TRƯỜNG TIỂU HỌC LONG HƯNG
Tập đọc- kể chuyện
ĐỐI ĐÁP VỚI VUA
GIÁO VIÊN
LÊ KHÁNH TIÊN
ĐỐI ĐÁP VỚI VUA
1. Một lần, vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long (Hà Nội). Vua cho xa giá đến Hồ Tây ngắm cảnh. Xa giá đi đến đâu quân lính cũng thét đuổi tất cả mọi người, không cho ai đến gần.
2. Cao Bá Quát, khi ấy còn là một cậu bé, muốn nhìn rõ mặt vua. Cậu nảy ra một ý, liền cởi hết quần áo, nhảy xuống hồ tắm. Quân lính nhìn thấy, hốt hoảng xúm vào bắt trói đứa trẻ táo tợn. Cậu bé không chịu, la hét, vùng vẫy, gây nên cảnh náo động ở hồ. Thấy thế, vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi.
3. Cậu bé bị dẫn tới trước mặt nhà vua. Cậu từ xưng là học trò mới ở quê ra chơi nên không biết gì. Thấy nói là học trò, vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối thì mới tha. Nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối như sau :
Nước trong leo lẻo cá đớp cá
Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, đối lại luôn :
Trời nắng chang chang người trói người
4. Vế đối vừa cứng cỏi, vừa rất chỉnh, biểu lộ sự nhanh trí, thông minh. Vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói, tha cho cậu bé.
Theo QUỐC CHẤN
Đối đáp với vua
* Đọc đúng:
-ngự giá,
-xa giá,
-ngắm cảnh,
-thét đuổi,
-Cao Bá Quát,
-nảy ra,
-táo tợn,
-vùng vẫy,
-náo động,
LUYỆN ĐỌC TỪ
-truyền lệnh,
-tức cảnh
-leo lẻo
-nghĩ ngợi
-nắng chang chang
-trói người
-cứng cỏi
-rất chỉnh
-nguôi giận
-cởi trói
GIẢI NGHĨA TỪ
- Minh Mạng (1791-1840): vua thứ hai của triều Nguyễn.
- Cao Bá Quát (1809-1855): Nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp.
- Ngự giá: (vua) ngồi xe hoặc ngồi kiệu đi các nơi.
- Xa giá: xe của vua
- Đối: có 2 nghĩa
1. Thể văn cũ gồm 2 vế câu (hai câu) có số tiếng bằng nhau, đối chọi nhau về ý và lời.
2. Làm vế đối lại.
- Tức cảnh: thấy cảnh mà có cảm xúc, liền nảy ra thơ văn.
- Chỉnh: theo đúng phép tắc chặt chẽ.
Minh Mạng (1791- 1840)
Lăng Minh Mạng
Cao Bá Quát (1809 – 1855). Ông là người nổi tiếng văn hay, chữ tốt, có tài đối đáp.
Ngự giá:
Xa giá:
(Vua) ngồi trên xe hoặc kiệu để đi các nơi.
Xe của vua
Hồ Tây
Câu đối
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
Luyện đọc cá nhân
Tập đọc
Đối đáp với vua
* Ngắt câu:
Hai vế đối đọc cân đối, ngắt nhịp giống nhau:
Nước trong leo lẻo, cá đớp cá.
Trời nắng chang chang người trói người.
THI ĐỌC
ĐỐI ĐÁP VỚI VUA
TÌM HIỂU BÀI
1. Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở đâu?
Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở Hồ Tây, Thăng Long (Hà Nội).
2. Cao Bá Quát có mong muốn gì ?
Cậu bé Cao Bá Quát có mong muốn được nhìn rõ mặt vua.
Theo em, cậu bé có thực hiện được mong muốn không?
Cậu bé đã thực hiện được mong muốn của mình và vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi.
TÌM HIỂU BÀI
3. Cậu làm thế nào để thực hiện mong muốn đó ?
Để thực hiện mong muốn đó, cậu bé Cao Bá Quát đã cởi quần áo nhảy xuống hồ tắm và khi bị bắt thì la hét, vùng vẫy làm náo động cả lên khiến nhà vua phải truyền lệnh dẫn cậu tới xét hỏi.
Cậu bé tự tin và tự xưng là học trò mới ở quê lên nên không biết gì.
* Khi bị dẫn đến trước mặt nhà vua thái độ của cậu bé như thế nào?
TÌM HIỂU BÀI
4. Vì sao vua bắt Cao Bá Quát đối ?
Vua bắt Cao Bá Quát đối vì cậu đã tự xưng là học trò nên muốn thử tài cậu.
Vua ra vế đối:
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
* Vì sao nhà vua đưa ra vế đối: “Nước trong leo lẻo cá đớp cá”?
Vì nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối.
* Vua ra vế đối thế nào?
TÌM HIỂU BÀI
5. Cậu đối như thế nào ?
Cậu đã đối lại vế đối của nhà vua rất nhanh và cũng rất hoàn chỉnh.
Ta còn thấy trong vế đối của cậu có các từ "người trói người".
Vế đối biểu lộ sự bất bình của Cao Bá Quát (ngầm oán trách vua bắt trói người trong cảnh trời nắng chang chang, chẳng khác nào cảnh cá lớn đớp cá bé).
 Nhà vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói, tha cho cậu bé.
Khi cậu bé đối lại thì nhà vua đã làm gì?
Em thấy Cao Bá Quát là người như thế nào?
 Cao Bá Quát là người thông minh, tài trí và đối đáp giỏi.
Câu chuyện ca ngợi ai? Ca ngợi điều gì?
NỘI DUNG
Nội dung bài tập đọc này là gì?
KỂ CHUYỆN
1. Sắp xếp lại các tranh theo thứ tự trong câu chuyện Đối đáp với vua.
Thứ tự đúng trong câu chuyện Đối đáp với vua
là: 3 – 1 – 2 - 4
2. Kể lại toàn bộ câu chuyện 
Đối đáp với vua.
Vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long và đến xem cảnh Tây Hồ. Quân lính rầm rầm rộ rộ đi theo xe bảo vệ nhà vua và bắt dân chúng phải tránh xa con đường của vua đi.
Cậu bé Cao Bá Quát chợt nảy ra một ý là phải nhìn rõ mặt nhà vua. Để thực hiện được ý muốn đó, cậu đã cởi bỏ quần áo nhảy ùm xuống hồ tắm. Quân lính tới lôi cậu lên. Cậu vùng vẫy, la hét làm náo động cả lên.
Thấy thế vua Minh Mạng bèn truyền lệnh dẫn cậu tới xét hỏi. Đến trước nhà vua, cậu tự xưng là học trò ở miền quê xa ra chơi nên chẳng hay biết điều gì. Vua thấy cậu là học trò liền ra vế đối : "Nước trong leo lẻo cá đớp cá" và buộc cậu phải đối lại.
KỂ CHUYỆN
Là người có tài, có trí thông mirh, cậu bé Quát đối ngay lại:
"Trời nắng chang chang người trói người" .
Vua thấy vế đối thật hay, thật hoàn chỉnh liền ra lệnh cởi trói tha cho cậu.
THI KỂ CHUYỆN
ĐỐI ĐÁP VỚI VUA
Dặn dò
1.Tự học:
Tập đọc và trả lời câu hỏi bài ĐỐI ĐÁP VỚI VUA nhiều lần.
Tập kể lại câu chuyện cho người thân nghe sau khi tập đọc xong.
2. Chuẩn bị:
Đọc trước bài TIẾNG ĐÀN trang 54 SGK Tiếng Việt 3 (tập 2)
CHÀO CÁC EM !
CHÚC CÁC EM CHĂM CHỈ RÈN LUYỆN