LỊCH SỬ HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN LÃNH THỔ
Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển Trái Đất. Đó là một quá trình rất lâu dài và phức tạp. Có thể chia làm ba giai đoạn chính :
-Giai đoạn tiền Cambri
-Giai đoạn cổ kiến tạo
-Giai đoạn tân kiến tạo
Mỗi giai đoạn đều đánh dấu bước phát triển mới của lãnh thổ nước ta.
1-Giai đoạn tiền Cambri.
Căn cứ vào bảng niên biểu địa chất, hãy cho biết trước đại Cổ sinh là các đại nào ? Chúng kéo dài và cách đây khoảng bao nhiêu năm ?
Các nghiên cứu địa chất mới nhất đã xác định Trái Đất được hình thành từ cách đây khoảng 4,6 tỉ năm.
Phần lớn thời gian của lịch sử Trái đất thuộc hai đại : Thái Cổ (Arkêozôi) kết thúc cách đây khoảng 2,5 tỉ năm và tiếp theo là Nguyên sinh (Prôtêrôzôi) kết thúc cách đây 542 triệu năm,
Ở giai đoạn này, lớp vỏ Trái Đất chưa được định hình rõ ràng và có rất nhiều biến động. Những dấu vết của nó hiện nay lộ ra trên mặt đất không nhiều mà phần lớn chìm ngập dưới các lớp đất đá nên còn ít được nghiên cứu.
Giai đoạn sơ khai này của lịch sử Trái Đất còn được gọi là giai đoạn tiền Cambri.
1-Giai đoạn tiền Cambri.
Ở Việt Nam, giai đoạn tiền Cambri được xem là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thổ với những đặc điểm sau :
a-Là giai đoạn cổ nhất và kéo dài nhất trong lịch sử phát triển lãnh thổ Việt Nam.
* Các đá biến chất cổ nhất ở nước ta được phát hiện ở Kon Tum, Hoàng Liên Sơn có tuổi các đây khoảng 2,5 tỉ năm;
* như vậy giai đoạn tiền Cambri diễn ra ở nước ta trong suốt thời gian khoảng 2 tỉ năm và kết thúc cách đây 542 triệu năm.
1-Giai đoạn tiền Cambri.
b-Chỉ diễn ra trong một phạm vi hẹp trên phần lãnh thổ nước ta hiện nay.
Giai đoạn này chủ yếu diễn ra ở một số nơi, tập trung ở khu vực núi cao Hoàng Liên Sơn và Trung Trung Bộ.
1-Giai đoạn tiền Cambri.
c-Các điều kiện cổ địa lý còn rất sơ khai và đơn điệu.
* Cùng với sự xuất hiện thạch quyển, lớp khí quyển ban đầu còn rất mỏng gồm chủ yếu là các chất khí amôniac, điôxit cacbon, nitơ, hyđrô và về sau là oxy.
* Khi nhiệt độ không khí thấp dần, thủy quyển mới xuất hiện với sự tích tụ của lớp nước trên bề mặt Trái Đất.
* Từ đó có sự sống xuất hiện. Tuy vậy, các sinh vật trong giai đoạn này còn ở dạng sơ khai nguyên thủy như tảo, động vật thân mềm.
Câu hỏi và bài tập
1. Lịch sử hình thành và phát triển của Trái Đất đã trải qua bao nhiêu giai đoạn ? Đó là những giai đoạn nào ?
2. Vì sao nói giai đoạn Tiền Cambri là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thổ Việt Nam ?
3. Giai đoạn Tiền Cambri ở nước ta có những đặc điểm gì?