Thứ sáu ngày 25 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn
Đoạn văn trong bài văn miêu tả cây cối

1- Đọc lại bài Cây gạo của nhà văn Vũ Tú
Nam ( sách Tiếng Việt 4, tập hai, trang 32 ).
2- Tìm các đoạn trong bài văn nói trên.
3- Cho biết nội dung chính của mỗi đoạn
văn là gì ?

1. §äc bµi v¨n sau :

C©y g¹o

C©y g¹o giµ mçi n¨m l¹i trë l¹i tuæi xu©n, cµnh nÆng trÜu nh÷ng
hoa ®á mäng vµ ®Çy tiÕng chim hãt. ChØ cÇn mét lµn giã nhÑ hay
mét ®«i chim míi ®Õn lµ cã ngay mÊy b«ng g¹o l×a cµnh. Nh÷ng
b«ng hoa r¬i tõ trªn cao, ®µi hoa nÆng chói xuèng, nh÷ng c¸nh hoa
®á rùc quay tÝt nh­chong chãng nom thËt ®Ñp.
HÕt mïa hoa, chim chãc còng v·n. C©y g¹o chÊm døt nh÷ng ngµy
t­ng bõng ån ·, l¹i trë vÒ víi d¸ng vÎ xanh m¸t, trÇm t­. C©y ®øng im
cao lín hiÒn lµnh, lµm tiªu cho nh÷ng con ®ß cËp bÕn vµ cho nh÷ng
®øa con vÒ th¨m quª mÑ.
Ngµy th¸ng ®i thËt chËm mµ còng thËt nhanh. Nh÷ng b«ng hoa ®á
ngµy nµo ®· trë thµnh nh÷ng qu¶ g¹o móp mÝp, hai ®Çu thon vót nh­
con thoi. Sîi b«ng trong qu¶ ®Çy dÇn, c¨ng lªn; nh÷ng m¶nh vá t¸ch
ra cho c¸c mói b«ng në ®Òu, chÝn nh­nåi c¬m chÝn ®éi vung mµ c­êi,
tr¾ng lo¸. C©y g¹o nh­treo rung rinh hµng ngµn nåi c¬m g¹o míi.

Cây gạo

Cây gạo là loài cây ở vùng nhiệt đới với thân
cây cao và thẳng, lá rụng vào mùa đông. Hoa có
màu đỏ và có 5 cánh. Quả nhỏ chứa các sợi tương
tự như sợi bông. Thân cây có các gai để ngăn cản
sự tấn công của động vật.

CÂY GẠO
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng
trĩu những hoa đỏ mọng và đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một
làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay mấy bông
gạo lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng
chúi xuống, những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng
nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt
những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát,
trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những
con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những
bông hoa đỏ ngày nào đã trở thành những quả gạo múp míp,
hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong quả đầy dần,
căng lên; những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều,
chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, trắng lóa. Cây gạo
như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.

Tả cây
gạo khi
bước
vào
mùa
hoa.

HOA GẠO

CÂY GẠO
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng
trĩu những hoa đỏ mọng và đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một
làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay mấy bông
gạo lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng
chúi xuống, những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng
nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt
những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát,
trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những
con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những
bông hoa đỏ ngày nào đã trở thành những quả gạo múp míp,
hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong quả đầy dần,
căng lên; những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều,
chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, trắng lóa. Cây gạo
như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.

Tả cây
gạo khi
bước
vào
mùa
hoa.
Tả cây
gạo khi
hết mùa
hoa.

CÂY GẠO
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng
trĩu những hoa đỏ mọng và đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một
làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay mấy bông
gạo lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng
chúi xuống, những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng
nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt
những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát,
trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những
con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những
bông hoa đỏ ngày nào đã trở thành những quả gạo múp míp,
hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong quả đầy dần,
căng lên; những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều,
chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, trắng lóa. Cây gạo
như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.

Tả cây
gạo khi
bước
vào
mùa
hoa.
Tả cây
gạo khi
hết mùa
hoa.

Tả cây
gạo
khi
quả đã
già

Mỗi đoạn văn trong bài được miêu
tả theo trình tự như thế nào?
Tả một thời kỳ phát triển của cây.
(ra hoa – hết mùa hoa – ra quả,..)
*

Nối đoạn văn ở cột A với nọi dung miêu tả tương ứng ở cột B
1. Cây mai cao trên hai mét,dáng thanh, thân thẳng như
thân trúc. Tán tròn tự nhiên xoè rộng ở phần gốc, thu dần,
thành một điểm ở đỉnh ngọn. Gốc lớn bằng bắp tay, cành
vươn đều, nhánh nào cũng rắn chắc.
2. Khi bóc vỏ ra rồi thì không có nước tèm lem, mà hột
thì chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay út. Cùi vải dày như cùi dừa
nhưng không trắng bạch mà trắng ngà. Đặt lên lưỡi, cắn
một miếng thì nước chan hoà, ngọt sắt, nhai thì mềm mà
lại giòn, nhai khe khẽ thì chính tai mình thấy như sậm
sựt.
3. Đó là một cây sồi lớn, hai người ôm không xuể, có
những cành có lẽ đã gãy từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo.
Với những cánh tay to xù xì không cân đối, với những
ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái vật già
nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương
tươi cười.

A. tả đặc
điểm và
hương vị
của quả

B. Tả
dáng,
thân và
cành cây

C. Tả
bao
quát
cây

Trong bài văn miêu tả cây cối, mỗi đoạn
văn nêu nội dung như thế nào ?
* Trong bài văn miêu tả cây cối, mỗi đoạn

văn có một nội dung nhất định, chẳng hạn: tả
bao quát, tả từng bộ phận của cây hoặc tả
cây theo từng mùa, từng thời kì phát triển,…
Khi viết, hết mỗi đoạn văn trong bài văn
miêu tả cây cối cần chú ý điều gì ?
*Khi viết, hết mỗi đoạn văn cần xuống dòng.

Ghi nhớ:
Trong bài văn miêu tả cây cối, mỗi đoạn văn có một nội
dung nhất định, chẳng hạn: tả bao quát, tả từng bộ phận
của cây hoặc tả cây theo từng mùa, từng thời kì phát
triển,…
Khi viết, hết mỗi đoạn văn cần xuống dòng.

Cây trám đen
Ở đầu bản tôi có mấy cây trám đen. Thân cây cao vút, thẳng như
một cột nước từ trên trời rơi xuống. Cành cây mập mạp, nằm ngang,
vươn tỏa như những gọng ô. Trên cái gọng ấy xòe tròn một chiếc ô
xanh ngút ngát. Lá trám đen chỉ to bằng bàn tay đứa trẻ lên ba, nhưng
dài chừng một gang.
Trám đen có hai loại. Quả trám đen tẻ chỉ bằng nửa quả nhót to,
nhưng hai đầu nhọn hơn. Cùi trám đen tẻ mỏng, cứng, có phần hơi
khô, xác, không ngon bằng trám đen nếp. Trám đen nếp cúng màu tím
như trám đen tẻ, nhưng quả mập, mỡ màng, cùi dày, bấm ngập móng
ngón tay cái mà không chạm hạt.
Cùi trám đen có chất béo, bùi và thơm. Trám đen rất ưa xào với
tóp mỡ. Trám đen còn được dùng làm ô mai, phơi khô để ăn dần.
Người miền núi rất thích món trám đen trộn với xôi hay cốm.
Chiều chiều, tôi thường ra đầu bản nhìn lên những vòm cây
trám ngóng chim về. Người bản tôi nhìn lên cái ô xanh treo lơ lửng
lưng trời ấy mà biết được sức gió. Xa quê đã ngót chục năm trời, tôi
vẫn nhớ da diết những cây trám đen ở đầu bản.

Trám đen là một trong những sản vật nổi tiếng của
làng Vân Xuyên. Trám đen là cây thân mộc, có thể
sống trên một trăm năm, ra hoa vào tháng 2, chín quả
vào tháng 7. Quả trám hình thoi, khi chín có màu đen,
cùi trám màu vàng, hạt trám nhọn hai đầu, nhân trám
trắng ngần. Thông thường có hai cách chế biến trám
là trám om và trám nấu.

1- Tìm các đoạn trong bài văn nói trên.
2- Cho biết nội dung chính của mỗi đoạn
văn là gì ?

Cây trám đen
Ở đầu bản tôi có mấy cây trám đen. Thân cây cao vút, thẳng như
một cột nước từ trên trời rơi xuống. Cành cây mập mạp, nằm ngang,
vươn tỏa như những gọng ô. Trên cái gọng ấy xòe tròn một chiếc ô
xanh ngút ngát. Lá trám đen chỉ to bằng bàn tay đứa trẻ lên ba, nhưng
dài chừng một gang.
Trám đen có hai loại. Quả trám đen tẻ chỉ bằng nửa quả nhót to,
nhưng hai đầu nhọn hơn. Cùi trám đen tẻ mỏng, cứng, có phần hơi
khô, xác, không ngon bằng trám đen nếp. Trám đen nếp cúng màu tím
như trám đen tẻ, nhưng quả mập, mỡ màng, cùi dày, bấm ngập móng
ngón tay cái mà không chạm hạt.
Cùi trám đen có chất béo, bùi và thơm. Trám đen rất ưa xào với
tóp mỡ. Trám đen còn được dùng làm ô mai, phơi khô để ăn dần.
Người miền núi rất thích món trám đen trộn với xôi hay cốm.
Chiều chiều, tôi thường ra đầu bản nhìn lên những vòm cây
trám ngóng chim về. Người bản tôi nhìn lên cái ô xanh treo lơ lửng
lưng trời ấy mà biết được sức gió. Xa quê đã ngót chục năm trời, tôi
vẫn nhớ da diết những cây trám đen ở đầu bản.

Cây trám đen

Ở đầu bản tôi có mấy cây trám đen.
Thân cây cao vút, thẳng như một cột nước
từ trên trời rơi xuống. Cành cây mập mạp,
nằm ngang, vươn tỏa như những gọng ô.
Trên cái gọng ấy xòe tròn một chiếc ô xanh
ngút ngát. Lá trám đen chỉ to bằng bàn tay
đứa trẻ lên ba, nhưng dài chừng một gang.
Đoạn 1: Giới thiệu cây trám đen, tả các bộ phân
của cây trám đen

Trám đen có hai loại. Quả trám đen tẻ
chỉ bằng nửa quả nhót to, nhưng hai đầu
nhọn hơn. Cùi trám đen tẻ mỏng, cứng, có
phần hơi khô, xác, không ngon bằng trám
đen nếp. Trám đen nếp cúng màu tím như
trám đen tẻ, nhưng quả mập, mỡ màng, cùi
dày, bấm ngập móng ngón tay cái mà không
chạm hạt.
Đoạn 2: Tả hai loại trám đen: Trám đen tẻ và
trám đen nếp

Trám đen tẻ

Trám đen nếp

Cùi trám đen có chất béo, bùi và thơm.
Trám đen rất ưa xào với tóp mỡ. Trám đen
còn được dùng làm ô mai, phơi khô để ăn
dần. Người miền núi rất thích món trám đen
trộn với xôi hay cốm.
Đoạn 3: Ca ngợi hương vị và ích lợi của quả
trám đen

Chiều chiều, tôi thường ra đầu bản
nhìn lên những vòm cây trám ngóng chim
về. Người bản tôi nhìn lên cái ô xanh treo lơ
lửng lưng trời ấy mà biết được sức gió. Xa
quê đã ngót chục năm trời, tôi vẫn nhớ da
diết những cây trám đen ở đầu bản.

Đoạn 4: Tình cảm, sự gắn bó của người dân
bản và tác giả đối với cây trám đen.

Bài 2: Hãy viết một đoạn văn nói về lợi ích của một loài
cây mà em biết.
Gợi ý:
Bước 1: Tìm ý
-Xác định loài cây muốn nêu lợi ích: Cây bóng mát, cây ăn quả,
cây hoa
-Kể ra các lợi ích của loài cây đã chọn.
Bước 2: Viết thành một đoạn hoàn chỉnh
-Trình bày: lùi vào ở đầu đoạn và kết thúc đoạn có dấu chấm
- Nội dung: Nêu lợi ích của một loài cây mà em biết.

Gợi ý: Viết đoạn văn nói về lợi ích của một
loài cây, cần xác định:
- Loài cây cần viết là cây gì?
- Nó mang đến lợi ích gì cho con người và
môi trường xung quanh?
- Mỗi cây có thể có nhiều lợi ích khác nhau,
mỗi bộ phận của cây cũng có thể có những
lợi ích riêng.
- Đưa vào bài viết thế nào cho tự nhiên,
tránh liệt kê.

Bài 2: Hãy viết một đoạn văn nói về lợi ích của một loài
cây mà em biết.
Gợi ý:

Tiêu chí đánh giá

- Nội dung: Nói về lợi ích của một loài cây
- Bố cục: Mở đoạn – Thân đoạn – Kết đoạn
- Hình thức: Câu văn rõ ràng, mạch lạc, trình bày sạch
đẹp.

Ngồi dưới bóng mát
Cho bóng mát

Vui chơi
Như chiếc điều hòa không khí

Cây hoa
phượng

Tô điểm cho cuộc sống
Làm đẹp
Góp phần làm cho

Chế biến món ăn
Củ, hạt

Nấu chè
Làm mứt

Cây hoa
sen

hoa

Ướp trà
Trang trí

lá

Gói xôi, gói cốm,
…
Làm thuốc

Một số đoạn văn mẫu

Tả lợi ích của cây hoa phượng:
Cây phượng là người bạn
thân thiết của em suốt thời đi học.
Dưới bóng cây râm mát ấy chúng em
thường kể cho nhau nghe những câu
chuyện tuổi học trò, nhặt những cánh
hoa ép vào trang vở trắng. Giữa trưa
hè oi ả, ai đi qua cây dù vội vã đến
đâu cũng muốn dừng chân để tận
hưởng cảm giác mát mẻ của cái điều
hòa khí hậu thiên nhiên này. Cây
không những cho em bóng mát mà
cây còn tô điểm cho trường em thêm
đẹp. Cây giúp cho bầu không khí
trong lành hơn. Cây có ích như vậy
nên em yêu cây lắm.

Tả lợi ích của cây hoa sen:
Hoa sen không những đẹp mà mỗi bộ
phận của cây đều có công dụng hữu ích giúp
cho con người. Sen cung cấp nhiều nguyên liệu
cho những món ăn dân dã mà bổ dưỡng. Củ sen,
ngó sen là món ăn mát lành, đặc sản chốn đồng
quê. Hạt sen thơm dịu và bùi là thứ quả không
thể thiếu của tuổi thơ hay trong bát chè sen của
mẹ. Đặc biệt cánh sen, nhị sen còn được dùng để
ướp trà, tạo nên thứ trà sen nổi tiếng. Tâm sen
còn có tác dụng chữa bệnh mất ngủ. Những ngày
hè oi ả đội chiếc lá sen trên đầu thật thích thú
biết bao. Lá sen mượt mà tăng thêm sức hấp dẫn
của cốm làng Vòng khiến thứ quà của lúa non
mang vị ngọt dịu. Tất cả những lợi ích đó đã
khiến người ta tự hào về loài hoa biểu tượng
cho dân tộc Việt Nam.

Cây chuối dường như không
bỏ đi thứ gì. Củ chuối, thân chuối
để nuôi lợn; lá chuối gói giò, gói
bánh; hoa chuối làm nộm. Còn
quả chuối chín ăn vừa ngọt vừa
bổ. Còn gì thú vị hơn sau bữa cơm
được một quả chuối ngon tráng
miệng do chính tay mình trồng.

Sản phẩm từ tre

Hộp đựng bút

Bình hoa làm bằng tre

Bộ ghế bằng tre

Sàn tre ép

Rổ đựng trái cây