Tiết 18+19

ĐỊNH LUẬT ÔM
ĐỐI VỚI TOÀN MẠCH

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
*Toàn mạch:

E, r

* Nguồn điện: E,r
* Điện trở Thế
tương
đương
nào
là toàn mạch?
mạch ngoài: RN
* Điện trở toàn phần: RN + r

Mối liên hệ giữa I,
E và (RN + r)?

I
RN

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
E,r

I. Định luật Ôm đối với toàn mạch

Cường độ dòng điện chạy trong mạch
kín tỉ lệ thuận với suất điện động của
nguồn điện và tỉ lệ nghịch với điện trở
toàn phần của mạch.

E
I=
RN  r

I

(1)

RN

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚITOÀN
TOÀNMẠCH
MẠCH
Tiết
Tiết18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
E,r

I. Định luật Ôm đối với toàn mạch
I


E = I (RN + r) = IRN + Ir

(2)

RN
+ IRN : hiệu điện thế mạch ngoài (độ giảm thế mạch ngoài)
+ Ir : độ giảm thế của mạch trong

Suất điện động E của nguồn điện có giá trị bằng tổng
các độ giảm điện thế ở mạch ngoài và mạch trong

4

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
I. Định luật Ôm đối với toàn mạch

E = I (RN + r) = IRN + Ir (2)

A

E,r

B

I

R
Hiệu điện thế mạch ngoài ( hiệu điện thế giữa 2 cực của nguồn điện )

UAB = I.R= E - Ir (3)

Nếu gọi UN = I RN là hiệu điện
thế mạch ngoài thì biểu thức
trên được viết lại như thế nào?

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
Bài toán: Xét mạch điện kín gồm nguồn điện có suất điện
động E = 2V, điện trở trong r = 0,1  mắc với điện trở ngoài
R = 100 . Tìm hiệu điện thế giữa 2 cực của nguồn điện.
Giải:

E
2
2
I


( A)
R  r 100  0,1 100,1
Cách 1:
2
200
U IR 
.100 
1, 998V
100,1
100,1
Cách 2:

2
U E  Ir = 2 .0,1 1, 998V
100,1

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH

Từ biểu thức (1) ta thấy để cường độ dòng điện đạt
giá trị lớn nhất khi nào ?
=> I đạt giá trị lớn nhất khi RN của mạch là không
đáng kể (RN = 0)

từ biểu thức: I = E /(RN + r ), khi RN = 0
 I = E/r

(4)

Vậy hiện tượng đoản mạch là gì ?

7

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
II. Nhận xét
1. Hiện tượng đoản mạch
Một mạch điện kín khi có RN rất nhỏ (RN = 0) thì ta nói nguồn
điện bị đoản mạch, khi đó I chạy qua mạch đạt giá trị rất lớn và có
hại.

E
I=
r

Tiết
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH

Vì điện trở trong của pin khá lớn ( khoảng
vài Ôm), nên khi pin bị đoản mạch thì dòng
điện qua pin cũng không lớn lắm, tuy nhiên
sẽ mau hết pin.

Acquy chì có điện trở trong khá
nhỏ, nên khi xảy ra đoản mạch thì
cường độ dòng điện qua acquy sẽ
rất lớn, làm hỏng acquy.

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
1. Hiện tượng đoản mạch
Vậy một mạch điện kín khi có RN rất nhỏ (RN = 0) thì ta nói
nguồn điện bị đoản mạch, khi đó I chạy qua mạch đạt giá
trị rất lớn và có hại.

E
I=
r
Vì sao rất nguy hiểm nếu hiện tượng đoản mạch
xảy ra ở mạng điện gia đình?

Tại tỉnh Bình Dương

18/9/2014 tại KCN Việt Nam – Singapore

11

Tại Hà Nôi

23/9/2014 vụ cháy lớn một quán bar

12

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
TiếtTiết
14;18:
BàiBài
09 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH

Vào khoảng 20 giờ hôm nay 16/12, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã
xảy ra tại khu vực Chợ Lớn Quy Nhơn (Bình Định). 

Biện pháp giảm nguy
hiểm khi xảy ra hiện
tượng đoản mạch trong
thực tế ?

+ Biện pháp: sử dụng cầu chì đúng loại
hay cầu dao (aptômat)
+ Tác dụng: ngắt mạch tự động khi I tăng
lên tới một giá trị xác định nào đó, chưa
tới mức gây nguy hiểm.

15

- Công của nguồn điện: A = EIt
- Theo định luật Jun – Lenxo: Q = (R N + r) I2t
- Theo định luật Bảo toàn và chuyển hóa năng lượng:
A = Q suy ra:

E
I=
RN  r

Kết luận: Định luật Ôm đối với toàn mạch hoàn toàn
phù hợp với định luật bảo toàn và chuyển hóa năng
lượng

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH
3. Hiệu suất của nguồn điện

Aci U N
H=

A
E

Tiết 18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM CHO TOÀN MẠCH
CỦNG
CỐ KIẾN
THỨC

1. Định luật Ôm đối với toàn mạch:
2. Hiện tượng đoản mạch (khi RN = 0)

3. Hiệu suất của nguồn điện:

E
I
RN  r
E
I
r

Aci U
H=

A
E

18

Câu 1. Nhận xét nào sau đây đúng? Theo định luật Ôm
cho toàn mạch thì cường độ dòng điện cho toàn mạch.

A

Tỉ lệ nghịch với suất điện động của nguồn.

B

Tỉ lệ nghịch điện trở trong của nguồn.

C

Tỉ lệ nghịch với điện trở ngoài của nguồn.

D

Tỉ lệ nghịch với tổng điện trở trong và điện trở ngoài.
19

Caâu 2. Hieän töôïng ñoaûn maïch xaûy ra khi:

A
B

söû duïng caùc daây daãn ngaén ñeå maéc maïch ñieän.
noái hai cöïc cuûa moät nguoàn ñieän baèng daây daãn
coù ñieän trôû raát nhoû

C

khi maéc caàu chì cho moät maïch ñieän kín

D

duøng pin hay acquy ñeå maéc moät maïch ñieän kín
20

Câu 3. Cho một mạch điện gồm một pin 1,5 V có điện trở
trong 0,5 Ω nối với mạch ngoài là một điện trở 2,5 Ω.
Cường độ dòng điện trong toàn mạch là

A

0,5 A.

B

5 A.

C

2 A.

D

0,2A.

ĐỊNH
LUẬT
ÔM
ĐỐI
VỚI
TOÀN
MẠCH
Tiết
Tiết 18+19
18: Bài 13:
ĐỊNH
LUẬT
ÔM
CHO
TOÀN
MẠCH

Câu 4: Mắc một điện trở 14 vào hai cực của nguồn
điện có điện trở trong r=1 thì hiệu điện thế giữa hai
cực của nguồn điện là 8,4V.
Tính cường độ dòng điện chạy trong mạch và suất điện
động của nguồn điện ?