CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
Giáo viên: NGUY?N TH? THANH TH�Y
TRƯỜNG THCS LONG HẢI
SINH HỌC 8
KI?M TRA BÀI CŨ
C�u 1: B?ch c?u d� tham gia b?o v? co th? b?ng nh?ng co ch? n�o ?
- Thực bào : bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hóa .
- Limpho B : tiết kháng thể vô hiệu hóa kháng nguyên
- Limpho T : phá hủy tế bào đã bị nhiễm vi khuẩn bằng cách nhận dạng và tiếp xúc với chúng, tiết protein đặc hiệu làm tan màng tế bào nhiễm sau đó tế bào nhiễm bị phá hủy.
Câu 2: Miễn dịch là gì? Có mấy loại miễn dịch ?
-Mi?n d?ch l� kh? nang co th? khơng m?c 1 b?nh n�o dĩ.
* Có 2 loại miễn dịch :
- Miễn dịch tự nhiên :
- Miễn dịch nhân tạo
+ Miễn dịch bẩm sinh :
+ Miễn dịch tập nhiễm
Câu 2: Miễn dịch là gì? Có mấy loại miễn dịch ? Cho ví dụ ?
KI?M TRA BÀI CŨ
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
Cơ thể người có khoảng 4- 5 lít máu. Nếu bị thương chảy máu và mất khoảng hơn 1/3 lượng máu của cơ thể thì tính mạng có thể bị đe dọa .
Ở người bình thường, một vết đứt tay hay vết thương nhỏ làm máu chảy ra ngoài da, lúc đầu nhiều, sau ít dần rồi ngừng hẳn là nhờ vào đâu?
Nhờ khối máu đông bịt kín vết thương.
Thế nào là hiện tượng đông máu?
- Khái niệm: Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông hàn kín vết thương.
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
- Cơ chế đông máu:
- Khái niệm: Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông hàn kín vết thương.
Sơ đồ cơ chế đông máu :
Máu
lỏng
Tế bào máu
Huyết tương
vỡ
enzim
Chất sinh tơ máu
Ca2+
Huyết thanh
Khối máu đông
Tơ máu
Hồng cầu
Bạch cầu
Tiểu cầu
Qua sơ đồ, em hãy trình bày cơ chế đông máu?
* Sơ đồ cơ chế đông máu :
Máu
lỏng
Tế bào máu
Huyết tương
Vỡ
enzim
Chất sinh tơ máu
Ca2+
Huyết thanh
Khối máu đông
Tơ máu
Hồng cầu
Bạch cầu
Tiểu cầu
- Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?
- Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?
- Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
- Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?
THẢO LUẬN NHÓM (3 phút)
Quan sát sơ đồ cơ chế quá trình đông máu
Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?
Giúp bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương
Trả lời câu hỏi thảo luận
Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?
Liên quan tới tiểu cầu là chủ yếu và có sự tham gia của ion Ca2+ có trong huyết tương
Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
Nhờ búi tơ máu ôm giữ các tế bào máu làm thành khối máu đông bịt kín vết thương
Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?
Quan sát sơ đồ cơ chế quá trình đông máu
Giải phóng enzim để biến chất sinh tơ máu tạo thành tơ máu để tạo thành cục máu đông.
Vì sao máu chỉ đông khi chảy ra khỏi mạch, còn lưu thông ở trong mạch thì không bị đông?
Trong huyết tương có một loại protein hòa tan gọi là chất sinh tơ máu. Khi va chạm vào vết rách trên thành mạch của vết thương, các tiểu cầu bị vỡ và giải phóng enzim. Enzim này làm chất sinh tơ máu biến thành tơ máu. Tơ máu biến thành các mạng lưới ôm giữ các tế bào máu và hình thành khối máu đông.
Còn khi ở trong hệ mạch, tiểu cầu không bị va chạm vào vết thương nên nó đâu có giải phóng enzim làm chất sinh tơ máu có trong máu không biến thành tơ máu thì máu đâu có bị đông. Mặt khác, Vận tốc máu chảy trong mạch đều đặn và ổn định, một số tế bào còn tiết ra yếu tố chống đông tự nhiên như: Muối oxalat, xitrat,…
Quan sát sơ đồ cơ chế quá trình đông máu
Cấu tạo hiển vi cục máu đông
Khối máu đông bịt
kín vết thương
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
I . Đông máu :
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
- Cơ chế đông máu:
- Khái niệm: Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông hàn kín vết thương.
Sơ đồ (Sgk/48)
- Ý nghĩa của sự đông máu:
Giúp bảo vệ cơ thể không mất máu nhiều khi bị thương
Ở người có số lượng tiểu cầu quá ít, dưới 35000/ml máu, máu sẽ khó đông khi bị chảy máu, thậm chí có thể chết nếu không cấp cứu bằng biện pháp đặc biệt.
Khi nào con người bị mắc bệnh máu khó đông?
Khi bị mất máu nhiều, chúng ta cần phải được làm gì?
Trong lịch sử phát triển y học, con người đã biết truyền máu. Ý tưởng này thực sự bắt đầu vào đầu thế kỉ 17 do Các Lanstâynơ nghĩ ra, trong suốt thể kỉ 18 đã có nhiều thử nghiệm nhưng thường gặp tai biến chết người. Mãi tới đầu thế kỉ 20 (1901) ông mới tìm ra nguyên nhân và nhận thấy rằng khi truyền máu phải tuân thủ theo những nguyên tắc nhất định.
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
- Cơ chế đông máu:
- Khái niệm: Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông hàn kín vết thương.
Sơ đồ (Sgk/48)
- Ý nghĩa của sự đông máu:
Giúp bảo vệ cơ thể không mất máu khi
bị thương
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
Các Lanstâynơ (Karl Landsteiner) đã dùng hồng cầu của một người trộn với huyết tương của những người khác và ngược lại, lấy huyết tương của một người trộn với hồng cầu của những người khác.
Sau khi làm thí nghiệm ông đã nhận thấy được điều gì?
- Hồng cầu nhóm máu người cho có 2 loại kháng nguyên là: A và B.
-Huyết tương nhóm máu người nhận có 2 loại kháng thể là:  và  . Trong đó, A gây kết dính , B gây kết dính .
-Ở người, có 4 nhóm máu là: O, A, B, AB.
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
- Ở người, có 4 nhóm máu là: O, A, B, AB.
Hồng cầu không bị kết dính
Hồng cầu bị kết dính
O
A
B
AB
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
- Ở người, có 4 nhóm máu là: O, A, B, AB.
Không có A và B
Có cả  và 
Có A
Không có  chỉ có 
Có B
Không có  chỉ có 
Có cả A và B
Không có cả  và 
O O
A A
B B
AB AB
Đánh dấu chiều mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu trên sơ đồ sau :
O O
A A
B B
AB AB
Sơ đồ mối quan hệ giữa cho và nhận
các nhóm máu
O O
A A
B B
AB AB
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
- Ở người, có 4 nhóm máu là: O, A, B, AB.
- Sơ đồ truền máu:
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
2. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu:
1- Máu có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không? Vì sao?
2- Máu không có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không? Vì sao?
3- Máu có nhiễm các tác nhân gây bệnh (virut viêm gan B, virut HIV,...) có thể đem truyền cho người khác được không? Vì sao?
- Không. Vì gây kết dính với  và 
- Được. Vì không gây kết dính
- Không. Vì gây nhiễm bệnh cho người nhận máu.
ĐÔI BẠN CÙNG TIẾN
Khi truyền máu cần phải tuân theo những nguyên tắc nào?
I . Đông máu :
TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU
II . Các nguyên tắc truyền máu:
1. Các nhóm máu ở người:
2. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu:
(Ghi nhớ Sgk/50)
- Khi truyền máu cần xét nghiệm trước để :
+ Truyền nhóm máu phù hợp đảm bảo hồng cầu người cho không bị ngưng kết trong máu người nhận
+ Truyền máu không có mầm bệnh .
+ Truyền từ từ .
Ở Việt Nam lấy ngày 7 tháng 4
là ngày HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO
Lợi ích của việc hiến máu
Trong một gia đình người bố có nhóm máu A,người mẹ có nhóm máu O, người con trai có nhóm máu A.

Người con trai bị tai nạn giao thông mất rất nhiều máu,
cần truyền máu gấp. Vậy ai là người trong gia đình có
thể truyền máu?
BÀI TẬP CỦNG CỐ
DẶN DÒ
- Học bài
- Xem nội dung bài 16: Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết.
CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM, CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!