 1.000 giờ.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
3. Đặc điểm:
Mở rộng:
Để tăng tuổi thọ và hiệu suất phát quang người ta thêm vào bóng đèn các thành phần halogen (iôt hoặc brôm).

II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
3. Đặc điểm:
? Kết luận:
Đèn phát ra ánh sáng liên tục.
Hiệu suất phát quang thấp.
Tuổi thọ thấp, khoảng 1.000 giờ.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
4. Số liệu kĩ thuật:
Số liệu kĩ thuật gồm những đại lượng nào?
? Số liệu kĩ thuật gồm những đại lượng:
- Điện áp định mức: 110V, 220V,...
- Công suất định mức: 15W, 25W, 40W, 60W, 100W,...
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
4. Số liệu kĩ thuật:
Em hãy giải thích ý nghĩa các đại lượng ghi trên bóng đèn sau:
? Bóng đèn có điện áp áp định mức là 220V, công suất định mức là 60W.
220V
60W
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
4. Số liệu kĩ thuật:
? Kết luận:
Số liệu kĩ thuật gồm:
Điện áp định mức: 110V, 127V, 220V,...
Công suất định mức:20W, 40W, 60W, 100W,...
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
5. Sử dụng:
- Đèn sợi đốt dùng để làm gì?
? Đèn sợi đốt dùng để chiếu sáng.
- Sử dụng đèn sợi đốt có tiết kiệm điện năng không? Vì sao?
? Sử dụng đèn sợi đốt không tiết kiệm điện năng vì hiệu suất phát quang thấp.
II. ĐÈN SỢI ĐỐT:
5. Sử dụng:
Sử dụng đèn sợi đốt để chiếu sáng sẽ không tiết kiệm điện năng.
? Kết luận:
Củng cố bài:
Mời các em đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa.

Hãy trả lời các câu hỏi sau:
Đèn sợi đốt có mấy loại? Gồm những loại nào?
Cấu tạo của đèn sợi đốt gồm có mấy phần? Gồm những phần nào?
Hãy phát biểu nguyên lí làm việc của đèn?
Nêu các đặc điểm của đèn sợi đốt?
Sử dụng đèn sợi đốt để chiếu sáng sẽ như thế nào?
Liên hệ thực tế
?Để tiết kiệm điện năng chúng ta nên sử dụng loại đèn: huỳnh quang hoặc compac huỳnh quang để chiếu sáng.
Để tiết kiệm điện năng chúng ta nên sử dụng loại đèn điện nào để chiếu sáng?
Liên hệ thực tế
Trong tình hình thiếu điện như hiện nay, chúng ta nên hạn chế sử dụng các loại đồ dùng điện có công suất lớn, như thay bóng đèn sợi đốt bằng đèn huỳnh quang hay đèn compac huỳnh quang để tiết kiệm điện năng.
?Để biết được vấn đề đó các em sẽ được tìm hiểu ở nội dung bài sau.
Vậy đèn huỳnh quang hay compac huỳnh quang có những đặc điểm gì khác so với đèn sợi đốt?
Dặn dò học sinh:
Về nhà tìm hiểu kĩ hơn về các số liệu kĩ thuật và công dụng của đèn sợi đốt.
Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài trong sách giáo khoa.
Đọc và tìm hiểu trước nội dung bài 39: "Đèn huỳnh quang" sách giáo khoa.
Nội dung bài giảng đến đây xin kết thúc!
LÊ CÔNG CHÁNH
Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi sai sót, mong được sự đóng góp ý kiến của quí thầy cô, các bạn đồng nghiệp để sản phẩm được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn.

NGƯỜI Thực Hiện
GV: Trường THCS Phú Phụng
Huyện Chợ Lách
Chợ Lách, tháng 07/2008