Bài hát:
Đoàn vệ quốc quân
Tiết 42
ĐỒNG CHÍ
-CHÍNH HỮU-
I.Tìm hiểu chung
1. Tác giả:

CHÍNH HỮU (1926- 2007)
Tên thật là Trần Đình Đắc, quê ở Hà Tĩnh.
- Năm 1946, ông gia nhập Trung đoàn Thủ đô và hoạt động trong quân đội suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Ông bắt đầu làm thơ năm 1947, thơ ông hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh.
- Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000.
2. Tác phẩm:
a) Hoàn cảnh sáng tác:
2. Tác phẩm:
a) Hoàn cảnh sáng tác:
Sáng tác đầu năm 1948 (Sau chiến dịch Việt Bắc), in trong tập “Đầu súng trăng treo”
Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947
Chính Hữu tâm sự: “Tôi bị ốm, sốt rét ác tính nhưng không có thuốc men gì cả. Đơn vị vẫn hành quân và để lại một đồng chí chăm sóc tôi. Không có đồng chí đó, có lẽ tôi đã bỏ mạng. Sự ân cần của đồng chí đó khiến tôi nhớ những lần đau ốm được mẹ, được chị chăm sóc. Đấy là những gợi ý đầu tiên của bài thơ Đồng chí”
TÁC PHẨM CỦA CHÍNH HỮU
* Đồng chí:
Người có cùng chí hướng, lí tưởng. Người cùng ở trong một đoàn thể chính trị, hay một tổ chức cách mạng thường gọi nhau là “đồng chí”
Tự sự
Miêu tả
Biểu cảm

Thơ tự do
e) BỐ CỤC
II. Đọc hiểu văn bản
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

Nước mặn đồng chua: Nhiễm phèn, nhiễm mặn
Quê hương anh nước mặn, đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

 Thành ngữ sóng đôi
 Những người lính nông dân ra đi từ những miền quê nghèo khó
 Tình đồng chí bắt nguồn từ sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân
“Lũ chúng tôi
Bọn người tứ xứ,
Gặp nhau hồi chưa biết chữ
Quen nhau từ buổi “Một hai”
Súng bắn chưa quen,
Quân sự mươi bài
Lòng vẫn cười vui kháng chiến
Lột sắt đường tàu,
Rèn thêm đao kiếm,
Áo vải chân không,
Đi lùng giặc đánh.
Ba năm rồi gửi lại quê hương…”
(Nhớ - Hồng Nguyên )

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ.
Súng bên súng đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Nhiệm vụ: Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ở hai câu thơ trên? Những nghệ thuật đó có tác dụng thể hiện cơ sở tiếp theo hình thành nên tình đồng chí của những người lính là gì?
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Thời gian: 3 phút
Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ.
* Biện pháp nghệ thuật:
- Hình ảnh tượng trưng:
+ “súng”- tượng trưng cho chiến đấu,
+ “đầu” - tượng trưng cho lí tưởng cách mạng chiến đấu vì độc lập tự do của dân tộc
- Điệp từ: “súng”, “đầu”, “bên” nhấn mạnh lí tưởng, nhiệm vụ của người lính. Quan hệ từ “bên” lặp lại nhấn mạnh sự gắn bó khăng khít giữa những người lính. sát cánh bên nhau để cùng chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc
- Sử dụng phép đối chia làm hai vế sóng đôi cho thấy sự sát cánh bên chiến sĩ.
- Sử dụng từ ngữ gợi tả (chung chăn), gợi cảm (tri kỉ).
* Tác dụng: Thể hiện cơ sở hình thành tình đồng chí của những người lính. Đó là:
- Cùng chung lí tưởng, chung nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
- Cùng chia sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui.
Cơ sở tình đồng chí:
Nhiệm vụ: Dòng thơ thứ bảy “Đồng chí!” Là một dòng thơ đặc biệt. Em hãy chỉ ra nét đặc biệt ấy? (Hình thức, ý nghĩa)
THẢO LUẬN NHÓM
(Làm vào bảng phụ)
Thời gian: 5 phút
Đồng chí!
Tiến trình hình thành
Xa lạ
Chung lí tưởng
Tri kỉ
Đồng chí
Sự kết tinh cao độ của tình bạn, tình người, tình đồng đội để hình thành tình “Đồng chí !”
1. Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu ra đời trong hoàn cảnh nào?
A. Viết đầu năm 1946, trước khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947).
B. Viết đầu năm 1947, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947).
C. Viết đầu năm 1948, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947).
D. Viết đầu năm 1949, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947).
2. Theo Chính Hữu những yếu tố nào là cơ sở hình thành tình đồng chí của người lính cách mạng?
A. Sự tương đồng về cảnh ngộ và xuất thân; cùng chung sở thích; sự chan hoà, chia sẻ niềm vui và mọi gian lao khó khăn.
B. Sự tương đồng về cảnh ngộ và xuất thân; cùng chung mục đích, lý tưởng; sự chan hoà, chia sẻ niềm vui; cùng nhau vượt qua mọi gian lao khó khăn.
C. Sự tương đồng về cảnh ngộ và xuất thân; cùng chung mục đích và cùng nhau trải qua cơn sốt rét rừng.
3. Câu thơ “Súng bên súng, đầu sát bên đầu” có ý nghĩa gì?
A. Hình ảnh thơ tả thực nhưng lại mang ý nghĩa tượng trưng: cùng chung nhiệm vụ (súng bên súng); cùng chung chí hướng, lý tưởng (đầu bên đầu).
B. Hình ảnh thơ tả thực: Hai người lính đứng canh gác bên nhau - cùng chung nhiệm vụ.
C. Câu thơ tiểu đối diễn tả hai hành động diễn ra đồng thời của những người lính nơi chiến trường.
Bài hát Đồng chí
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1. Học thuộc lòng bài thơ.
2. Viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về khổ thơ đầu bài thơ “Đồng chí”.
3. Sưu tầm những bài thơ viết về người lính trong thời kì kháng chiến chống Pháp.
4. Chuẩn bị tiết 2 bài Đồng chí.