ĐIỂN TÍCH, ĐIỂN CỐ
Mục tiêu bài học
hiểu được thế nào là điển tích, điển cố;
tìm được một số điển tích, điển cố trong văn học trung đại Việt Nam;
thử “sáng tạo” các điển tích, điển cố;
vận dụng điển tích, điển cố vào viết văn.
1.Thế nào là điển cố?
-(?)Đọc lại Chuyện người con gái Nam Xương, tr45.
-(?)Cụm từ “ngọc Mị Nương” nhắc đến sự kiện, nhân vật nào?
-(?)Vũ Nương nhắc đến câu chuyện máu hoá ngọc trai nhằm nhắn gửi điều gì?


-máu Mị Châu hoá thành ngọc trai chuyện xưa tích cũ (1)
-so sánh tấm lòng trong sạch của mình giống Mị Châu,
-Vũ Nương lấy chuyện Mị Châu thay cho lời giải thích về nỗi oan của mình thay điều muốn nói (2)
Đó là sử dụng điển cố trong giao tiếp.
1.Thế nào là điển cố?
(1) nhắc lại chuyện xưa tích cũ
(2) có tính đại diện, điển hình, tượng trưng
(3) có thể thay thế cho điều muốn nói khi giao tiếp

- điển cố, điển tích: những câu chuyện xưa cũ, những hình ảnh, hình tượng đã có trong văn học trước đó, có tính tượng trưng, được nhắc lại một cách khái quát, thay thế nội dung muốn nói
- hàm súc, có ý nghĩa ngữ pháp như cụm từ, thành ngữ
VD: học dốt quá  học như Bùi Kiệm
2.Luyện tập
(1) Tìm một điển cố trong đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích.
(2) Tìm một điển cố trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều.
(1) sân Lai
(2) mua ngọc đến Lam Kiều
(3) Tìm một điển cố trong đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.
(3) Triệu Tử mở vòng Đương Dương
(4) Tìm một điển cố mà em biết.
2.Luyện tập
(5) Thử tìm một phẩm chất gắn với hình tượng vua Quang Trung.
(6) Thử tìm một tính từ gắn với hoàn cảnh của Vũ Nương.
(5) thần tốc: Quang Trung
(6) khổ: Vũ Nương
(7) Thử tìm một phẩm chất gắn với hình tượng Lục Vân Tiên.
(7) anh hùng: Vân Tiên
2.Luyện tập
(5) thần tốc: Quang Trung
(6) khổ: Vũ Nương
(7) anh hùng: Vân Tiên
(8) Sử dụng những điển tích vừa tạo để hoàn thành câu sau đây:
Anh ấy đúng là … thời nay.
Anh ấy đúng là Vân Tiên thời nay.
2.Luyện tập
(5) thần tốc (như) Quang Trung
(6) khổ (như) Vũ Nương
(7) anh hùng (như) Vân Tiên
(8) Sử dụng những điển tích vừa tạo để hoàn thành câu sau đây:
… thời nay không thể là những ....
Phụ nữ thời nay không thể là những Vũ Nương.

Cảm ơn các em đã hợp tác !