CHUYÊN ĐỀ
DẠY TẬP LÀM VĂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN
PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
GV : Nguyễn Thị Ngân

TẬP LÀM VĂN-LỚP 4
ĐOẠN VĂN TRONG BÀI VĂN MIÊU TẢ ĐỒ VẬT

Trang 169

I. Nhận xét

Thảo luận nhóm
6

1. Đọc lại bài Cái cối tân (Tiếng Việt 4, tập một, trang 143, 144)
2. Tìm các đoạn văn trong bài nói trên.
3. Cho biết nội dung chính của mỗi đoạn văn em vừa tìm được là gì.

Cái cối tân
Mở bài

Thân
bài

Kết
bài

Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.

U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu
nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng. Cối có hai hàm răng bằng
gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói “chật như nêm cối”. Nói đến
cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng
tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối
kêu ù ù.
Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm về. Đổ vào lòng cối, u xay
thử. Từ xung quang cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa. U vốc ra một nắm, tãi ra, thổi
phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi một vài hạt thóc. U gật đầu nói: “Cối tuy mới, chửa thuần nhưng mà nó xay
được thế này là nhất đấy!” Cứ thế ngày lại ngày qua, đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù
vui cả xóm...
Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi – cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm
gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa… - tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói: “Chúng tôi
được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì. Chúng tôi chỉ
muốn theo dõi từng bước anh đi…”
Theo Duy Khán

Theo Duy Khán

II. Ghi nhớ

1. Mỗi đoạn văn miêu tả đồ vật có
một nội dung nhất định, chẳng hạn: giới
thiệu về đồ vật, tả bao quát về đồ vật, tả
từng bộ phận của đồ vật hoặc nêu lên
tình cảm, thái độ của người viết về đồ
vật...
2. Khi viết, hết mỗi đoạn văn cần
xuống dòng.

Luyện tập

III. Luyện tập
1. Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
Cây bút máy

Hồi học lớp 2, em thường ao ước có một cây bút máy nhưng bố
em bảo: “ Bao giờ lên lớp 4 hãy dùng, con ạ!” Rồi ngày khai giảng lớp 4
đã đến, bố em mua cho em một cây bút máy bằng nhựa.
Cây bút dài gần một gang tay. Thân bút tròn, nhỏ nhắn, bằng
ngón tay trỏ. Chất nhựa bút vẫn còn thơm, nom nhẵn bóng. Nắp bút màu
hồng, có cái cài bằng sắt mạ bóng loáng.
Mở nắp ra, em thấy ngòi bút sáng loáng, hình lá tre, có mấy chữ
rất nhỏ, nhìn không rõ. Mỗi khi lấy mực, một nửa ngòi bút đẫm màu
mực tím. Em viết lên trang giấy, nét bút trơn tạo những dòng chữ đều
đặn, mềm mại. Khi viết xong, em lấy giẻ lau nhẹ ngòi cho mực khỏi két
vào. Rồi em tra nắp bút cho ngòi khỏi bị tòe trước khi cất vào cặp.
Đã mấy tháng rồi mà cây bút của em vẫn còn mới. Bút cùng em
làm việc chăm chỉ ngày ngày như chiếc cày của bác nông dân cày trên
đồng ruộng.
Theo Nguyễn Văn Khiêm

Bút máy: Loại bút có bộ phận chứa mực để mực rỉ dần ra ở đầu ngòi bút khi viết.

Thảo luận nhóm 4

III. Luyện tập
1. Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
Cây bút máy

Hồi học lớp 2, em thường ao ước có một cây bút máy nhưng bố
em bảo: “ Bao giờ lên lớp 4 hãy dùng, con ạ!” Rồi ngày khai giảng lớp 4
đã đến, bố em mua cho em một cây bút máy bằng nhựa.
Cây bút dài gần một gang tay. Thân bút tròn, nhỏ nhắn, bằng
ngón tay trỏ. Chất nhựa bút vẫn còn thơm, nom nhẵn bóng. Nắp bút màu
hồng, có cái cài bằng sắt mạ bóng loáng.
Mở nắp ra, em thấy ngòi bút sáng loáng, hình lá tre, có mấy chữ
rất nhỏ, nhìn không rõ. Mỗi khi lấy mực, một nửa ngòi bút đẫm màu
mực tím. Em viết lên trang giấy, nét bút trơn tạo những dòng chữ đều
đặn, mềm mại. Khi viết xong, em lấy giẻ lau nhẹ ngòi cho mực khỏi két
vào. Rồi em tra nắp bút cho ngòi khỏi bị tòe trước khi cất vào cặp.
Đã mấy tháng rồi mà cây bút của em vẫn còn mới. Bút cùng em
làm việc chăm chỉ ngày ngày như chiếc cày của bác nông dân cày trên
đồng ruộng.
Theo Nguyễn Văn Khiêm

a) Bài văn gồm mấy đoạn văn?
b) Tìm đoạn văn tả hình dáng bên ngoài của cây
bút máy.
c) Tìm đoạn văn tả cái ngòi bút.
d) Hãy tìm câu mở đầu đoạn và câu kết đoạn của
đoạn văn thứ ba.

Cây bút máy
Hồi học lớp 2, em thường ao ước có một cây bút máy nhưng bố
em bảo: “ Bao giờ lên lớp 4 hãy dùng, con ạ!” Rồi ngày khai giảng lớp 4
đã đến, bố em mua cho em một cây bút máy bằng nhựa.
Cây bút dài gần một gang tay. Thân bút tròn, nhỏ nhắn, bằng
ngón tay trỏ. Chất nhựa bút vẫn còn thơm, nom nhẵn bóng. Nắp bút màu
hồng, có cái cài bằng sắt mạ bóng loáng.
Mở nắp ra, em thấy ngòi bút sáng loáng, hình lá tre, có mấy chữ
rất nhỏ, nhìn không rõ. Mỗi khi lấy mực, một nửa ngòi bút đẫm màu
mực tím. Em viết lên trang giấy, nét bút trơn tạo những dòng chữ đều
đặn, mềm mại. Khi viết xong, em lấy giẻ lau nhẹ ngòi cho mực khỏi két
vào. Rồi em tra nắp bút cho ngòi khỏi bị tòe trước khi cất vào cặp.
Đã mấy tháng rồi mà cây bút của em vẫn còn mới. Bút cùng em
làm việc chăm chỉ ngày ngày như chiếc cày của bác nông dân cày trên
đồng ruộng.
Theo Nguyễn Văn Khiêm

Mở nắp ra, em thấy ngòi bút sáng loáng,
hình lá tre, có mấy chữ rất nhỏ, nhìn không rõ.
Mỗi khi lấy mực, một nửa ngòi bút đẫm màu
mực tím. Em viết lên trang giấy, nét bút trơn tạo
những dòng chữ đều đặn, mềm mại. Khi viết
xong, em lấy giẻ lau nhẹ ngòi cho mực khỏi két
vào. Rồi em tra nắp bút cho ngòi khỏi bị tòe
trước khi cất vào cặp.

Cây bút máy
Hồi học lớp 2, em thường ao ước có một cây bút máy nhưng bố
em bảo: “ Bao giờ lên lớp 4 hãy dùng, con ạ!” Rồi ngày khai giảng lớp 4
đã đến, bố em mua cho em một cây bút máy bằng nhựa.
Cây bút dài gần một gang tay. Thân bút tròn, nhỏ nhắn, bằng
ngón tay trỏ. Chất nhựa bút vẫn còn thơm, nom nhẵn bóng. Nắp bút màu
hồng, có cái cài bằng sắt mạ bóng loáng.
Mở nắp ra, em thấy ngòi bút sáng loáng, hình lá tre, có mấy chữ
rất nhỏ, nhìn không rõ. Mỗi khi lấy mực, một nửa ngòi bút đẫm màu
mực tím. Em viết lên trang giấy, nét bút trơn tạo những dòng chữ đều
đặn, mềm mại. Khi viết xong, em lấy giẻ lau nhẹ ngòi cho mực khỏi két
vào. Rồi em tra nắp bút cho ngòi khỏi bị tòe trước khi cất vào cặp.
Đã mấy tháng rồi mà cây bút của em vẫn còn mới. Bút cùng em
làm việc chăm chỉ ngày ngày như chiếc cày của bác nông dân cày trên
đồng ruộng.
Theo Nguyễn Văn Khiêm

III/ Luyện tập

2. Em hãy viết một đoạn văn tả bao quát chiếc bút của em.

Vở

Lưu ý:
* Tả bao quát (không tả chi tiết từng bộ phận, không tả cả bài).
* Quan sát kĩ: Hình dáng, kích thước, màu sắc, chất liệu, cấu
tạo, đặc điểm riêng nổi bật.
* Kết hợp bộc lộ cảm xúc khi tả.