Chào mừng quý Thầy cô
VỀ DỰ GIỜ MÔN VẬT LÝ
Lớp 9A
GV: NGUYỄN THỊ LOAN – THCS VINH TÂN - TP VINH
KIỂM TRA BÀI CŨ
Điện năng là gì?
Điện năng có thể biến đổi thành các dạng năng lượng nào?

2. Viết các biểu thức tính điện năng tiêu thụ trên đoạn mạch chỉ có điện trở R?
TRẢ LỜI
1. Điện năng là năng lượng của dòng điện
Điện năng
Nhiệt năng
Quang năng
Hóa năng
Cơ năng
2. Biểu thức: A = Pt = UIt = I2Rt = U2t/R
Điện năng
Nhiệt năng
Quang năng
(có ích)
(hao phí)
Điện năng
Nhiệt năng
Cơ năng
(hao phí)
(có ích)
Toàn bộ điện năng A
Nhiệt năng Q
Bộ phận chính của các dụng cụ biến đổi toàn bộ điện năng thành nhiệt năng này là gì?
Làm nóng vật: Qi = mc(t20- t10)
Làm nóng môi trường: Qhp
Một cuộn dây nung nóng trong lò nướng bánh điện,
cho thấy màu sắc dây chuyển từ đỏ sang vàng.
- Bộ phận chính của các dụng cụ biến đổi toàn bộ điện năng thành nhiệt năng là dây đốt làm bằng hợp kim nikêlin hoặc constantan hoặc dây mayso có điện trở suất lớn để tăng tác dụng nhiệt.



Khi I tăng / giảm thì Q cũng tăng / giảm
=> Q phụ thuộc vào I, R, t
Khi R tăng / giảm thì Q cũng tăng / giảm

Khi t tăng / giảm thì Q cũng tăng / giảm

=> Q phụ thuộc vào I, R, t


R, t
I
Làm sợi dây nóng lên và tỏa ra nhiệt lượng Q
Khi cho dòng điện I chạy qua dây dẫn R trong thời gian t
1. Viết công thức tính điện năng tiêu thụ trên dây dẫn có điện trở R, có cường độ dòng điện I chạy qua trong thời gian t?

2. Nếu toàn bộ điện năng tiêu thụ trên dây dẫn được chuyển hóa hoàn toàn thành nhiệt lượng Q tỏa ra trên dây dẫn, theo định luật bảo toàn năng lượng, Q và A có mối liên hệ gì với nhau?

3. Vậy em dự đoán nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn khi có dòng điện chạy qua được tính như thế nào?

R, t
I
Hoạt động nhóm theo bàn:
Q phụ thuộc vào I, R, t
Q = A
Q = I²Rt
A = I²Rt
12
45
15
30
60
A
V
K
5
10
20
25
40
35
50
55
250C
34,50C
+
_
I = 2,4A R = 5Ω t = 300s
C1. Tính điện năng tiêu thụ A = ?
m1 = 200g = 0,2kg c1 = 4200 J/kg.K
m2 = 78g = 0,078kg c2 = 880 J/kg.K
t0 = 9,50 C
C2. Tính nhiệt lượng mà nước và bình nhận được Q = ?
Hoạt động nhóm, thực hiện câu C1, C2, C3 trang 45 SGK
C3. So sánh A và Q và nêu nhận xét.
J.P. JOULE H.LENZ
(1818 - 1889) (1804 - 1865)
Q = I2Rt
Q = 0,24 I2Rt
Nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn khi có dòng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình phương cường độ dòng điện, với điện trở của dây dẫn và thời gian dòng điện chạy qua dây dẫn đó
Định luật Jun – Lenxơ
a. Phát biểu định luật
b. Hệ thức của định luật
(Cal)
Q: Nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn (J)
I: cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn (A)
t: Thời gian dòng điện chạy qua dây dẫn (s)
R: điện trở của dây dẫn (Ω)
Nếu Q tính bằng đơn vị calo:
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
+ Em hãy tìm hiểu về vật liệu siêu dẫn (có điện trở bằng 0)
+ Sự tỏa nhiệt trên các thiết bị điện gia dụng và động cơ điện là vô ích, cần giảm sự hao phí điện năng bằng cách giảm điện trở nội của chúng.
+ Tìm hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp khoa học của hai nhà Vật lí học Jun và Len-xơ.
+ Để tránh gây chập cháy điện, dây chì và dây dẫn điện phải có tiết diện được tính toán phù hợp với cường độ dòng điện định mức
SỬ DỤNG AN TOÀN, TIẾT KIỆM ĐIỆN
+ Chỉ sử dụng các thiết bị, đồ dùng điện khi thật cần thiết.
+ Sử dụng cầu chì, aptomat để bảo vệ mạng điện và các thiết bị điện nhằm hạn chế sự cố hỏa hoạn, cháy nổ do điện
+ Trước khi ra khỏi nhà cần tắt các thiết bị, đồ dùng điện
và ngắt cầu dao hoặc aptomat để giảm hao phí điện do tỏa nhiệt trên đường dây…
LUYỆN TẬP
Câu 1. Định luật Jun - Lenxơ cho biết điện năng biến đổi thành:
nhiệt năng B. năng lượng ánh sáng
C. hoá năng D. cơ năng
Câu 2. Dụng cụ, thiết bị điện hoạt động dựa trên hiệu ứng Jun - Lenxơ là:
A. đèn LED B. quạt điện C. chuông điện D. bếp điện
Câu 3. Hệ thức của định luật Jun - Lenxơ là:
Q = IR²t B. Q = I²Rt C. Q = I²R²t D. Q = IRt
Câu 4. Nếu Q tính bằng calo thì hệ thức của định luật Jun - Lenxơ là:
Q = UIt B. Q = 0,24 IR²t
C. Q = 0,24 I²Rt D. Q = 0,42 I²Rt
Câu 5. Công thức nào dưới đây không phải là công thức tính nhiệt lượng tỏa ra trên một dây dẫn khi có dòng điện chạy qua?
Q = UIt B. Q = Ut/ I C. Q = I²Rt D. Q = U²t/R
VẬN DỤNG
C4. Tại sao với cùng một dòng điện chạy qua thì dây tóc bóng đèn nóng lên tới nhiệt độ cao, còn dây nối với bóng đèn thì hầu như không nóng ?
Trả lời :
- Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn và dây nối đều có cùng cường độ vì chúng được mắc nối tiếp nhau.
- Theo định luật Jun - Lenxơ, nhiệt lượng tỏa ra ở dây tóc và dây nối tỉ lệ với điện trở của từng đoạn dây.
+ Dây tóc có điện trở lớn nên nhiệt lượng tỏa ra nhiều  dây tóc nóng lên tới nhiệt độ cao và phát sáng.
+ Còn dây nối có điện trở nhỏ nên nhiệt lượng tỏa ra ít và truyền phần lớn cho môi trường xung quanh.
 Dây nối hầu như không nóng lên và có nhiệt độ gần như nhiệt độ của môi trường.
C5: Một ấm điện có ghi 220V - 1000W được sử dụng với hiệu điện thế 220V để đun 2 lít nước từ nhiệt độ ban đầu 200C. Bỏ qua nhiệt lượng làm nóng vỏ ấm và nhiệt lượng tỏa vào môi trường. Tính thời gian đun sôi nước. Biết nhiệt dung riêng của nước là 4200J/ kg.K
Thời gian đun sôi nước là 11 phút 12 giây
Tóm tắt:
U = 220V
P = 1000W
m = 2kg
t01 = 200C
t02 = 1000C
c = 4200J/kg.K
t = ?
- Vì U = Uđm = 220V nên P = Pđm = 1000W
Giải
Theo định luật bảo toàn năng lượng ta có:
A = Q
Hay: P.t = m.c(t02 – t01)
VẬN DỤNG
Gói 4:
Dụng cụ sử dụng điện được chia thành hai lại gồm : dụng cụ tỏa nhiệt và máy thu điện.
Trong đó máy thu điện là dụng cụ chuyển hóa phần lớn điện năng thành năng lượng khác, không phải nhiệt năng.
Câu 1: Hãy nêu một số máy thu điện?
Trả lời
Máy quạt, máy bơm, đồng hồ điện tử, ăc qui khi nạp điện….
- Học bài cũ và làm bài tập trang 42 - 43 SBT.
- Chuẩn bị trước Bài 17 trang 47 – 48 SGK để tiết sau chữa bài tập.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chúc Thầy Cô và các em mạnh khỏe!
Tiết học đến đây là kết thúc
Khi cho dòng điện chạy qua đoạn mạch R1nt R2 thì nhiệt lượng tỏa ra trên mỗi điện trở tỉ lệ thuận với giá trị của điện trở
b. Khi cho dòng điện chạy qua đoạn mạch R1// R2 thì nhiệt lượng tỏa ra trên mỗi điện trở tỉ lệ nghịch với giá trị của điện trở


Chứng minh rằng:
HD: Ý a,b lần lượt sử dụng công thức và
Q = I2Rt
Câu 4. Nhiệt lượng tỏa ra trên một điện trở 20 khi có dòng điện 2A chạy qua trong 30s là:
A. 2400J B. 120J C. 240J D. 1200J
Câu 5. Một bếp điện khi hoạt động bình thường có điện trở 80 và nhiệt lượng tỏa ra trong mỗi giây là 500J. Cường độ dòng điện qua bếp khi đó:
A. 0,4A B. 2,5A C. 0,16A D. 6,25A
Câu 6. Mắc một dây dẫn có điện trở 176 vào nguồn điện có hiệu điện thế 220V trong 12 phút. Nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn đó là:
A. 464640J B. 3300J C. 38720J D. 198000J
Câu 7. Một dòng điện có cường độ 2mA chạy qua một điện trở 3k trong 6 phút. Nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn đó là :
A. 36 000J B. 36J C. 4,32J D. 2160J
Tùy theo vật liệu và tiết diện dây mà các dây dẫn chỉ chịu được những dòng điện có cường độ nhất định. Quá mức đó, theo định luật Jun – Lenxơ dây dẫn có thể nóng đỏ, làm chảy vỏ bọc và gây hỏa hoạn. Sử dụng cầu chì mắc nối tiếp với mỗi dụng cụ dùng điện, khi có sự cố, cường độ dòng điện tăng lên quá mức cho phép thì dây chì sẽ nóng chảy và ngắt mạch tự động, tránh được tổn thất. Vì thế, dây chì và dây dẫn điện phải có tiết diện được tính toán phù hợp với cường độ dòng điện định mức.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT