Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ “Ngắm trăng". Chỉ ra nét đặc sắc về
nội dung và nghệ thuật của bài thơ? Em hiểu gì về Bác?

Nội dung: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên say đắm của tâm hồn
nghệ sĩ Hồ Chí Minh và phong thái ung dung của Bác ngay trog hoàn
cảnh lao tù tăm tối cực khổ.
Nghệ thuật
•Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đặc sắc
•Sử dụng phép đối, nhân hoá linh hoạt.
•Vừa mang mầu sắc cổ điển, vừa mang tính hiện đại.

Đi đường

(Tẩu lộ)

_Hồ Chí Minh_

Tiết 89- Văn bản: ĐI ĐƯỜNG
(Trích “Nhật ký trong tù”- Hồ Chí Minh)
I. Tìm hiểu chung
? Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ
1. Tác giả - Tác phẩm.
-Hồ Chí Minh (1890-1969)
- Bài thơ được Bác Hồ viết trong nhà tù của Tưởng
Giới Thạch.
- Là bài thơ số 20 trong tập thơ “Nhật kí trong tù”.
2. Chú thích.
Thể loại: Thơ thất ngôn tứ tuyệt

Hồ Chí Minh
Khai (Mở ra)  Thừa (Phát triển, nâng cao câu khai) 
Chuyển (Chuyển ý)  Hợp (Tổng hợp)

Phiên âm:
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
Trùng san chi ngoại hựu trùng san;
Trùng san đăng đáo cao phong hậu,
Vạn lí dư đồ cố miệng gian.
Dịch nghĩa:
Có đi đường mới biết đường đi khó,
Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác;
Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót,
Thì muôn dặm nước non thu cả vào trong tầm mắt.
Dịch thơ:
Đi đường mới biết gian lao,
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;
Núi cao lên đến tận cùng,
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non

Tiết 89- Văn bản: ĐI ĐƯỜNG
(Trích “Nhật ký trong tù”- Hồ Chí Minh)

II. Đọc, hiểu văn bản.
* Kết cấu bài thơ.
- Khai (mở ra) – câu đầu.
- Thừa(nâng cao) – câu thứ hai.
- Chuyển (chuyển ý) – câu thứ ba
- Hợp (tổng hợp) – câu thứ tư.

TừPhần
ngữviệc
nàokhông
ởthơ
câu
II. Đọc, hiểu văn bản.
Theo
em
dịch
thơ
(phiên
âm)
lặp
lại
ấy
có
ảnh
hưởng
có
lặp
lại
điệp
*Kết cấu bài thơ.
được
lặp
lại?
đến ngữ
giọng
thơ,
suy
Nhà
thơ
muốn
đó
không?
1. Câu khai đề:
ngẫmnói
của
giả
vềtác
điều
không?
gì ?
Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,
(Đi đường mới biết gian lao)
- tẩu lộ -> điệp ngữ
- nan -> khó khăn
-> nỗi gian lao của người đi bộ trên đường núi.

Theo
từ “trùng
Về em
nghĩa
đen,
Nghĩa
triết
lí
II. Đọc, hiểu văn bản.
san”
trong
câu
thơcâu
thể
Bác
muốn
nóithơ
2. Câu thừa
dịch
làlànúi
hiện
điều
gì?đã
gì? cao
sát nghĩa chưa?
Trùng san chi ngoại hựu trùng san
(Núi cao rồi lại núi cao trập trùng)
- trùng san -> điệp ngữ -> từng lớp núi, dãy núi hiện ra nố
tiếp nhau.
-> những khó khăn, thử thách trên đường đi – con đường
Cách mạng.
-> cần phải đối diện và vượt qua những khó khăn gian khổ

II. Đọc, hiểu văn bản.
3. Câu chuyển.
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
(Núi cao lên đến tận cùng)
- trùng san -> điệp ngữ
- đăng đáo cao phong hậu -> lên đến đỉnh núi cao
nhất -> đạt được thắng lợi lớn Ở câu thơ này tác
giả khi
muốn
kháiqua
quát
-> Con đường cách mạng, đường đời
vượt
quyđược
luật gì?
Từ đólợi.
được mọi gian nan thử thách sẽ dành
thắng
mở ra tâm trạng gì
của Bác?

Ở câu thơ này tác
II. Đọc, hiểu văn bản.
giả muốn khái quát
quy luật gì? Từ đó
3. Câu chuyển.
mở ra tâm trạng gì
Trùng san đăng đáo cao phong hậu
của Bác?

(Núi cao lên đến tận cùng)
- trùng san -> điệp ngữ
- đăng đáo cao phong hậu -> lên đến đỉnh núi cao
nhất -> đạt được thắng lợi lớn
-> Con đường cách mạng, đường đời khi vượt qua
được mọi gian nan thử thách sẽ dành được thắng lợi.

Tâm trạng của người
II. Đọc, hiểu văn bản.
Câu thơ miêu
tù cách mạng như thế
tả tư thế gì
4. Câu hợp.
nào khi đứng trên đỉnh
của người đi
núi?
Vì
sao
người có
Vạn lí dư đồ cố miệng gian
đường?
tâm trạng đó?
(Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non)
- Tư thế ung dung, tự do, làm chủ mọi hoàn cảnh.
- Tâm trạng hân hoan, vui sướng.
-> Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng trên đỉnh
cao của chiến thắng.

III. Tổng kết:
1. Nội dung: từ việc đi đường mà Bác đã khái quát
thành một triết lý, một chân lý. Thể hiện tinh thần lạc
quan và tự tin vào tiền đồ cách mạng.
2. Nghệ thuật:
- Hai lớp nghĩa: nghĩa thực- nỗi vất vả và niềm vui của
người đi đường; nghĩa bóng- nỗi vất vả và niềm vui
của người làm cách mạng.
- Phép điệp ngữ, lời thơ tự nhiên.

IV. Luyện tập.
? Đi đường có phải bài thơ tả cảnh, kể chuyện không? Vì sao?

Vận dụng: Viết đoạn văn cảm nhận về nội dung bài thơ 
Tham khảo:
Qua bài thơ “Đi đường” của Hồ Chí Minh, người đọc đã cảm nhận
được một nhân cách cao đẹp trong con người, của Bác. Có lẽ trên thế
giới ít có vị lãnh tụ nào phải chịu nhiều cảnh tù đày, khổ đau như
Bác. Bài thơ “Đi đường” cùng tập thơ “Nhật kí trong tù” chẳng phải đã
ra đời trong những năm tháng tù đày đầy oan khuất của Bác đó sao?
Cùng với tù đày là những nỗi đớn đau tột cùng về thể xác bởi đường đi
có quá nhiều gian khó: hình ảnh “Núi cao rồi lại núi cao trập trùng” gợi
đến những cảnh tù đày, bắt bớ, những giam cầm,… Nhưng vượt lên tất
cả, tâm hồn Bác toả sáng bởi tấm lòng rộng mở đối với thiên nhiên, và
đặc biệt là bởi sự lạc quan với tầm nhìn lãnh tụ. Chỉ điều đó mới giúp
Bác vượt qua tất cả những đau đớn về thể xác để có thể hạ xuống câu
thơ:“Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”.