VẬT LÝ 7
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP
Tuần 12 Tiết 12: Độ cao của âm
Ngày /11/2019
GV:
LỚP 7B
Kiểm tra bài cũ:
1 - Nguồn âm là gì ? Cho 1 ví dụ về nguồn âm?
2 - Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
- Hãy chỉ ra bộ phận dao động phát ra âm khi gõ vào mặt trống, khi thổi sáo?
1 - Vật phát ra âm được gọi là nguồn âm.
Ví dụ: Em đang trả lời câu hỏi của thầy.
2- Khi phát ra âm, các vật đều dao động
- Mặt trống dao động phát ra âm.
- Luồng không khí bên trong ống sáo dao động phát ra âm
Câu hỏi
Đáp án
Khi nghe một bài hát ngoài lời bài hát và tiếng nhạc thì làm sao em cảm nhận được bài hát đó hay, không hay?
Ca sĩ khi thực hiện một bài hát ngoài chất giọng thì đôi khi phải hát với âm cao (bổng), đôi khi hát với âm thấp (trầm) thì người nghe mới cảm nhận được ca sĩ đó hát hay, không hay.

Vậy khi nào thì âm phát ra bổng, âm phát ra trầm?

Bài học hôm nay sẽ trả lời được vấn đề trên.
BÀI 11

ĐỘ CAO CỦA ÂM
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Theo em các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

Các vật phát ra âm đều dao động
Để xác định số lần dao động thì người ta đưa ra khái niệm tần số. Vậy tần số là gì?
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
1. Thí nghiệm 1
Cách bố trí thí nghiệm: Treo hai con lắc có chiều dài 40cm và 20cm, kéo chúng lệch ra khỏi vị trí đứng yên ban đầu rồi thả cho chúng dao động như hình 11.1 (SGK)
C1: Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng sau:
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Một dao động
1
2
Lưu ý:
- Góc lệch khỏi vị trí đứng yên ban đầu của 2 dây phải bằng nhau
- Cách tính số dao động: kéo con lắc đến vị trí 1 rồi buông tay con lắc chuyển động đến vị trí 2 và quay về lại vị trí 1 được tính là 1 dao động
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Thời gian thực hiện thí nghiệm
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Tần số là gì?
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
1. Thí nghiệm 1
Số dao động trong một giây gọi là tần số
Đơn vị tần số là Héc, kí hiệu Hz
Khái niệm tần số được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực như:Truyền hình, đài phát thanh, một số thiết bị điện....
Dựa vào kết quả thí nghiệm ở trên, hãy hoàn thành phần nhận xét dưới đây?
Dao động càng nhanh (chậm), tần số dao động càng lớn (nhỏ)
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
1. Thí nghiệm 1
Số dao động trong một giây gọi là tần số
Đơn vị tần số là Héc, kí hiệu Hz
................................
.........................
2. Nhận xét
Phần tự do của thước ngắn (dài) dao động nhanh (chậm), âm phát ra bổng (trầm)
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
...............
..............................
1. Thí nghiệm 2
Sau khi thực hiện nghiệm và lắng nghe âm phát ra. Hãy tìm từ thích hợp trong khung điền vào chỗ trống C4
...............
a. Thí nghiệm
b. Nhận xét
Khi đĩa quay nhanh (chậm), góc miếng bìa dao động nhanh (chậm), âm phát ra bổng (trầm)
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
..............................
1. Thí nghiệm 2
Sau khi quán sát và lắng nghe âm phát ra. Hãy tìm từ thích hợp trong khung điền vào chỗ trống C3
..............................
2. Thí nghiệm 3
a. Thí nghiệm
b. Nhận xét
Dao động càng nhanh, tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng bổng
1. Dao động càng nhanh , tần số dao động càng lớn
2. Phần tự do của thước ngắn dao động nhanh , âm phát ra bổng
3. Khi đĩa quay nhanh, góc miếng bìa dao động nhanh, âm phát ra bổng
..............
......
..........
Dao động càng chậm, tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm
1. Dao động càng chậm, tần số dao động càng nhỏ
2. Phần tự do của thước dài dao động chậm, âm phát ra trầm
3. Khi đĩa quay chậm, góc miếng bìa dao động chậm, âm phát ra trầm
...............
.......
..........
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
1. Thí nghiệm 2
2. Thí nghiệm 3
3. Kết luận
- Dao động càng nhanh, tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng bổng.
- Dao động càng chậm, tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I. Dao động nhanh, chậm - tần số
II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
III. Vận dụng
-Khi vặn cho dây đàn căng nhiều (dây ngắn hơn) thì dây đàn dao động nhanh tần số dao động lớn  âm phát ra cao (bổng)

-Khi vặn cho dây đàn căng ít (dây chùng hay dây dài hơn) thì dây đàn dao động chậm  tần số dao động nhỏ  âm phát ra thấp (trầm)
C6. Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho dây đàn căng nhiều, căng ít thì âm phát ra sẽ cao, thấp như thế nào? Và tần số lớn, nhỏ ra sao?
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Đàn bầu
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
BÀI 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
Màng nhĩ
Màng nhĩ có 2 chức năng chính: đó là cảm nhận rung động âm thanh và chuyển đổi rung động đó thành những xung thần kinh, truyền âm thanh đến não
C7. Trong thí nghiệm ở hình 11.3. Nếu lần lượt chạm góc miếng bìa vào một hàng lỗ ở gần vành đĩa và vào một hàng lỗ ở gần tâm đĩa. Trong trường hợp nào âm phát ra cao hơn?
Âm phát ra cao hơn khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa
PUSH
1
4
3
2
VÒNG QUAY MAY MẮN
Số dao động trong một giây gọi là tần số Đơn vị tần số là héc (Hz)
Câu 1
........................
.................
Phần thưởng của bạn nhận được là:
một thanh kẹo mút
Vật A phát ra âm có tần số 50Hz
Vật B phát ra âm có tần số 70 Hz
? Vật nào dao động nhanh hơn?
? Vật nào phát ra âm cao hơn?
Câu 3
Vật B dao động nhanh hơn vật A
Vật B phát ra âm cao hơn vật A
Phần thưởng của bạn là một cái kẹo
Câu 4
Âm càng bổng khi tần số dao động càng lớn
Âm càng trầm khi tần số dao động càng nhỏ
..................
.................
Phần thưởng của bạn nhận được là:
lời chúc mừng của cả lớp giành cho bạn
Câu 2
Phần thưởng của bạn nhận được là:
bao gồm phần thưởng như những bạn kia có
Dao động càng nhanh , tần số dao động càng lớn , âm phát ra càng bổng
Dao động càng chậm , tần số dao động càng nhỏ , âm phát ra càng trầm
................
.........
................
............
........
................
Thông thường, tai người có thể nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến 20.000Hz.
Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là hạ âm.
Những âm có tần số lớn hơn 20.000Hz gọi là siêu âm.
Chó và một số động vật khác có thể nghe được âm có tần số thấp hơn 20Hz hoặc cao hơn 20.000 Hz.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT ?
Ứng dụng của siêu âm
Đo bề dày của thép
Máy đuổi muỗi
Siêu âm thai
Hạ âm thường xuất hiện trước khi có bão, động đất, núi lửa
Hạ âm thủ phạm vô hình ảnh hưởng tới sức khỏe của con người
Sóng hạ âm
- Học thuộc bài
- Làm bài tập SBT 11. 1, 11. 2, 11. 3, 11. 4
- Xem trước bài 12 “ Độ to của âm”
Độ to của âm phụ thuộc vào yếu tố nào?
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ