CHÀO CÁC EM
VÀO LỚP HỌC

Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Phaùt bieåu ñònh luaät Jun- lenxô? Nêu bieåu thöùc cuûa ñònh luaät?

TRẢ LỜI:
Câu 1: Nhiệt lượng tỏa ra trên một vật dẫn
tỉ lệ thuận với điện trở của vật, với bình
phương cường độ dòng điện và thời gian
dòng điện chạy qua vật .
Q = RI2t

Kiểm tra bài cũ:
Câu 2: Phát biểu, và biểu thức định
luật Ôm cho đoạn mạch chỉ có R?.

TRẢ LỜI:
Câu 2 :

U
I
R

- Ở THCS chuùng ta ñaõ học cường độ dòng điện
trong ñoaïn maïch ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùcU
:
I  AB
R
A
B
I

R

-Vaäy cường độ dòng điện trong toaøn maïch
Bao gồm cả ngồn điện và tải R ñöôïc xaùc ñònh
nhö theá naøo?

A

Nguồn

+

I

-r

R

B

CHỦ ĐỀ: ĐỊNH LUẬT ÔM –
GHÉP CÁC NGUỒN THÀNH BỘ
ND1: BÀI 9 - ĐỊNH LUẬT ÔM
ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

* NỘI DUNG CHÍNH:
1. Định luật ôm đối với toàn
mạch
2. Hiện tượng đoản mạch
3. Hiệu suất của nguồn điện
4. Vận dụng làm bài toán

Ohm(1789 - 1854)
Nhà vật lý người Đức

Tiết 16: BÀI 9- ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

I. Định luật ôm đối với toàn mạch
-Xét Một mạch điện kín đơn giản gồm có:
Một nguồn điện ( ,r) và Mạch ngoài có
một tải tiêu thụ điện (R). Như hình vẽ.
A

B

+ I  ,r
I

R

- Trong đó:  là suất điện động của nguồn
điện, r là điện trở trong của nguồn điện.
R là điện trở tương đương mạch ngoài.

A

B

+ I  ,r
I

R

Ang  q   It
Q = RI2t + rI2t
Theo ĐLBTNL:
Ang= Q hay


It = RI2t + rI2t
Suy ra:

 = IR+ Ir (1)
 = UR+ ur

I. Định luật ôm toàn mạch
- Giả sử có dòng điện cường độ I
chạy qua mạch trong thời gian t.

Biểu thức công của
*Vậy: Suất điện động của
nguồn điện thực
nguồn điệnhiện?
có giá trị bằng
Biểu thức nhiệt
tổng các độ giảm điện thế ở
lượng tỏa ra trên
Mối
liên hệ
giữa
Atrong.
mạch
ngoài
và
mạch
toàn mạch? ng
và Q?

A

B

+ I  ,r
I

R

An  q   It
Q = RI2t + rI2t
An = Q hay
It = RI2t + rI2t
Suy ra:

 = IR+ Ir (1)

I. Định luật ôm toàn mạch
Từ (1) suy ra:

I=


Rr

•Phát biểu định luật Ôm toàn mạch:
Cường độ dòng điện trong mạch
kín tỉ lệ thuận với suất điện động
của nguồn điện và tỉ lệ nghịch với
điện trở toàn mạch đó.
Chú ý: - Nếu gọi U = I.R là hiệu điện thế
mạch ngoài thì ta có: U =  - Ir
Hiệu điện thế mạch ngoài cũng là hiệu
điện thế giữa hai cực của nguồn(UAB)

A

B

+ I  ,r
I

Bài tập ví dụ áp dụng
 2V , r 0,1, R 100.

R

An  q   It
Q = RI2t + rI2t
An = Q hay



It = RI2t + rI2t
Suy ra:

I=

I. Định luật ôm toàn mạch


Rr

Tìm hiệu điện thế giữa hai cực của
nguồn(Hiệu điện thế mạch ngoài)?

Vaän duïng

Baøi taäp Ví dụ: 1.

Xeùt maïch ñieän kín goàm nguoàn ñieän coù suaát ñieän
ñoäng  = 2V, ñieän trôû trong baèng r = 0,1  maéc
vôùi ñieän trôû ngoaøi R = 100 . Tìm hieäu ñieän theá
giöõa hai cöïc cuûa nguoàn đđiện.
Giaûi:
AÙp duïng ñònh luaät OÂm cho toaøn maïch ta coù:

ξ
2
I

0,02A
R  r 100  0,1
Hieäu ñieän theá giöõa hai cöïc cuûa nguoàn ñieän

U   Ir 2  0,02.0,1 0,198V

- Chú ý: Nếu r 0 hoặc I = 0
(mạch ngoài để hở) thì : UAB = 

Haõy giaûi thích vì
sao maïng ñieän gia
ñình, ngöôøi ta laïi maéc
theâm caàu chì vaøo caùc
taùp loâ ñieän?

Cháy nhà do chập điện

Hậu quả cháy nhà do chập điện

1.Nêu hiện tượng đoản mạch xảy
ra ở mạng điện gia đình?
2.Biện pháp nào được sử dụng để
tránh không xảy ra hiện tượng
này?

Tiết 16: BÀI 9- ĐỊNH LUẬT ÔM ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

II. NHẬN XÉT.

1. Hiện tượng đoản mạch:
a) Biểu hiện: Là hiện tượng cường độ dòng điện
qua mạch đạt giá trị lớn nhất (cực đại) khi điện
trở mạch ngoài không đáng kể R ~0 (dễ gây ra
hiện tượng cháy nổ , hỏa hoạn...)

b) Nguyên nhân: Khi R  0 th× I rÊt lín vµ chØ
phô thuéc vµo , r
Mà E thì rất lớn
I Max 
So với r
r



II. NHẬN XÉT.

Nêu các biện pháp
1. Hiện tượng đoản mạch: phòng tránh hiện
tượng
đoản
mạch?
L­u ý:

+ Khi pin bÞ ®o¶n m¹ch (r kho¶ng vµi «m) dßng ®iÖn
qua pin kh«ng lín l¾m nh­ưng sÏ rÊt nhanh hÕt ®iÖn.
+ Khi acquy ch× bÞ ®o¶n m¹ch (r rÊt nhá) th× c­ường
®é dßng ®iÖn qua acquy rÊt lín, lµm háng acquy.
+ Khi m¹ch ®iÖn trong gia ®×nh bÞ ®o¶n m¹ch th× cã
thÓ g©y ho¶ ho¹n, ch¸y næ... rÊt nguy hiÓm.
* §Ó tr¸nh hiÖn t­ượng ®o¶n m¹ch x¶y ra ®èi víi
m¹ng ®iÖn gia ®×nh, ng­ười ta th­ường dïng cÇu ch×
hoÆc at«mat m¾c nèi tiÕp tr­ước c¸c t¶i tiªu thô.

1. Hiện tượng đoản mạch:

b) Biện pháp khắc phục:

Lắp các thiết bị bảo vệ nối tiếp với mạch chính
“dây nóng”. Như ap tô mat, cầu chì, role,…

Ap tomat 3 pha

3. Hiệu suất của nguồn điện:
- Công toàn phần của nguồn điện:

A

+ I  ,r

A n = qξ = ξIt
- Phần công có ích là công dòng
điện sản ra ở mạch ngoài:
2

A c = RI t  UIt
- Hiệu suất:

Ac
U
H 

An


B

I

R

Baøi taäp Ví dụ 2.

Vaän duïng

Cho maïch ñieän nhö hình veõ:
Nguoàn ñieän coù suaát ñieän ñoäng
E = 2V, ñieän trôû trong cuûa
nguoàn r = 0.1 ñieän trôû
R1 = 5,5; R2 = 4,4 . Tính
cöôøng ñoä doøng ñieän qua maïch
Giaûi:

E. r

I

R1

Cöôøng ñoä doøng ñieän qua maïch

E

2
I=
=
= 0,2A
R td + r (5,5 + 4,4) + 0,1

R2

Vaän duïng

Câu 1: Cho một nguồn điện là 1 Pin 9V có
điện trở trong 0,5 nối với mạch ngoài
gồm hai điện trở 8 mắc song song.
Cường độ dòng điện trong toàn mạch là :
A. 2A
B. 4,5A
C. 1A
D.18/33A

Vaän duïng
Caâu 2: Xeùt maïch kín goàm nguoàn ñieän coù suaát
ñieän ñoäng E=8V, ñieän trôû trong r=1,2Ω maéc
vôùi ñieän trôû ngoaøi R=14,8Ω. Hieäu ñieän theá
giöõa hai cöïc döông vaø aâm cuûa nguoàn nhaän giaù
trò naøo sau ñaây?
A. 0,6V

B. 8,6V

C. 6,4V

D. 7,4V

* Về

nhà làm các bài tập: 5, 6, 7 trang
54 SGK. Từ đó rút ra phương pháp giải
bài toán về định luật Ôm cho toàn mạch.